stat

Pytanie do notariusza. Jak uniknąć wspólności majątkowej z małżonkiem?

9 lutego 2019, 10:30

Z chwilą zawarcia związku małżeńskiego powstaje wspólność majątkowa małżeńska. Życie jednak rożnie się układa, bywa, że taka wspólność jest zagrożeniem dla majątku. W każdej chwili można podpisać intercyzę. Jeden z małżonków majątek otrzymany w spadku lub darowany może wliczyć także do majątku osobistego.



- Czy i jak mogłabym kupić działkę tylko na siebie, jeśli jestem we wspólności majątkowej z mężem? Na męża nie mogę jej kupić, bo ma on długi komornicze. Boję się, że jeśli ich nie spłaci, to nam zabiorą tą nieruchomość - pyta w liście do redakcji nasza czytelniczka z Gdańska.

Odpowiada Magdalena Mrozowska, notariusz w Straszynie



Zasadniczą kwestią jest tutaj panujący w małżeństwie ustrój majątkowy. W państwa przypadku jest to ustawowy ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. W związku z tym dochody, jakie państwo uzyskujecie, m.in. wynagrodzenie za pracę lub dochody z działalności gospodarczej stanowią państwa majątek wspólny. Jeżeli z tych środków dokonają państwo zakupu nieruchomości, to bez wątpienia wejdzie ona do majątku wspólnego.

Jeżeli chce pani kupić działkę tylko dla siebie, może pani dokonać zakupu nieruchomości do majątku osobistego, ale tylko jeżeli posiada pani tak majątek. Majątek osobisty stanowią środki pochodzące z darowizny, spadku (jeżeli darczyńca/spadkodawca zdecydował, że środki te lub przedmioty majątkowe mają wejść do majątku osobistego) albo majątek, który został nabyty przed zawarciem związku małżeńskiego.

O tym, co należy do majątku osobistego stanowi art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W przypadku nabycia rzeczy w zamian za składniki majątku pochodzące z majątku osobistego, rzecz taka również będzie stanowiła majątek osobisty małżonka. Przykładowo można sprzedać działkę otrzymaną w darowiźnie od rodziców i w zamian za pieniądze otrzymane ze sprzedaży kupić mieszkanie. Wówczas ta nieruchomość będzie stanowić majątek osobisty danej osoby. Jest to tak zwana surogacja.

Inną możliwością jest zmiana ustroju majątkowego na umowny ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej (czyli podpisanie u notariusza tzw. intercyzy) oraz dokonanie podziału majątku wspólnego. Wówczas, po podziale, każdy z małżonków może samodzielnie dysponować swoim majątkiem, m.in. samodzielnie nabywać i zbywać nieruchomości. Może również darować drugiemu małżonkowi swój majątek, co zdarza się często w sytuacji, gdy jeden z małżonków jest zadłużony. Darowizny pomiędzy małżonkami są zwolnione z podatku od spadków i darowizn. Takie wyzbycie się majątku nie jest jednak skutecznym sposobem uniknięcia egzekucji komorniczej. Wierzyciel może się domagać przed sądem uznania takiej czynności za bezskuteczną, powołując się na przesłankę działania dłużnika z pokrzywdzeniem wierzyciela (celowe działanie w celu utrudnienia egzekucji).

Przy podpisywaniu umowy majątkowej małżeńskiej należy również pamiętać, że rozdzielność nie działa wstecz. Wierzyciel może skutecznie prowadzić egzekucję z majątku osobistego męża, ale może również wystąpić o nadanie klauzuli wykonalności wobec pani - jako żony - i prowadzić egzekucję z państwa majątku wspólnego. Musi jedynie wykazać, że dług wynika z czynności prawnej dokonanej za pani zgodą.

W sytuacji, gdyby mąż nie zgodził się na podpisanie intercyzy może pani żądać ustanowienia rozdzielności majątkowej przez sąd. Podstawą wprowadzenia przez sąd przymusowego ustroju majątkowego jest wystąpienie "ważnych powodów". Za "ważne powody" można uznać np. powstanie sytuacji pociągającej za sobą zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków czy też całej rodziny, trwonienie majątku przez jednego z małżonków lub separację faktyczną, która uniemożliwia zarząd wspólnym majątkiem. Rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia, a w wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa. Po wprowadzeniu przymusowego ustroju majątkowego również może pani nabyć nieruchomość samodzielnie, bez zgody męża.
Czy małżonkowie powinni podpisywać intercyzę przed ślubem?
42%

tak, nigdy nie wiadomo co się wydarzy

12%

tak, ale tylko gdy jedna albo obie strony posiadają jakiś majątek

25%

to zależy od przypadku

7%

nie wiem, takie myślenie o pieniądzach jest przykre

14%

nie po to bierze się ślub, żeby się dzielić już na początku

łącznie głosów: 983