stat

Polska komedia może śmieszyć. Recenzja "Ataku paniki"

20 września 2017 (artykuł sprzed 2 lat)
Jarosław Kowal

Upadek polskiej komedii zainicjowały tak zwane "lubaszenki", które na przełomie XX i XXI wieku przyciągały do kin tłumy. Czerstwe opowieści z rubasznym poczuciem humoru trafiły w gusta mas, niemniej nawet dawni giganci gatunku zaczęli zaliczać poważne wpadki, czego najlepszym przykładem jest Juliusz Machulski. Na szczęście zdarzają się wyjątki, a jednym z najciekawszych w ostatnich latach jest "Atak paniki".



Trudno nie odnieść wrażenia, że debiut Pawła Maślony pełnymi garściami czerpie z argentyńskich "Dzikich historii". W obydwu przypadkach bohaterowie zostają postawieni w sytuacjach doprowadzających do emocjonalnego załamania i wybuchu, w obydwu relacje między nimi pozostają nieznane (o ile widz sam ich nie odgadnie) do ostatnich minut, a w dodatku pojawiają się identyczne miejsca akcji - samolot, restauracja, wesele. Zanim jednak zaczniemy szastać słowem "plagiat", koniecznie muszę zaznaczyć, że Maślona co najwyżej zainspirował się filmem Damiána Szifrona, ale podobny temat i podobne wątki ugryzł w całkowicie autorski sposób.

Bardzo dobre wrażenie robią dialogi - nie są sztuczne, ani pretensjonalne, nie próbowano nadać im realizmu poprzez wplatanie intencjonalnych błędów językowych (zabiegiem tym sprawnie posługuje się chyba wyłącznie Marek Koterski) i przede wszystkim nie uświadczymy zmory polskiego kina (zwłaszcza polskich komedii), czyli dziesiątek niepotrzebnych przekleństw, które często nie tyle uzupełniają żart, co są jego żenującą pointą. Maślona potrafi śmieszyć sytuacją, jej opisem, żartem subtelnym i dosadnym, ale nigdy wymuszonym.

Jego recepta jest prosta i stara jak świat - sięga po stereotypy, delikatnie je wyolbrzymia i dzięki temu ukazuje ich absurdalność. Mamy więc maniakalnego gracza, który zaniedbuje zawodowe obowiązki i w rozmowie telefonicznej instruuje matkę, w jaki sposób ma bronić wirtualnej planety przed najeźdźcą; sama matka jest natomiast klasyczną "kociarą" i "psiarą" w jednym; poznajemy także typowych polskich turystów z czerwienią odciśniętą na twarzy po pobycie w Hurghadzie; oglądamy studentki podejmujące płytkie tematy egzystencjalne przy kawałku pizzy i wiele innych postaci oraz sytuacji, które natychmiast zdają się nam znajome, ponieważ znamy je z najbliższego otoczenia.

Siłę komedii wzmacnia dodatkowo mistrzowskie użycie najważniejszego elementu w sztuce tworzenia filmu, czyli montażu. Gdyby nie zmyślna selekcja i przetasowanie scen, nakręcony materiał byłby zaledwie dokumentacją pracy na planie. Charakter "Ataku paniki", który składa się z kilku odrębnych opowieści, poniekąd narzuca kierunek działania, niemniej Agnieszka Glińska w perfekcyjny sposób wykorzystała efekt Kuleszowa, zmuszając widzów do interpretacji ekranowych wydarzeń zgodnie z chronologią ich prezentowania, a następnie burząc początkowe wrażenia alternatywną chronologią ujawniającą związki przyczynowo-skutkowe pomiędzy pozornie niepowiązanymi wątkami. Glińska odebrała już w tym roku Orła za "Komunię" i nie będzie zaskoczeniem, jeżeli wkrótce dołączy do niego gdyńska nagroda.

Warto dodać, że w "Ataku paniki" obecny jest także wątek trójmiejski - weselnej kapeli nie odegrali aktorzy, lecz lokalny zespół The Fruitcakes, który w składzie nie ma wprawdzie tak charyzmatycznego wodzireja, jak Tymon Tymański z "Wesela" Wojciecha Smarzowskiego i nie gra własnych wersji polskich szlagierów, ale posiada świetny, autorski materiał nawiązujący do rock'n'rolla z czasów jego największej popularności.

Festiwal dopiero się rozpoczął, ale jak dotąd tylko w przypadku tego jednego seansu byłem świadkiem przyznania najpiękniejszej nagrody, jaką twórcy filmu mogą otrzymać - gromkich oklasków podczas napisów końcowych (co nie licząc pokazów w Teatrze Muzycznym zdarza się bardzo rzadko). Nic dziwnego, tak powinno się kręcić komedie.

OCENA: 8/10

Specjalny serwis 42. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni

Publiczność

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Jacek Bromski i Jerzy Gruza

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Platynowe Lwy - Jerzy Gruza

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Agnieszka Smoczyńska i Lech Majewski

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Norman Leto

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Joanna Krauze, Wojciech Marszewski

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Łukasz Palkowski

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Jowita Budnik i Wojciech Szczurek

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Kamila Kamińska

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Gala

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Janusz Kaleja

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Agata Culak

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Borys Szyc i Paweł Maślona

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Agnieszka Grochowska

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Łukasz Simlat

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Anna Próchniak i Leszek Możdżer

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Sandro Di Stefano

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Anna Wunderlich, Paweł Orłowski

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Agnieszka Odorowicz

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Magdalena Boczarska

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Jakub Gierszał

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Beata Walentowska

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Katarzyna Leśniak

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Maria Sadowska i Łukasz Palkowski

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Najlepszy dźwięk - Jan Schermer, Maciej Pawłowski i Mirosław Makowski

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Jagoda Szelc

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Aleksandra Konieczna

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Jadwiga Barańska i Andrzej Seweryn

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Anna Czartoryska-Niemczycka i Antoni Królikiewicz

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Eliane Umuhire i Jowita Budnik

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Publiczność

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Tadeusz Aziewicz

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Beata Późniak i Paweł Pawlikowski

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Katarzyna Adamik

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Joanna Kos-Krauze

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Gala

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Piotr Gliński, Jerzy Antczak i Leszek Kopeć

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Piotr Gliński i Jerzy Antczak

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Piotr Domalewski

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Jacek Bromski

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Piotr Gliński

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Eliane Umuhire i Jowita Budnik

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Wspólne zdjęcie

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Eliane Umuhire

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Joanna Kos-Krauze

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Łukasz Palkowski i Kamila Kamińska

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Jagoda Szelc

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Piotr Domalewski

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Piotr Domalewski

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Łukasz Simlat

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Katarzyna Adamik

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Michał Urbaniak i Liliana Komorowska

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Beata Poźniak-Daniels

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Małgorzata Potocka

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Małgorzata Omilianowska, Jan Kidawa-Błoński, Małgorzata Kidawa-Błońska, Katarzyna Janowska

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Jerzy Antczak i Janina Barańska

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Agnieszka Grochowska

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Małgorzata Bela i Paweł Pawlikowski

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Monika Olejnik i Tomasz Ziółkowski

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Andrzej Seweryn z żoną

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Ekipa filmu "Najlepszy"

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Jakub Gierszał, Arkadiusz Jakubik, Jerzy Górski, Anna Próchniak, Kamila Kamińska

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Teresa i Weronika Rosati

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Katarzyna Leśniak, Eliane Umuhire i Jowita Budnik

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Eliane Umuhire i Jowita Budnik

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Bodo Kox, Sebastian Stankiewicz, Sandro Di Stefano

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Andrzej Chyra, Jakub Gierszał

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Tomasz Ossoliński, Dorota Williams, Aleksandra Konieczna, Jolanta Borowiec

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Michał Starost

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Borys Szyc, Justyna Nagłowska-Jeger, Patrycja Volny

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Krzysztof Zanussi, Wiktor Zborowski, Janusz Kaleja, Olga Tokarczuk

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Bogdan Dziworski, Agnieszka Smoczyńska, Lech Majewski

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Maciej Musiałowski

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Michał Sobociński, Maria Sadowska, Magdalena Boczarska, Piotr Woźniak-Starak, Agnieszka Woźniak-Starak

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Maria Sadowska i Magdalena Boczarska

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Karolina Gorczyca

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Danuta Stenka i Agata Culak

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Danuta Stenka, Agata Culak, Jakub Gierszał, Maciej Sobieszczański

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Magdalena Zawadzka i Dorota Stalińska

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Ekipa filmu "Wieża. Jasny dzień"

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Orina Krajewska i Katarzyna Zawadzka

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Hanna Świętnicka, Marcin Kwaśny

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Publiczność

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Ekipa filmu "Atak Paniki"

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Ekipa filmu "Atak Paniki"

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Jerzy Gruza

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Katarzyna Adamik, Antoni Łazarkiewicz

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Hanna Hryniewicka

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl

Anna Próchniak i Piotr Domalewski

fot. Maciej Czarniak / Trojmiasto.pl