stat

Walka z oszustami czy koniec prywatnej własności w Polsce?

10 sierpnia 2018, 9:25
Robert Kiewlicz

Skuteczna walka z oszukańczymi firmami, koniec bezradności państwa wobec firm, które dopuszczają się nadużyć, łapówkarstwa albo masowo oszukują klientów - takie intencje mają przyświecać wprowadzaniu "Ustawy o odpowiedzialności prawnej podmiotów zbiorowych". Dotychczas projekt procedowany był bez rozgłosu i powoli przechodził kolejne szczeble biurokratycznej machiny. Burzę w Internecie wywoływał jednak Roman Giertych, zawracając uwagę, że wejście w życie tej ustawy oznacza koniec prywatnej własności w Polsce. Dzięki nowym przepisom, cały majątek może być w każdej chwili zabrany przez państwo. I to bez udziału sądu.



Rozwiązania przyjęte w projekcie ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych zmierzają do zwiększenia efektywności narzędzi służących do wymierzenia sankcji podmiotom zbiorowym, zwłaszcza w przypadku zwalczania poważnej przestępczości gospodarczej i skarbowej.

- Projekt ustawy wprowadza szereg narzędzi i instytucji, które powinny przyczynić się do zwiększenia efektywności w wykrywaniu i ściganiu przestępstw gospodarczych - komentuje Radosław Płonka, ekspert prawny Business Centre Club. - Projekt ustawy wprowadza jednak zasadę, iż podmiot zbiorowy podlega odpowiedzialności także, jeżeli do popełnienia czynu doszło w wyniku niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Kryterium niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach jest natomiast nieostre i ocenne. Jest to istotne tym bardziej, iż projekt ustawy wprowadza szereg sankcji wobec podmiotu zbiorowego.
Sąd będzie mógł bowiem orzec wobec podmiotu zbiorowego karę pieniężną w wysokości od 30 tys. zł do nawet 30 mln zł, jak również karę w postaci rozwiązania lub likwidacji podmiotu zbiorowego. Środkami orzekanymi wobec podmiotu zbiorowego będą m.in. przepadek mienia, zakaz promocji lub reklamy, zakaz prowadzenia działalności gospodarczej określonego rodzaju czy zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne.

- Są to bardzo daleko idące sankcje, jak najbardziej uzasadnione wobec poważnych przestępców gospodarczych i podatkowych działających umyślnie. Ze względu jednak na wyżej wskazane zapisy, nie można wykluczyć sytuacji, iż dojdzie do ukarania podmiotu zbiorowego, który dopuścił się popełnienia czynu na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach - dodaje Płonka. - Zastrzeżenia BCC budzi także rozwiązanie, iż do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się nowe przepisy.

Państwo chce konfiskować majątki przedsiębiorców?



Projekt ostro skrytykował w mediach społecznościowych Roman Giertych, prawnik i były polityk. Giertych nie przebierał w słowach i stwierdził, że " PiS wprowadza regulacje umożliwiające wywłaszczenie każdego przedsiębiorcy".

- Przeczytałem z uwagą projekt ustawy z dnia 25 maja br. o odpowiedzialności prawnej podmiotów zbiorowych. Tekst jest szokujący. PiS chce wprowadzić: konfiskatę majątku przedsiębiorcy za każde naruszenie prawa przez podmiot zbiorowy np. spółkę. Do wykazania naruszenia prawa nie jest wymagane skazanie kogokolwiek za przestępstwo (art. 5.3 projektu). Konfiskatę orzeka sąd na wniosek prokuratora również w tym przypadku, gdy przedsiębiorca uzyskał nieświadomie korzyść majątkową z przestępczego działania innego podmiotu (art.9) - komentuje Roman Giertych. - Pracownicy przedsiębiorcy, którzy doniosą na swoją firmę np. na "niezachowanie należytej staranności" (art.12 pkt.3) podlegają ochronie przed zwolnieniem i mogą uzyskać odszkodowanie od firmy do 1 mln złotych. Prokuratura może już w czasie postępowania wprowadzić ze skutkiem natychmiastowym zarząd przymusowy. Po wprowadzeniu zarządu dopiero sąd zatwierdza decyzję prokuratora. Prokurator może również bez zatwierdzenia przez sąd orzec zakaz zawierania umów, zakaz obciążania majątku, zakaz prowadzenia działalności i wstrzymać dotację lub subwencję.
Giertych zwraca też uwagę na to, że ustawie podlegają partie polityczne i dotyczy ona również czynów popełnionych 10 lat przed jej wejściem w życie.

- Wejście w życie tej ustawy oznacza koniec prywatnej własności w Polsce. Cały majątek może być w każdej chwili zabrany przez państwo. I to bez udziału sądu - komentuje były polityk.

Bat na łapówkarzy i oszustów



Resort sprawiedliwości, który stoi za projektem ustawy twierdzi, że państwo polskie nie może być dłużej bezradne wobec firm, które dopuszczają się nadużyć, łapówkarstwa albo masowo oszukują klientów. Dlatego w Ministerstwie Sprawiedliwości powstał projekt nowej ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych.

Przygotowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości regulacje wzorowane są na rozwiązaniach stosowanych w krajach Unii Europejskiej, m.in. we Francji, Holandii, Danii i Włoszech.

- Grupa Robocza OECD ds. Przekupstwa w Międzynarodowych Transakcjach Handlowych wielokrotnie wyrażała zaniepokojenie, że przedsiębiorstwo wykazujące brak przychodów lub jedynie niskie przychody nie podlega w naszym kraju karze pieniężnej lub kara ta jest bardzo niska, niezależnie od posiadanych przez przedsiębiorstwo aktywów. Ta sama organizacja podnosiła też wobec Polski zarzut, iż sytuacja, w której niektóre osoby prawne unikają odpowiedzialności przez to jedynie, że sprawca będący osobą fizyczną umrze, nie zostanie wykryty lub ujęty i w konsekwencji nie jest możliwe jego osądzenie, stanowi lukę w wypełnianiu międzynarodowych zobowiązań antykorupcyjnych. W związku z tym Grupa stale wskazuje na potrzebę wyeliminowania wymogu prawomocnego skazania osoby fizycznej jako warunku wstępnego odpowiedzialności podmiotu zbiorowego - czytamy w materiałach wydziału komunikacji społecznej i promocji Ministerstwa Sprawiedliwości.
Resort wskazuje, że wprowadzenie odpowiedzialności osób prawnych za przestępstwa popełnione na ich korzyść, bez względu na możliwość zidentyfikowania osoby fizycznej, która jest sprawcą czynu zabronionego, zostało przewidziane również w zaleceniu Komitetu Ministrów Rady Europy, a także zawarte w wielu dokumentach Rady Europy, w tym w Konwencji o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstwa.


Odpowiedzialność karna podmiotów zbiorowych w projekcie ustawy


  • Zlikwidowany zostanie wymóg uprzedniego prawomocnego skazania osoby fizycznej jako warunku odpowiedzialności podmiotu zbiorowego. Do wytoczenia sprawy np. nieuczciwej spółce wystarczy prokuratorskie ustalenie, że doszło w niej do popełnienia przestępstwa. Kwestia osobistej odpowiedzialności karnej konkretnej osoby będzie rozstrzygana przez sąd niezależnie od postępowania w sprawie nałożenia kary finansowej na podmiot zbiorowy, ale w ramach jednego procesu.

  • W sprawach odpowiedzialności podmiotów zbiorowych prowadzone będzie postępowanie przygotowawcze (obecnie niestosowane). Co do zasady będzie ono przebiegać łącznie z postępowaniem przeciwko osobie podejrzanej o przestępstwo.

  • Wysokość kary pieniężnej zostanie podniesiona do granic od 30 tys. do 30 mln zł. Kara nie będzie zawierać odniesienia do osiągniętego przychodu. Tym samym możliwe stanie się orzekanie kary pieniężnej wobec podmiotu, który ma majątek, a nie wykazuje przychodu.

  • Wprowadzona zostanie możliwość umorzenia postępowania, jeżeli nawet najniższa z możliwych kar byłaby zbyt surowa za pojedyncze drobne przewinienie.

  • Zmianie ulegnie właściwość sądu. W sprawach odpowiedzialności podmiotów zbiorowych właściwy będzie sąd rozpoznający sprawę karną przeciwko osobie podejrzanej o przestępstwo. Usprawni to postępowanie i obieg materiałów procesowych.


Jaki jest twój stosunek do zwiększania kompetencji państwa wobec biznesu?
74%

dawanie zbyt dużych uprawnień urzędnikom nie przyniesie nic dobrego

4%

nie dbam o to, nie jestem przedsiębiorcą

22%

bardzo dobrze, trzeba wreszcie skończyć z plagą nieuczciwych firm

łącznie głosów: 884