stat

Lider handlu ropą "wychodzi" z Polski? Mercuria traci na ropie z Rosji

18 sierpnia 2016, 8:00
Robert Kiewlicz

Mercuria, jedna z największych na świecie firm handlujących ropą, ma zlikwidować biznes w naszym kraju. Powodem ma być zwiększenie dostaw ropy do Polski z Iranu i Arabii Saudyjskiej. Założyciele spółki przez lata stworzyli firmę, która zmonopolizowała dostawy ropy naftowej do Polski. Byli także bohaterami jednej z sejmowych komisji śledczych. Mercuria to także jeden z ważniejszych klientów gdańskiego Naftoportu oraz PERN-u.



Kontrakt Mercurii, dotyczący składowania ropy naftowej w gdańskich zbiornikach należących do PERN wygasa w sierpniu 2016 roku. Obecnie spółka zajmuje się wysyłką ponad 250 tys. ton rosyjskiej ropy naftowej do Chin. Ropa jest ładowana na tankowiec Atlantas, który na początku tygodnia dostarczył do Naftoportu 2 mln baryłek ropy na mocy porozumienia pomiędzy Grupą Lotos oraz National Iranian Oil Company.

Mercuria w Gdańsku tylko do końca sierpnia?

Jak donosi agencja Reuters, powołując się na anonimowe źródło, Mercuria zamyka biznes w Polsce i pozbywa się ostatnich partii rosyjskiego surowca zmagazynowanego w Gdańsku. Kontrakt nie ma być przedłużony, ponieważ Mercuria nie zgodziła się na wyższą cenę zaproponowaną przez PERN. Powodem takiej decyzji ma być wzmożona aktywność na rynku polskim producentów ropy naftowej z Bliskiego Wschodu, co zmusiło rosyjskich producentów do obniżenia cen.

Co na to sama spółka Mercuria?

- Informacje podane przez Reuters są niedokładne - odpowiedział zdawkowo na pytania Trojmiasto.pl dział prasowy Mercuria Energy Group.
Więcej informacji ujawnia druga strona umowy, czyli PERN.

- Umowa z Mercurią, dotycząca dzierżawy zbiornika magazynującego ropę naftową była zawarta na czas określony, została zrealizowana zgodnie z ustaleniami i zakończyła się zgodnie z przyjętym harmonogramem. Jesteśmy otwarci na dalszą współpracę z Mercurią - mówi Roman Góralski, rzecznik prasowy PERN.
PERN powiększa możliwości magazynowe

Podstawowa działalność spółki PERN to eksploatacja sieci rurociągów transportujących rosyjską ropę naftową dla największych producentów paliw w Polsce oraz w Niemczech. Oprócz sieci rurociągów przesyłających ropę naftową PERN posiada także sieć rurociągów produktowych, wykorzystywanych do transportu paliw płynnych wyprodukowanych przez rafinerie. Ważną usługą realizowaną przez spółkę jest magazynowanie ropy naftowej.

W Gdańsku ropa naftowa magazynowana jest zobacz na mapie Gdańska w 18 zbiornikach o pojemności 50 tys. m sześc. każdy. Baza ma możliwość przesyłu ropy do rafinerii Grupy Lotos, Naftoportu oraz Bazy w Miszewku Strzałkowskim koło Płocka.

Jednocześnie spółka zakończyła pierwszy etap budowy Terminala Naftowego w Gdańsku. To pierwszy nad polskim wybrzeżem Bałtyku kompletny hub morski zobacz na mapie Gdańska wyposażony w sześć zbiorników o pojemności 62,5 tys. m sześc. Drugi etap inwestycji zakłada budowę kolejnych zbiorników o pojemności 325 tys. m sześc. Z przeznaczeniem na przeładunek i składowanie paliw, a także produktów chemicznych. Ta część przedsięwzięcia miałaby być gotowa do 2018 roku.

J&S, Mercuria i naftowy biznes muzyków

Mercuria Energy Group (wcześniej znana jako J&S Group Limited) to prywatny koncern zajmujący się obrotem towarowym na globalnym rynku energetycznym. W szczególności ropą naftową i produktami rafinacji ropy. Jej założycielami są Grzegorz Jankilewicz i Sławomir Smołokowski. Obydwaj pochodzą Ukrainy, a z wykształcenia są... muzykami.

Ich kariera rozwijała się bardzo dynamicznie. Początkowo, w latach 70. i 80. XX w., pracowali w wyuczonym zawodzie, czyli grali koncerty w klubach i restauracjach. Jednak w latach 90. zajęli się szeroko pojętą działalnością handlową. W towary zaopatrywali się w Polsce, gdzie poznali swoje przyszłe żony i uzyskali obywatelstwo.

Po przemianach ustrojowych w Polsce zaczęli oferować kontakty pomiędzy producentami ropy w Rosji a jej odbiorcami w naszym kraju. Spółka J&S, z siedzibą w Larnace na Cyprze w dwuizbowym mieszkaniu zrobiła w Polsce ogromną karierę, dostarczając ponad 800 tys. ton ropy miesięcznie (10 mln ton rocznie). Już w 1997 roku spółka J&S odpowiadała za 70 proc. polskiego importu ropy naftowej, a w latach późniejszych jej udział sięgnął 90 proc.

Jednocześnie spółka córka - J&S Service and Investment, która świadczy usługi przesyłu rurociągami i dostaw kolejowych ropy naftowej jest jednym z udziałowców Naftoportu. Firma ma też podpisane długoterminowe umowy z PERN i Transnieftem.

Na początku lat 2000 pojawiły się jednak oskarżenia, że J&S jest przykrywką dla rosyjskiej działalności wywiadowczej. W 2005 roku Jankilewicz i Smołokowski trafili nawet na przesłuchanie przed sejmową komisją śledczą ds. PKN Orlen. Obydwaj twierdzili, że nigdy nie spotykali się z KGB i nie kontaktowali się z nikim z rosyjskiej ambasady oraz nie posiadali żadnych informacji, które stanowią tajemnicę państwową. Spółka J&S Energy została też ukarana karą w wysokości 462 mln zł za niedopełnienie obowiązków wynikających z ustawy o zapasach paliw. Jednak w grudniu 2007 roku nowy rząd uchylił karę dla J&S.

W 2004 wspólnicy na bazie J&S stworzyli nową firmę z biurem w Szwajcarii - Mercuria Energy Group.

Supertankowiec Atlantas zawinął do gdańskiego portu.