stat
Wydarzenie już się odbyło

W Gdańsku historia ponownie spotka się z teraźniejszością jako punkt wyjścia do rozmowy o przyszłości. W dniach 30 maja - 4 czerwca odbędzie się Święto Wolności i Praw Obywatelskich, które łączy pamięć o przełomowych wydarzeniach 1989 roku z energią współczesnego społeczeństwa obywatelskiego oraz debatą o wyzwaniach stojących przed Europą. Tworząc wielowymiarowy program spotkań i wspólnego działania zaplanowano m.in. Strefę Społeczną, rozmowy z osobami życia publicznego, wydarzenia edukacyjne i historyczne oraz międzynarodowe forum eksperckie.

Strefa Społeczna - obywatelskość w praktyce
Centralnym elementem wydarzeń będzie Strefa Społeczna, która odbędzie się w dniach 30-31 maja na terenach postoczniowych (100cznia). To jedno z największych w Polsce spotkań organizacji pozarządowych, gromadzące w tym roku blisko 200 podmiotów z całego kraju.

Program został rozłożony na kilka scen i stref tematycznych, które odzwierciedlają różnorodność sektora społecznego. Na Scenie Głównej zaplanowano cykl debat przygotowanych przez Press Club Polska z udziałem m.in. Magdaleny Rigamonti i Jarosława Włodarczyka jako prowadzących oraz gości takich jak Jolanta Kwaśniewska, Doda, gen. Roman Polko czy dziennikarze z Ukrainy.

W programie niedzielnym przewidziano również rozmowy z udziałem przedstawicieli świata mediów i kultury, m.in. Adama Michnika i Bartosza Wielińskiego, a także spotkania o charakterze kulturalnym i społecznym.



Program
30/05 - 31/05/2026
STREFA SPOŁECZNA

Nieformalne rozmowy o Polsce. 200 organizacji pozarządowych z całej Polski, dziesiątki debat i warsztatów, aktywności dla najmłodszych.
Wśród gości m.in. Jolanta Kwaśniewska, Adam Michnik, gen. Roman Polko.
/ Strefa społeczna, 100CZNIA | ul. ks. J. Popiełuszki 5

31/05/2026
11.00-16.30

STATKI BUDUJE SIĘ RAZEM | otwieramy Salę Małych Stoczniowców
Sala Małych Stoczniowców to nowa przestrzeń w ECS, następczyni Wydziału Zabaw.
Zapraszamy dzieci i ich bliskich na wielkie otwarcie. Gwarantujemy dobrą zabawę, atrakcje przygotowaliśmy zarówno wewnątrz ECS, jak i na świeżym powietrzu.
/ Sala Małych Stoczniowców (3 piętro), ogród zimowy, Droga do Wolności
/ wstęp wolny

14.00
MIEJSCA, KTÓRE ŁĄCZĄ. O ROLI PRZESTRZENI WSPIERAJĄCYCH NGO | debata
W czasie, gdy poczucie wspólnoty staje się dziś jednym z najważniejszych zasobów społecznych, porozmawiamy o tym, jak tworzyć bezpieczne i inkluzywne miejsca dla aktywności obywatelskiej. Zapraszamy na debatę o dobrych praktykach, rozwoju i otwartości w gronie reprezentantek i reprezentantów przestrzeni wspierających NGO.
/ Strefa Społeczna, 100cznia | ul. ks. J. Popiełuszki 5
/ wstęp wolny

3/06/2026
15.00-16.00
AKADEMIA SOLIDARNOŚCI | finał edycji 2025/2026

Młodzi dziennikarze z dziewięciu krajów - Białorusi, Francji, Gruzji, Niemiec, Polski, Ukrainy, Węgier, Wielkiej Brytanii i Włoch - wzięli udział w Akademii Solidarności i odbiorą certyfikaty jej ukończenia. Za nimi rok pracy, pięćdziesiąt godzin zajęć - warsztatów, wykładów, spotkań z ekspertami i spacerów badawczych. Wspólnie zgłębiali zagadnienia związane z obroną praw człowieka, odpowiedzialnością i zagrożeniami w pracy dziennikarza, fact-checkingiem, fake newsami i wolnością słowa. Akademia Solidarności to projekt coroczny, wspólna inicjatywa ECS, Fundacji im. Friedricha Eberta w Warszawie oraz pisma "New Eastern Europe".
/ wystawa stała ECS, sala E (2 piętro)
/ wstęp wolny

18.00-20.00
ALEŚ | SPOTKANIE Z ALESIEM BIALACKIM

Bohaterem wieczoru będzie Aleś Bialacki - białoruski działacz społeczny, polityk, obrońca praw człowieka i więzień polityczny reżimu białoruskiego, twórca Centrum Praw Człowieka "Wiasna", wiceprzewodniczący Międzynarodowej Federacji Praw Człowieka i laureat Pokojowej Nagrody Nobla.
O życiu noblisty oraz książce "Aleś", wydanej podczas pobytu Bialackiego w więzieniu, mówić będzie Taciana Niadbaj, prezeska zarządu Białoruskiego PEN, wydawcy książki. Zarówno "Wiasna", jak i Białoruski PEN są uznawane przez białoruskie władze za grupy ekstremistyczne, co oznacza, że ich aktywność na terytorium Białorusi jest zakazana, a jakiekolwiek zaangażowanie w ich działalność uznawane za przestępstwo.
/ sala wielofunkcyjna ECS (parter)
/ spotkanie w języku białoruskim z tłumaczeniem
/ wstęp wolny

4/06/2026

11.00-12.00

Czy chcemy święta wolności? | Premiera raportu z badań Narodowego Centrum Kultury wokół pamięci 4 czerwca 1989
Niespójność wysokiej pozycji w kanonie historycznym i brak ugruntowanych form upamiętnienia były punktem wyjścia do badania pamięci o 4 czerwca 1989 roku, zrealizowanego przez Narodowe Centrum Kultury. Upadek komunizmu jest dla Polaków wydarzeniem ważnym, ale rytualnie i narracyjnie jeszcze nie w pełni opracowanym. Kompleksowe badania społeczne objęły analizy prasy i treści internetowych, badania sondażowe i jakościowe prowadzone metodą zogniskowanych wywiadów grupowych. A wszystko, by znaleźć odpowiedź na pytania: O czym opowiada historia transformacji? Czy 4 czerwca jest odpowiednim "punktem węzłowym", by opowiadać o transformacji?
/ biblioteka ECS (1 piętro)
/ wstęp wolny

12.00, 13.30, 15.00
W SAMO POŁUDNIE | spacery subiektywne po wystawie stałej
Tropem wydarzeń sprzed 37 lat wyruszą spacery po wystawie stałej ECS. Każdy będzie inny, bo inne są drogi życiowe przewodników. O wyborach 4 czerwca 1989 w Święto Wolności i Praw Obywatelskich opowiedzą: Jan Krzysztof Bielecki, Anna Beata Bohdziewicz i Jacek Żakowski.
/ wystawa stała ECS
/ wstęp biletowany

12.00-13.00
ODZNAKA SOLIDARNOŚCI I PRAW CZŁOWIEKA | uroczystość wręczenia
Odznaką Solidarności i Praw Człowieka ECS honorowane są osoby nie za zasługi historyczne, ale tworzenie historii na nowo - wyjątkowo zaangażowane w obronę praw człowieka, nie tylko w sferze obywatelskiej, ale także na polu kultury, nauki i edukacji.
Odznaka została ustanowiona przez ECS w 45 rocznicę narodzin Solidarności.
/ wystawa stała ECS, sala F
/ wstęp wolny

13.00-16.30
XII MIĘDZYNARODOWE FORUM "EUROPA Z WIDOKIEM NA PRZYSZŁOŚĆ"

Zapraszamy do debaty eksperckiej, której przesłaniem są diagnozy aktualnych procesów zachodzących w Europie, rozpisanie scenariuszy na przyszłość i wskazanie narzędzi współpracy międzynarodowej.
/ biblioteka ECS (1 piętro)
/ wstęp wolny

16.00
UPAMIĘTNIENIE NARODZIN POLSKIEJ DEMOKRACJI
W 37 ROCZNICĘ PIERWSZYCH CZĘŚCIOWO WOLNYCH WYBORÓW
4 CZERWCA 1989

Uroczystość z udziałem uczestników wydarzeń historycznych i przedstawicieli władz państwa, parlamentu, samorządu
/ Plac Solidarności

16.30
TROPEM JACKA KURONIA | spacer subiektywny po wystawie stałej

Przewodnik wyśmienity - Jacek Petrycki, reżyser, scenarzysta, dokumentalista i operator filmowy, opowie o Jacku Kuroniu. Przewodnika zapraszamy do dzielenia się wspomnieniami, emocjami i anegdotami. Gwarantujemy zwiedzanie w kameralnej grupie, pasjonujące opowieści i możliwość rozmowy z oprowadzającym. Po spacerze zapraszamy na pokaz filmu dokumentalnego "Nie palcie komitetów", którego Jacek Petrycki jest współreżyserem.
/ wystawa stała ECS
/ wstęp biletowany

18.00
NIE PALCIE KOMITETÓW | pokaz premierowy i rozmowa z twórcami

To jest opowieść o Jacku Kuroniu, człowieku wybitnym, którego Adam Michnik nazwał "najbardziej wielobarwną osobowością opozycji demokratycznej w latach 1964-1989". Niepublikowane nagrania, wywiady ze współpracownikami i przyjaciółmi Jacka Kuronia, a wreszcie opowieść samego bohatera - składają się na monumentalny film dokumentalny. Monumentalny ze względu na liczbę perspektyw i wnikliwość opowieści.
Reżyserami filmu dokumentalnego "Nie palcie komitetów" są Maria Zmarz-Koczanowicz i Jacek Petrycki. Producentem jest NEXT FILM, koproducentem Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie, a obraz powstał dzięki współfinansowaniu przez Polski Instytut Sztuki Filmowej.
/ audytorium ECS (parter)

Obok scen eksperckich funkcjonować będą przestrzenie programowane bezpośrednio przez organizacje pozarządowe - Scena Outside i Scena Kuźnia. Poruszane będą tam zagadnienia związane z prawami człowieka, samorządem, zdrowiem, środowiskiem czy sytuacją różnych grup społecznych, przygotowane przez kilkadziesiąt organizacji z całej Polski.

Istotnym elementem Strefy Społecznej jest bezpośredni kontakt z organizacjami. Na uczestników czeka blisko 200 stoisk, które pozwalają poznać konkretne inicjatywy i włączyć się w działania społeczne.

Nowością tegorocznej edycji jest Strefa Prezentacji - osobna scena, na której organizacje mogą w krótkiej formule zaprezentować swoją działalność. W tej przestrzeni swoje działania przedstawią m.in. Fundacja DKMS, Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, Fundacja Ośmiornice Kreatywności, Stowarzyszenie Park ON, Fundacja Akceptacja oraz wiele innych organizacji działających w obszarze zdrowia, edukacji i wsparcia społecznego.

Nowa przestrzeń i program rodzinny
W ramach wydarzeń zaplanowano otwarcie Sali Małych Stoczniowców - nowej przestrzeni edukacyjnej dla dzieci i rodzin, inspirowanej tematyką stoczni i ideą współpracy. 31 maja w godzinach 11.00-16.30, pod hasłem "Statki buduje się razem", przygotowano program angażujący najmłodszych i ich opiekunów - zarówno we wnętrzach ECS, jak i w jego otoczeniu. Obejmuje on m.in. gry rodzinne, warsztaty, działania plenerowe oraz spektakle teatru kamishibai.

Ciekawym elementem programu jest także Mobillon, cykl koncertów mobilnego carillonu, przybliżający uczestnikom unikatowe dziedzictwo muzyczne Gdańska.

Edukacja, pamięć i debata
3 czerwca
zaplanowano finał Akademii Solidarności, międzynarodowego projektu dla młodych dziennikarzy z Europy, poświęconego m.in. wolności słowa, odpowiedzialności mediów i przeciwdziałaniu dezinformacji. Tego samego dnia odbędzie się także spotkanie z Alesiem Bialackim, laureatem Pokojowej Nagrody Nobla i działaczem na rzecz praw człowieka.

4 czerwca - w rocznicę wyborów 1989 roku - zaplanowano wydarzenia związane z pamięcią o przełomie demokratycznym, w tym spacery tematyczne po wystawie stałej ECS prowadzone przez Jana Krzysztofa Bieleckiego, Annę Beatę Bohdziewicz i Jacka Żakowskiego.

W tym samym dniu odbędzie się także uroczystość wręczenia Odznaki Solidarności i Praw Człowieka, przyznawanej osobom szczególnie zaangażowanym w działania na rzecz praw człowieka.

Wydarzenia kulturalne i upamiętnienie
4 czerwc
a o godz. 16.00 przewidziano oficjalne upamiętnienie rocznicy wyborów 1989 roku na Placu Solidarności z udziałem świadków historii i przedstawicieli życia publicznego.

Tego dnia odbędzie się także spacer "Tropem Jacka Kuronia" oraz premierowy pokaz filmu dokumentalnego "Nie palcie komitetów" w reżyserii Marii Zmarz‑Koczanowicz i Jacka Petryckiego, połączony ze spotkaniem z twórcami i uczestnikami wydarzeń historycznych.
alert Treść tworzona na podstawie materiałów prasowych organizatora

Przeczytaj także