stat

Przełomowa technologia izolacji elektrycznej. W 3D i z celulozy

16 maja 2018, 9:05
erka

Projekt NOVUM ma na celu zrewolucjonizowanie sposobu projektowania i wytwarzania komponentów do izolacji elektrycznej, w tym transformatorów. Takie elementy mają być wytwarzane przy pomocy technologii druku 3D z celulozy. W efekcie znacząco zmniejszą się zarówno koszty, jak i czas produkcji, a o 60 proc. zostanie zredukowana ilość powstających odpadów. Członkiem zespołu pracującego nad nowoczesną technologia jest gdyńska spółka RMA.



Elementy izolacyjne pełnią kluczową rolę w uzwojeniach oraz części aktywnej transformatorów. Jeden zestaw izolacyjny do takiego urządzenia może ważyć nawet ponad 20 ton, a poszczególne elementy mogą mieć średnicę 3,5 m. Obecnie elementy izolacyjne są wykonywane z preszpanu (rodzaj wielowarstwowej, mocno prasowanej tektury) w procesie ręcznej produkcji.

Transformatory wykorzystujące takie materiały zwykle mają bardzo zindywidualizowaną konstrukcję, co wpływa także na budowę izolacji. Dla każdego komponentu izolacji konieczne jest wytworzenie osobnej formy metalowej. Efektem jest konieczność przetrzymywania setek, a nawet tysięcy form, a tym samym duże straty materiału. Odpowiedzią na te straty jest udoskonalenie procesu produkcyjnego komponentów izolacji elektrycznej pod względem zużycia energii, wytwarzanych odpadów, czasu trwania procesu, jak również jego automatyzacji. Idealnym rozwiązaniem byłoby też ograniczenie stosowania powszechnie dostępnych form, w szczególności metalowych.

- RMA jako członek międzynarodowego zespołu, weźmie udział w zrewolucjonizowaniu sposobu projektowania i wytwarzania transformatorów, jednak głównym zadaniem spółki będzie automatyzacja linii produkcyjnych. Inicjatywa skierowana została do jednostek przemysłu, a na jej ramach zostanie zaprojektowana, przetestowana i uruchomiona pilotażowa linia produkcyjna oparta o najnowocześniejsze rozwiązania technologii - tłumaczy Grzegorz Kreft z RMA. - Nasza spółka już o od ponad 10 lat podejmuje liczne projekty z zakresu automatyzacji procesów produkcyjnych.
Projekt ma doprowadzić do wytwarzania najbardziej skomplikowanych elementów izolacyjnych przy pomocy technologii druku 3D z celulozy. Do produkcji masowej wykorzystane mają być dwie inne metody: formowania termicznego i wtryskowego. Zakłada się, że elementy z celulozy będą miały co najmniej takie właściwości izolacyjne jak preszpan, który stosowany jest obecnie, a który wymaga ręcznej, żmudnej obróbki.

Program NOVUM (Pilot line based on novel manufacturing technologies for cellulose-based-electrical insulation compoments), jest projektem dofinansowanym ze środków Unii Europejskiej. Łączny budżet projektu wynosi 8,5 mln euro, z czego 6,5 mln pochodzi ze środków przyznanych przez Komisję Europejską. Inicjatorem projektu jest ABB, a głównym partnerem i koordynatorem projektu zostało narodowe centrum badań i rozwoju VTT Technical Research Center z Finlandii. Badania wspiera także: Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, JRS z Niemiec, EcoXpac z Danii, 3Dtech z Finlandii, Munksjö oraz Vertech z Francji, RMA z Polski i Exergy z Wielkiej Brytanii.

erka