Nicolas Grospierre. Permakryzys

Jakie znaczenia niesie architektura w kontekście politycznym, socjologicznym czy ekonomicznym? Jaką historię w niej zapisujemy, ale też jaką wizję przyszłości? 14 maja o godz. 18.00 Gdańska Galeria Fotografii otwiera wystawę jednego z najważniejszych fotografów pracujących w Polsce, laureata Paszportu "Polityki" Nicolasa Grospierrea. To pierwsza tak szeroka prezentacja jego twórczości w Trójmieście.

Nicolas Grospierre jest artystą wizualnym i fotografem pochodzącym ze Szwajcarii, ale od 1999 roku mieszka i pracuje w Polsce. Studiował politologię w Paryżu oraz socjologię i ekonomię w Londynie, co wpłynęło na jego zainteresowanie architekturą jako zapisem idei społecznych. W swojej twórczości analizuje przede wszystkim dziedzictwo modernizmu, urbanistykę oraz relacje między przestrzenią, historią i wyobrażeniami przyszłości.

Wystawa w NOMUS-ie - Nowym Muzeum Sztuki, gdzie mieści się Gdańska Galeria Fotografii, pokazuje wybór kluczowych cykli Grospierrea z lat 2000-2025, dzięki czemu można prześledzić, jak zmieniało się jego podejście do fotografii: od precyzyjnego dokumentowania architektury, przez eksperymenty z fotomontażem i układami typologicznymi, aż po prace wykorzystujące narzędzia cyfrowe, sztuczną inteligencję i techniki analogowe.

Punktem wyjścia dla artysty jest architektura - traktowana nie tylko jako forma przestrzenna, ale jako zapis historii i idei. Budynki, które fotografuje Grospierre, powstawały często jako wizje lepszej przyszłości: bardziej racjonalnej, uporządkowanej i sprawiedliwej społecznie. Szczególnie ważne są dla niego realizacje inspirowane myślą Le Corbusiera i szeroko rozumianą architekturą modernizmu, której prostota form i geometryczna logika miały odpowiadać na potrzeby nowoczesnego społeczeństwa, ale i stanowiły wyraz reprezentacji komunizmu.

Artysta fotografuje obiekty i układy architektoniczne w wielu krajach - m.in. w Polsce, Francji, Gruzji, Brazylii, Ukrainie czy Stanach Zjednoczonych - pokazując, jak podobne idee architektoniczne realizowano w różnych kontekstach politycznych i kulturowych. W jego pracach pojawiają się monumentalne bryły, surowe betonowe struktury i powtarzalne układy form. Część z nich nadal funkcjonuje, inne zmieniły przeznaczenie lub pozostały niedokończone, stając się śladami niespełnionych wizji przyszłości.

- Tytułowy permakryzys odnosi się do poczucia życia w stanie ciągłej niepewności - w świecie, w którym kryzysy społeczne, ekonomiczne czy klimatyczne nakładają się na siebie i trudno wskazać stabilny punkt odniesienia - opowiada Małgorzata Taraszkiewicz-Zwolicka, kuratorka wystawy.

Fotografowane przez Grospierrea budynki mogą być odczytywane jako materialne świadectwa dawnych wyobrażeń o przyszłości, które dziś wymagają ponownej interpretacji. Nie są jednak wyłącznie znakami upadku - pokazują raczej, że przestrzeń i idee mogą zmieniać znaczenie wraz z upływem czasu.

W najnowszych pracach artysta poszerza swoje zainteresowania o sam proces powstawania obrazu. Łączy techniki analogowe z cyfrowymi, wykorzystuje algorytmy i sztuczną inteligencję, a także eksperymentuje z działaniem światła słonecznego jako współtwórcy fotografii. W ten sposób podkreśla, że fotografia nie jest zamkniętym zapisem rzeczywistości, lecz dynamicznym procesem - otwartym na zmianę i nowe możliwości.

Wystawa zachęca do spojrzenia na architekturę nie tylko jak na element krajobrazu, lecz jako nośnik idei o tym, jak mogłoby wyglądać wspólne życie. W świecie doświadczającym ciągłych przemian prace Grospierrea przypominają, że przyszłość - choć niepewna - wciąż pozostaje przestrzenią do wyobrażenia.

Wstęp na wernisaż jest bezpłatny. Bilety w cenie 25 zł normalny, 20 zł ulgowy można kupić w kasie NOMUS, ul. Jaracza 14 w Gdańsku. We wtorki wstęp jest bezpłatny. NOMUS jest czynny od wtorku do niedzieli w godz. 11.00-18.00.

Nicolas Grospierre. Permakryzys
Czas trwania: 14.05-6.09.2026
Wernisaż: 14.05, godz. 18.00
Miejsce: Gdańska Galeria Fotografii i NOMUS - Nowe Muzeum Sztuki, ul. Jaracza 14 w Gdańsku

kuratorka: Małgorzata Taraszkiewicz-Zwolicka
współpraca: Maja Bieńkowska
opracowanie graficzne: Anna Witkowska
konserwacja: Cátia Viegas-Wesołowska, Kamila Ślefarska
montaż: Piotr Pietraszek, Krzysztof Ruciński, Sławomir Wojtkowski
redakcja i korekta: Agnieszka Kochanowska
tłumaczenie: Anna Zbróg
promocja: Agnieszka Kochanowska, Justyna Sobotka, Paulina Szwaj
dział inwentarzy: Kalina Krasowska, Małgorzata Pajkert, Mirosław Szwabowicz
edukacja: Noemi Etush, Nadzieja Grabińska
współpraca organizacyjna: Gabriela Brdej, Marta Burczyk, Waldemar Elwart, Małgorzata Falkowska, Lidia Gringmann, Mariusz Grym, Aleksandra Grzonkowska, Joanna Librowska, Dorota Liniewska-Chylińska, Małgorzata Maciakowska, Maja Murawska, Małgorzata Paszylka-Glaza, Paweł Powirski, Monika Raszewska, Daniel Starzyński, Nadia Szulc, Anna Wojdat-Zielińska
opiekunki publiczności: Magdalena Obrębska, Elżbieta Pobłocka, Barbara Rezmer, Hanna Rokita, Anna Schick
dyrektor Muzeum Narodowego w Gdańsku: Piotr Stasiowski

Nicolas Grospierre (ur. 1975 w Genewie) - fotograf i artysta wizualny, od 1999 roku mieszka w Warszawie. Studiował nauki polityczne w Institut dÉtudes Politiques w Paryżu i socjologię i ekonomię w London School of Economics, co ukształtowało jego zainteresowanie architekturą jako zapisem idei społecznych. W swojej twórczości analizuje przede wszystkim dziedzictwo modernizmu, urbanistykę oraz relacje między przestrzenią, historią i wyobrażeniami przyszłości.

Autor licznych cykli fotograficznych i projektów konceptualnych, m.in. "Lithuanian Bus Stops" (2003-2004), "Hydroklinika" (2004), "Kolorobloki" (2006), "Biblioteka" (2006), "Mauzoleum" (2007), "The Bank" (2009), "Kunstkamera" (2009), "The Glass Trap" (2009), "The Oval Offices" (2013), "Modern Forms. A Subjective Atlas of 20th Century Architecture" (2016), "Modern Spaces. A Subjective Atlas of 20th Century Interiors" (201oraz najnowsze eksperymentalne cykle "Heliograms" i "The Self-Fulfilling Image".

W 2008 roku, wraz z Kobasem Laksą, otrzymał Złotego Lwa na 11. Biennale Architektury w Wenecji za projekt "Hotel Polonia. Budynków życie po życiu" ("The Afterlife of Buildings"), a w 2011 roku został laureatem Paszportu "Polityki" w dziedzinie sztuk wizualnych. W 2013 roku artysta wspólnie z Olgą Mokrzycką-Grospierre wziął udział w Festiwalu Artloop i zrealizował pracę site-specific we wnętrzu dziewiętnastowiecznej, opuszczonej Willi Bergera w Sopocie. Praca pod tytułem "Po drugiej stronie lustra" była interwencją w istniejącej przestrzeni oranżerii, która dzięki instalacji z luster została odrealniona.

Rozbudowany cykl fotograficzny "Modern Forms" (2016) stał się podstawą cyfrowego archiwum dokumentującego dziedzictwo architektury modernistycznej na świecie, a także został opublikowany w formie książki. Jego kontynuacją był projekt "Modern Spaces" (201, poświęcony modernistycznym wnętrzom.

Prace artysty były prezentowane w muzeach i galeriach w Europie, Stanach Zjednoczonych i Azji, a wiele z nich znajduje się w międzynarodowych kolekcjach publicznych i prywatnych. Grospierre jest autorem monumentalnych heliogramów, prac site-specific w Sali Salomona w Pałacu na Wyspie w Łazienkach Królewskich w Warszawie.

Wernisaż będzie tłumaczony na PJM