stat

Pomnik Tadeusza Wendy stanie za rok w Gdyni

30 lipca 2017, 12:00
Patryk Szczerba
artykuł historyczny

Jesienią zostanie wybrany projektant pomnika Tadeusza Wendy. Sam postument stanie na ostrodze wychodzącej z Nabrzeża Kutrowego w Basenie Prezydenta zobacz na mapie Gdyni w Gdyni. Ma być gotowy w przypadającą na przyszłoroczny wrzesień 70. rocznicę śmierci budowniczego portu.



O dodatkowe uhonorowanie głównego projektanta i kierownika budowy portu w Gdyni, inżyniera Tadeusza Wendy, część mieszkańców prosi gdyńskie władze od lat. Co prawda imię jednej z najbardziej zasłużonych postaci w historii miasta noszą już: szkoła, ulica i nabrzeże w Gdyni, ale zwolennicy pomnika twierdzą, iż to wciąż zbyt mało.

Plany budowy od lat

W 2012 roku do władz miasta trafiła nawet rekomendacja, którą podpisali m.in. Lech Wałęsa, Leszek Miller, posłowie i europosłowie z okręgu gdyńskiego, przedstawiciele zarządu portu i dowództwa Marynarki Wojennej, a także członkowie rad dzielnic i reprezentanci gdyńskich szkół. Nie zrobiła ona jednak większego wrażenia na włodarzach miasta.

Dodatkowo - choć przez krótki czas - rozgorzała też dyskusja, gdzie powinien stanąć pomnik. Radni PiS wskazywali na skwer Kościuszki, zaś inicjatorzy woleli pirs dalmorowski w najstarszej części portu.

Przez lata na dyskusjach się kończyło, jednak w marcu tego roku radni przystąpili do zmiany planu zagospodarowania rejonu Molo Rybackiego, by na proponowanym kilka lat temu miejscu pomnik mógł stanąć bez przeszkód formalnych.

Miejscem upamiętnienia budowniczego portu będzie ostroga wychodząca z Nabrzeża Kutrowego ku południowi, w głąb Basenu Prezydenta. Figura będzie skierowana na odwiedzane przez mieszkańców i turystów Nabrzeże Pomorskie.

Rocznica śmierci dobrym momentem

- W przyszłym roku przypada okrągła rocznica śmierci Tadeusza Wendy, więc uznaliśmy, że to dobry moment, by upamiętnić go pomnikiem. Planujemy figuralną rzeźbę o wysokości 4 metrów. Projekt i budowa będą sfinansowana z budżetu miasta - zapowiada Marek Stępa, wiceprezydent Gdyni.
We wrześniu zostanie rozstrzygnięty konkurs architektoniczny na koncepcję. Do udziału w nim zgłosiło się 21 zespołów. Jesienią będzie znany zwycięzca, który - oprócz zaproszenia do wykonania figury - otrzyma nagrodę w wysokości 25 tys. zł.

Pomnik Kwiatkowskiego bez zmian

Przy okazji budowy pomnika Tadeusza Wendy wiceprezydent Gdyni rozwiewa nadzieje części mieszkańców domagających się przeniesienia pomnika inicjatora budowy portu w Gdyni, czyli Eugeniusza Kwiatkowskiego, spod Centrum Kwiatkowskiego zobacz na mapie Gdyni w bardziej reprezentacyjne miejsce.

W zeszłym roku figurze przez kilka tygodni towarzyszyły emblematy i reklamy marketu. Po naszej interwencji zostały zaciemnione, ale wiele osób nadal widzi niestosowność w tym, że pomnik tak ważnej osoby sąsiaduje z produktami spożywczymi i szyldami marketu.

- Był to w końcu minister przemysłu i handlu, więc lokalizacja pomnika jest jak najbardziej odpowiednia i nie będziemy jej zmieniali - opowiada Stępa.
Przypomnijmy, że w przyszłym roku ma zostać zrealizowany również projekt pomnika Polski Morskiej w miejscu Płyty Marynarza Polskiego zobacz na mapie Gdyni na skwerze Kościuszki oraz zrealizowana tzw. kwatera pamięci, w której na Cmentarzu Wojskowym na Oksywiu zobacz na mapie Gdyni zostaną złożone szczątki admirała Józefa Unruga oraz będą pochowani trzej komandorzy Marynarki Wojennej skazani przez reżim komunistyczny.

Tadeusz Wenda urodził się 23 lipca 1863 roku w Warszawie. W 1890 roku ukończył studia w Instytucie Inżynierów Komunikacji w Petersburgu i przez 10 lat pracował przy projektowaniu i budowie linii kolejowych w różnych częściach Imperium Rosyjskiego. Następne 15 lat spędził kierując rozbudową portów morskich na Bałtyku.

Do Polski powrócił w 1915 roku. Po odzyskaniu przez kraj niepodległości rozpoczął pracę w Departamencie Spraw Morskich Ministerstwa Spraw Wojskowych, jako kierownik Wydziału Budowy Portów.

Od 1920 roku pracował nad projektem budowy przez Polskę własnego portu. Wszystkie kluczowe zadania - od wyboru lokalizacji, poprzez zaprojektowanie, budowę i rozwój portu w Gdyni, były dziełem Tadeusza Wendy. Kiedy odchodził w stan spoczynku w 1937 roku, Gdynia była najnowocześniejszym i drugim pod względem przeładunków portem na Bałtyku.

Zmarł 8 września 1948 roku w Komorowie.
Czy budowa pomnika Tadeusza Wendy to dobry pomysł?
80%

tak, tak zasłużona dla miasta postać zasługuje na upamiętnienie

7%

mam mieszane uczucia, bo w mieście jest coraz więcej pomników

13%

nie, szkoda pieniędzy, wystarczy, że jest już uhonorowany nazwą ulicy, nabrzeża i szkoły

łącznie głosów: 561