Kiedy ZUS musi nam przyznać zasiłek opiekuńczy

Wypłata zasiłku opiekuńczego na chore dziecko nie jest zależna od przekonań pracodawcy, ale podlega jasnym przepisom. Zadaniem pracodawcy jest zgromadzenie i przekazanie wszystkich potrzebnych dokumentów, natomiast samej wypłaty dokonuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych.



Czy pracodawca może mi odmówić wypłaty zasiłku gdy przebywałam na zwolnieniu na chore dziecko? - pyta nasza czytelniczka. Od 07 maja do 11 maja 2012 r. przebywałam na zwolnieniu z powodu choroby mojego dziecka. Po powrocie do pracy wypełniłam oświadczenie do opieki, w którym wpisałam, że mąż nie mógł pełnić opieki nad chorym dzieckiem, gdyż pracuje w godz 7:00 - 18:00 - prowadzi własną działalność gospodarczą. Pani z kadr odpisała mi, że w związku z tym, iż mąż prowadzi działalność gospodarczą, to ma ruchomy czas pracy, więc może opiekować się chorymi członkami rodziny i że ma za mało informacji w moim oświadczeniu, by przyznać prawo do zasiłku opiekuńczego.

Na pytanie odpowiada Katarzyna Ludwichowska, radca prawny z Kancelarii Prawniczej Koprowski Gąsior Gierzyńska & Partnerzy sc.

Zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem społecznym na wypadek choroby lub macierzyństwa, inaczej zwanym ubezpieczeniem chorobowym. Zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom zwolnionym z pracy z powodu konieczności sprawowania osobistej opieki nad: 1. chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 14 lat 2. chorym innym członkiem rodziny 3. dzieckiem w wieku do ukończenia 8 lat w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, przedszkola lub szkoły, do której dziecko uczęszczało; porodu lub choroby małżonka stale opiekującego się dzieckiem lub pobytu małżonka stale opiekującego się dzieckiem w szpitalu.

Zasiłek opiekuńczy wypłaca się za okres zwolnienia od wykonywania pracy, jednak nie dłużej niż: a) za 60 dni kalendarzowych w przypadku sprawowania opieki nad dzieckiem b) za 14 dni kalendarzowych w przypadku sprawowania opieki nad innym członkiem rodziny

Rzeczywiście zgodnie z przyjętą zasadą zasiłek opiekuńczy nie przysługuje jeżeli poza ubezpieczonym, pozostają we wspólnym gospodarstwie domowy inne osoby mogące zapewnić opiekę dziecku lub innemu członkowi rodziny. Jednak w sytuacji, gdy opieki wymaga chore dziecko w wieku do 2 roku życia, wówczas zasiłek opiekuńczy zawsze należy się ubezpieczonemu, jeżeli sprawował osobistą opiekę nad dzieckiem, nawet, gdy w gospodarstwie domowym pozostawała jeszcze inna osoba, która również mogłaby sprawować taką opiekę.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w swojej dotychczasowej praktyce starał się wyjaśnić kogo de facto dotyczy wskazana zasada. W chwili obecnej uznaje się, że członkami rodziny pozostającymi we wspólnym gospodarstwie domowym, którzy nie mogą zapewnić opieki nad dzieckiem lub innych chorym członkiem rodziny są: - osoby całkowicie niezdolne do pracy, - osoby chore, - osoby, które ze względu na wiek są niesprawne fizycznie lub psychicznie, - osoby prowadzące gospodarstwo rolne, - pracownicy odpoczywający po pracy na nocnej zmianie, - osoby prowadzące działalność pozarolniczą, które nie mogą regulować swojego czasu w sposób dowolny (ma ustalone godziny pracy), - osoby niezobowiązane do sprawowania opieki na podstawie przepisów Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, jeżeli odmawiają one sprawowania opieki.

Zasiłek opiekuńczy jest wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie przez pracodawcę. Pracodawca natomiast jako płatnik składek jest zobowiązany do zgromadzenia i przekazania do ZUS właściwych dokumentów zmierzających do wykazania zasadności wypłaty zasiłku oraz jego wymiaru. Wśród tych dokumentów należy zwrócić przede wszystkim uwagę na formularze wymagane przez ZUS:

- formularz ZUS Z-15 - zawierający oświadczenia ubezpieczonego - formularz ZUS Z-3 - zawierający oświadczenia płatnika składek, tj. pracodawcy - formularz ZUS Z-3b - zawierający oświadczenie ubezpieczonych wykonujących pozarolniczą działalność, ubezpieczonych współpracujących z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność na druku - formularz ZUS Z - 3a- w przypadku pozostałych ubezpieczonych.

W przypadku gdy zasiłek ma zostać wypłacony z racji sprawowania opieki nad chorym dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny koniecznym jest również przedstawienie zaświadczenia lekarskiego wydanego na druku ZUS - ZLA.

Wskazane formularze nie stanowią pełnej listy dokumentów jakie należy przedstawić ZUS. W zależności od szczegółowych okoliczności danej sprawy będą wymagane dodatkowe dokumenty i oświadczenia.

Podsumowując zatem należy wskazać, że w sprawie opisywanej przez Czytelniczkę fakt prowadzenia przez męża działalności gospodarczej, która wymaga od niego zaangażowania w pracę w godzinach od 7.00 do 18.00 nie powinien stanowić przyczyny dla odmowy wypłaty zasiłku opiekuńczego. Należy jednak pamiętać, że w tym przypadku koniecznym jest wykazanie, że są to z góry ustalone godziny pracy, na które mąż nie ma wpływu. Pozostałe okoliczności uzasadniające wypłatę zasiłku również powinny zostać rzetelnie i wiarygodnie udokumentowane oraz wyjaśnione.
Ankieta: Czy zdarzyło Ci się, że pracodawca podważył Twoje prawo do zasiłku opiekuńczego na chore dziecko?
19%

tak, pracodawca powiedział, że nie mam prawa do zasiłku opiekuńczego

57%

nie, zawsze pracodawca uznawał moje prawo do zasiłku opiekuńczego

24%

ta sytuacja mnie nie dotyczy, nigdy nie opiekowałam się chorym dzieckiem

łącznie głosów: 37

Kancelaria Prawnicza Koprowski, Gąsior, Gierzyńska & Partnerzy s.c.