Cooper & Gorfer. Utopia - wernisaż

Utopia duetu Cooper & Gorfer fotograficzna opowieść o kobietach z doświadczeniem migracji.
Otwarcie wystawy: 9.05 (sobota), godz. 18.00O. ddział Zielona Brama MNG ul. Długi Targ 24, Gdańsk
Wernisaż będzie tłumaczony na PJM.Wstęp wolny!

Czy, kiedy świat wokół nas się rozpada, przestajemy marzyć o innym? Od 9 maja w Zielonej Bramie, oddziale Muzeum Narodowego w Gdańsku, można zobaczyć wystawę duetu Cooper & Gorfer, znanego z przełomowego podejścia do portretu i łączącego fotografię z malarstwem, tkaniną, kolażem i wideo. Utopia oddaje głos kobietom z doświadczeniem migracji.

Pracujący w Szwecji artystyczny duet Cooper & Gorfer tworzą Amerykanka Sarah Cooper i Austriaczka Nina Gorfer. Ich twórczość to wielowarstwowa opowieść o tożsamości, pamięci i ludzkim doświadczeniu. Prace Cooper & Gorfer były prezentowane w takich instytucjach jak Fotografiska (Sztokholm, Nowy Jork), Hasselblad Center w Göteborgu oraz New Orleans Museum of Art (NOMA).

Punktem wyjścia Utopii są historie jedenastu młodych kobiet. Bohaterki pochodzą z Nigerii, Kenii, Somalii, Erytrei, Syrii, Libanu, Afganistanu, Iraku (Kurdystanu) i Iranu. Część z nich przybyła do Szwecji podczas fali migracyjnej w latach 20152016, inne urodziły się tam w rodzinach migrantów.
Prace wyrastają ze spotkań z młodymi kobietami, których życie kształtują migracja, przesiedlenia i złożone historie osobiste. Zamiast ilustrować ich losy bezpośrednio, działamy w wielowarstwowym procesie łączymy fotografię, tkaninę i elementy malarskie, aby oddać złożoność ludzkiego doświadczenia. Podobnie jak w wielu naszych projektach, każda praca staje się przestrzenią spotkania indywidualnego doświadczenia z szerszą narracją. To nałożenie się tego, co osobiste, na to, co zbiorowe. Choć portrety są głęboko intymne dla bohaterek, otwierają przed odbiorcą przestrzeń do porozumienia i utożsamienia się opowiada Sarah Cooper.

Dla Cooper & Gorfer osobiste wspomnienia i historie bohaterek wystawy stają się ważną częścią twórczości, choć powstałe fotografie i realizacje wideo nie mają charakteru dokumentalnego. Młode kobiety przedstawione są w monumentalnych kompozycjach, przywodzących na myśl ikonografię historyczną i mitologiczną. Towarzyszą im przedmioty o osobistym znaczeniu jak pierścionek, naszyjnik, książka czy szal babci.

Kluczowym wątkiem wystawy jest refleksja nad niewidzialnymi strukturami, które kształtują nasze postrzeganie świata i samych siebie. Historia rodzinna, kultura czy kontekst społeczno-polityczny przyjmują w pracach formę niespokojnych, wielowarstwowych architektur o ambiwalentnym charakterze. Z jednej strony oferują schronienie i poczucie bezpieczeństwa, z drugiej mogą ograniczać i zawężać sposób widzenia rzeczywistości komentuje kuratorka wystawy Gabriela Brdej.

Tytułowa utopia zostaje tu przemyślana na nowo i nie oznacza już wizji idealnego społeczeństwa. Wywodząc się z greckiego ou-topos, czyli nie-miejsca, nie odnosi się do krainy, która nie istnieje, lecz do sposobu myślenia, w którym rzeczywistość nie jest dana raz na zawsze. Utopia jest przestrzenią wewnętrzną i obszarem wyobraźni, gdzie utrwalone schematy mogą zostać zakwestionowane. Nie odległym celem, lecz codzienną praktyką patrzenia, która pozwala wychodzić poza to, co uznajemy za oczywiste.

Dla mnie utopia nie jest idealnym miejscem, lecz niezbędnym aktem wyobraźni. Prace odzwierciedlają napięcie, do którego wciąż powracam: między rzeczywistością a wewnętrzną wizją, gdzie utopia nie jest ucieczką, lecz cichym trwaniem przy innej trajektorii przypomnieniem, że nie tylko potrafimy wyobrażać sobie świat, ale także go kształtować tłumaczy Nina Gorfer.

Wystawa w oddziale Zielona Brama Muzeum Narodowego w Gdańsku przy Długim Targu 24 potrwa od 9 maja do 31 października 2026.

Wernisaż odbędzie się 9 maja o 18.00, a w niedzielę 10 maja o 11.00 Sarah Cooper i Nina Gorfer oprowadzą po swojej wystawie. Oprowadzanie odbędzie się w języku angielskim. Oddział Zielona Brama jest otwarty od wtorku do niedzieli w godz. 10.00 - 17.00.

Bilety w cenie 25 zł normalny, 20 zł ulgowy oraz 1 zł dla uczniów i studentów w wieku 726 lat można kupić w kasie na miejscu.

kuratorzy: Gabriela Brdej, Waldemar Elwartprojekt aranżacji: Natalia Fierka, Michał Pecko, Aleksandra Rokickaidentyfikacja wizualna i opracowanie graficzne: Michał Peckokonsultacja artystyczna: Wiktoria Michałkiewiczredakcja i korekta: Agnieszka Kochanowskatłumaczenie: Anna Zbrógkoordynacja montażu: Joanna Librowska, Paweł Powirskiwykonanie aranżacji wystawy: Jan Klosskowski, Wojciech Procki, Krzysztof Ruciński, Alfred Szkudlarek, Sławomir Wojtkowskipromocja: Agnieszka Kochanowska, Justyna Sobotka, Paulina Szwajedukacja: Kamila Glazerwspółpraca organizacyjna: Marta Cyuńczyk, Mariusz Grym, Małgorzata Maciakowska, Małgorzata Ruszkowskaopiekunki publiczności: Katarzyna Duleńska, Agata Kruszlińska, Anna Paprocka, Marzena Studzińska, Anna Stypułkowska, Anna Zugajdyrektor
Muzeum Narodowego w Gdańsku: Piotr Stasiowski
___Cooper & Gorfer to międzynarodowy duet artystyczny, który tworzą Sarah Cooper (USA/Szwecja, ur. 1974) i Nina Gorfer (Austria, ur. 1979). Artystki są znane z przełamującego granice podejścia do portretu. Od niemal dwóch dekad rozszerzają język wizualnej narracji, łącząc fotografię z malarstwem, tkaniną, kolażem i wideo. Ich twórczość to wielowarstwowa opowieść o tożsamości, pamięci i ludzkim doświadczeniu.

Każda praca powstaje w wyniku misternego łączenia fotografii, tekstur i opowieści w gęste, wizualne gobeliny. Kolaż, niegdyś obecny w ich twórczości jedynie jako metafora, stał się fundamentem ich pracy. Teraz stanowi zarówno technikę, jak i klucz do zrozumienia dzieł. Cooper & Gorfer czerpią z archiwum osobistych historii kobiet, łącząc je z zagadnieniami migracji, tradycji i kultury. Tworzą dorobek gęsty wizualnie i nasycony psychologicznie, w którym obrazy mieszczą w sobie jednocześnie bliskość i dystans, piękno i niepokój.

W wieloletniej praktyce artystycznej Cooper & Gorfer konsekwentnie eksplorują punkty styku historii i tożsamości. W cyklu My Quiet of Gold (20062011) sięgały po kirgiskie mity i tradycję inscenizacji, by opowiedzieć o trudnych losach tamtejszych kobiet. Poszukiwania te zyskały nowy wymiar w projekcie The Weather Diaries (20122014), analizującym wpływ surowej natury i izolacji na tożsamość mieszkańców Islandii, Grenlandii oraz Wysp Owczych.

Ważnym nurtem ich twórczości pozostaje konfrontacja z trudnym dziedzictwem. W serii Interruptions (20152016) artystki oddały głos pokoleniom kobiet z ludu Saami mierzącym się ze skutkami kolonizacji, a w I Know Not These My Hands (20112017) mapowały ślady politycznych traum i wysiedleń w Argentynie. Dopełnieniem tych badań nad kondycją człowieka jest najnowszy projekt Hysteria (od 2022), który redefiniuje kobiecą emocjonalność, przekształcając ją w przestrzeń radykalnej sprawczości i wewnętrznej siły.

Cooper & Gorfer mieszkają i pracują w Szwecji. Ich prace były prezentowane na arenie międzynarodowej, m.in. w Fotografiska (Sztokholm, Nowy Jork), Hasselblad Center w Göteborgu oraz New Orleans Museum of Art (NOMA). Reprezentują je galerie Larsen Warner w Sztokholmie oraz Jackson Fine Art w Atlancie.