Młode Miasto: odsłonięto relikty XIX-wiecznych kamienic

26 października 2021, 15:15
Rafał Borowski

Pozostałości kamienic z przełomu XIX i XX wieku oraz drewniane pale, umacniające niegdyś brzegi pobliskiego cieku wodnego odkryto przy skrzyżowaniu ulic Robotniczej i JaraczaMapka na Młodym Mieście. Badania poprzedzają budowę budynku biurowo-usługowego, jednak inwestor nie ujawnia, kiedy rozpoczną się prace.



Od kilku miesięcy na trójkątnej działce zlokalizowanej pomiędzy kamienicami przy ul. Robotniczej a biurowcem Eternum przy ul. Nowomiejskiej prowadzone są wykopaliska archeologiczne. Niedawno odsłoniły one relikty stojącej niegdyś w tym miejscu zabudowy. Mowa o kamienicach robotniczych, które zostały zniszczone podczas walk o Gdańsk wiosną 1945 r.

Czytaj również: Radziecka kronika pokazuje zdobywanie Gdańska, Sopotu i Gdyni w marcu 1945 roku

- Odkryte relikty to fundamenty kamienic czynszowych z przełomu XIX i XX wieku, zamieszkanych przez pracowników kolei. W większości są w postaci betonowo-gruzowych wylewek, gdzieniegdzie pokrytych ceglanymi posadzkami. W tej kwestii żadnych niespodzianek nie było. Parcele dokładnie pokrywają się z tym, co zostało odwzorowane na przedwojennych planach Gdańska. Wcześniej na tym terenie, do końca średniowiecza, funkcjonowały łąki. Lokalizacyjnie to od północy mieliśmy Młode Miasto, a od południa Stare Miasto. W dalszym okresie połacie tego terenu to były ogrody i niezabudowane place - komentuje archeolog Sylwia Kurzyńska, która bierze udział w wykopaliskach.

Pozostałości wyposażenia restauracji



Kamienice robotnicze nie były reprezentacyjne. Architektonicznie były zbliżone do zachowanych do czasów współczesnych budynków przy ulicach Robotniczej i Jaracza.

Przedmioty, które zostały odnalezione w piwnicy, gdzie do 1945 r. funkcjonowała restauracja. Więcej zdjęć (7)

Przedmioty, które zostały odnalezione w piwnicy, gdzie do 1945 r. funkcjonowała restauracja.

źródło: ArcheoScan

Przedmioty, które zostały odnalezione w piwnicy, gdzie do 1945 r. funkcjonowała restauracja.

źródło: ArcheoScan

Co ciekawe, w piwnicy narożnej kamienicy u zbiegu wspomnianych ulic archeolodzy odkryli sporą liczbę szklanych butelek, skrzynek na nie oraz porcelanowych naczyń. To pamiątki po funkcjonującej tu niegdyś restauracji, co potwierdzają źródła historyczne, w tym przekazy ustne najstarszych mieszkańców okolicy.

- Ruiny budynków na tej działce stały jeszcze przez jakiś czas po wojnie. Potem zostały zburzone, a urobek, czyli gruz, został po prostu rozplantowany na tej działce. Sporo tego było, warstwa gruzu wynosiła ok. półtora metra. Dopiero po jego usunięciu odsłoniliśmy posadzki piwnic. Warto również wspomnieć, że poziom piwnic jest dokładnie taki sam, jak poziom piwnic zachowanych budynków przy ul. Robotniczej. Dzięki temu wiemy, że nie miało tu miejsce podnoszenie terenu - kontynuuje Kurzyńska.

Kamienice widoczne na planie Buhsego



Zarys kamienic, których fundamenty zostały odsłonięte w trakcie wykopalisk, można bez trudu odnaleźć na pochodzącym z II połowy XIX wieku planie Buhsego. To jeden z najdokładniejszych planów miasta, jaki powstał w ówczesnej Europie.

Precyzja, z jaką oznaczono granice poszczególnych budynków czy przebieg ulic, okazała się nieocenioną pomocą dla budowniczych, którzy odbudowywali Gdańsk ze zniszczeń II wojny światowej.

Fragment planu Buhsego z drugiej połowy XIX wieku, na której wiernie odwzorowano granice parceli. Badana przez archeologów działka została oznaczona kolorem czerwonym. Więcej zdjęć (7)

Fragment planu Buhsego z drugiej połowy XIX wieku, na której wiernie odwzorowano granice parceli. Badana przez archeologów działka została oznaczona kolorem czerwonym.

źródło: facebook.com/pwkzgdansk

Fragment planu Buhsego z drugiej połowy XIX wieku, na której wiernie odwzorowano granice parceli. Badana przez archeologów działka została oznaczona kolorem czerwonym.

źródło: facebook.com/pwkzgdansk

Działki, na której prowadzone są wykopaliska, należy szukać u zbiegu ulic Stifswinkel (pol. Zaułek Fundacyjny, obecnie ul. Robotnicza) oraz Am Holzraum (pol. Przy Składach Drewna, obecnie nie istnieje, a jej fragment stanowi obecnie ul. Jaracza).

Czytaj więcej: Wyjątkowy plan Gdańska - Plan Buhsego - powszechnie dostępny

Drewniane pale, pozostałość po ciągu wodnym



Oprócz pozostałości budynków archeolodzy natrafili także na kilka drewnianych pali. Wszystko wskazuje na to, że są one znacznie starsze niż piwnice. Ich dokładne datowanie będzie przedmiotem badań, których wyniki powinny być znane na początku przyszłego roku.

Dlaczego pale są bardziej interesujące niż fundamenty?

- Piwnice zostaną rozebrane, gdyż nie przedstawiają żadnej wartości historycznej. Jesteśmy ciekawi, co znajdziemy pod nimi. Odkryliśmy już trochę konstrukcji drewnianych, przede wszystkim pale. Ciągną się one wzdłuż ul. Robotniczej, która biegnie w śladzie istniejącego tam niegdyś cieku wodnego. Całkiem możliwe, że te pale są elementami umocnienia kanału. Pale są dla nas najciekawsze, bo o tych kamienicach wiedzieliśmy, a te pale są dla zaskoczeniem. Jesteśmy ciekawi, co czeka nas po rozbiórce piwnic i co wniesie to do naszej wiedzy o historii Młodego Miasta - uzupełnia archeolog.

W tym miejscu powstanie biurowiec



Wykopaliska na Młodym Mieście poprzedzają budowę budynku biurowo-usługowego. Inwestorem jest spółka RWS, która wybudowała także stojący tuż obok badanej działki biurowiec Eternum przy ul. Nowomiejskiej. Przedstawiciele spółki nie chcą ujawniać, kiedy na badanej obecnie przez archeologów działce rozpoczną się prace budowlane.

Więcej na temat planów inwestycyjnych w tej części Młodego Miasta pisaliśmy w artykule Największy fiński deweloper będzie budował na Młodym Mieście.
Czy masz wiedzę o historii Młodego Miasta?
19%

tak, wiem całkiem sporo o tej części Gdańska

26%

tak, ale moja wiedza jest dość uboga

31%

nie, czas nadrobić zaległości w tej kwestii

24%

nie, nie leży to w kręgu moich zainteresowań

zakończona

łącznie głosów: 564

Opinie wybrane


wszystkie opinie (106)

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.