stat

Historia tramwajów na 364 stronach

30 sierpnia 2015 (artykuł sprzed 4 lat)
Krzysztof Koprowski
artykuł historyczny

Niezwykła książka o historii gdańskich tramwajów już wkrótce trafi do księgarni i sprzedaży przez internet. Będzie liczyła aż 364 strony i blisko 400 fotografii oraz schematów, w tym wiele wyjątkowych i dotąd niepublikowanych. Autorem jest Sebastian Zomkowski, zastępca dyrektora Zarządu Transportu Miejskiego i ogromny pasjonat komunikacji miejskiej.



Dotychczas fani gdańskiej komunikacji miejskiej nie byli rozpieszczani przez wydawców. Musieli zadowalać się albumami fotograficznymi z niezbyt rozbudowaną treścią lub szukać informacji w książkach poświęconych ogólnie zagadnieniom architektury, urbanistyki i historii Grodu Neptuna.

Książka "Tramwajem przez Gdańsk", której premierę zaplanowano już na drugą połowę września, wypełni więc lukę na rynku i powinna zaspokoić każdego, kto chce szczegółowo prześledzić ponad 140-letnią historię rozwoju tego środka transportu w naszej aglomeracji (przypomnijmy - tramwaje przez krótki okres czasu docierały także do Sopotu).

- Pomysł własnej książki o gdańskich tramwajach już od dawna krążył mi po głowie, a to właśnie m.in. za sprawą dość ubogiej oferty literatury o takiej tematyce. Na etapie późniejszych prac stało się jasne, co mogło być powodem braku książek: dostęp do informacji źródłowych jest niesamowicie utrudniony i wymaga mnóstwa pracy i czasu. Wiele dokumentów gdańskich jest rozproszonych po całym świecie, głęboko schowanych w różnych archiwach. Syzyfową pracą było rozszyfrowanie dokumentów odręcznie pisanych piórem i do tego pismem staroniemieckim. Wiele dotychczas powielanych informacji należało także starannie zweryfikować u źródła - mówi Sebastian Zomkowski, autor książki.
Problemem było jednak nie tylko opracowanie samej książki, które trwało blisko dekadę, ale także jej publikacji. Okazało się, że żadne wydawnictwo nie chce się tego podjąć ze względu na dość specyficzną tematykę. Zomkowski musiał więc założyć własne wydawnictwo.

- Ogromne wsparcie i pomoc doradczą otrzymałem od Zbigniewa Weinara, byłego koordynatora Euro 2012 w Gdańsku oraz od Adama Kaszubowskiego. Bogaty zbiór dokumentów i fotografii udostępnił mi natomiast Sigurd Hilkenbach, który od lat 60. ub. wieku regularnie przyjeżdżał do naszego miasta i wykonywał fotografie. Liczne kolorowe zdjęcia z okresu PRL dostarczył mi także Michael Russell, zaś współczesne są autorstwa Krystiana Jacobsona. Zamieściłem też swoje zdjęcia tramwajów z lat 90., które wykonywałem moim pierwszym aparatem - dodaje autor.
Zawartość została ułożona zgodnie z chronologią wydarzeń. W pierwszych rozdziałach przeczytamy więc o podpisaniu koncesji w 1871 r. na budowę i eksploatację tramwaju konnego na trasach z Targu Siennego do Św. Wojciecha i Oliwy oraz protestach mieszkańców przeciwko temu środkowi transportu, by następnie przebrnąć przez bogatą historię rozwoju tego środka transportu (w tym elektryfikację w 1894 r.) do momentu całkowitego zniszczenia infrastruktury pod koniec II wojny światowej.

Kolejne rozdziały opisują trud odbudowy sieci tramwajowej w zupełnie nowej sytuacji politycznej i gospodarczej miasta. Oprócz decyzji o braku reaktywacji niektórych połączeń (m.in. większości sieci w Śródmieściu), w kolejnych dekadach - na fali zachwytu motoryzacją - likwiduje się tramwaj na Orunię czy zbudowane na krótko po wojnie połączenie z Sopotem. Ostatnie lata to powrót do idei tramwaju jako szybkiego i ekologicznego środka transportu oraz budowa torowisk w kierunku osiedli górnego tarasu.

Autor książki wyliczając wydarzenia z historii gdańskich tramwajów, posiłkuje się nie tylko dokumentacją historyczną zachowaną w Archiwum Państwowym w Gdańsku czy artykułami prasy codziennej, ale także sprawozdaniami działalności gdańskich przedsiębiorstw tramwajowych, ich korespondencją oraz osobistymi doświadczeniami i opowieściami pracowników oraz wciąż żyjącymi przedwojennymi mieszkańcami Gdańska.

- Pierwotnie planowałem jedną publikację dwujęzyczną i stąd właśnie pojawiła się na portalu Facebook strona promująca książkę w polsko-niemieckiej wersji. Jednak w toku zbierania informacji, pojawiło się wiele ciekawych wątków, które musiałem zawrzeć w publikacji, a ze względu na fizyczne ograniczenia wygody korzystania z książki tj. liczby stron, zdecydowałem się ostatecznie wydać w pierwszej kolejności książkę w języku polskim, a docelowo także jej niemiecki odpowiednik - dodaje Zomkowski.
Książka dostępna będzie w najlepszych księgarniach oraz poprzez specjalną stronę internetową (adres jej zostanie podany na Facebooku w terminie późniejszym). Cena publikacji nie została jeszcze ustalona.

Sebastian Zomkowski, autor książki "Tramwajem przez Gdańsk".

Urodzony w 1977 r. w Gdańsku. Od 1997 r. związany zawodowo z gdańską komunikacją miejską.

Rozpoczynał pracę zawodową jako motorniczy, a następnie przeszedł na stanowisko pracownika administracyjnego Zakładu Komunikacji Miejskiej w Gdańsku.

Od 2009 r. pełni funkcję zastępcy dyrektora Zarządu Transportu Miejskiego ds. przewozów.
Interesuje cię historia komunikacji miejskiej?
80%

tak, ponieważ to nierozłączny element rozwoju każdego dużego miasta

9%

tak, choć wystarczy mi podstawowa wiedza na ten temat

4%

nie, to zbyt wąska gałąź historii

7%

nie, komunikacja miejska to nic ciekawego

zakończona

łącznie głosów: 202