Karnawałowe wypieki. Nie tylko pączki

21 stycznia 2021, 7:00
Magda Mielke
Wśród karnawałowych wypieków popularnością cieszą się nie tylko pączki i faworki, ale też racuchy czy ruchanki.

Więcej zdjęć (8)

Wśród karnawałowych wypieków popularnością cieszą się nie tylko pączki i faworki, ale też racuchy czy ruchanki.

fot. Beata Aldridge/123rf.com

Wśród karnawałowych wypieków popularnością cieszą się nie tylko pączki i faworki, ale też racuchy czy ruchanki.

fot. Beata Aldridge/123rf.com

Okres karnawału niewątpliwie kojarzy się ze smażonymi wypiekami. W tym czasie na stołach pojawiają się nie tylko pączki w rozmaitych wariantach: z konfiturą, budyniem, adwokatem, polewą, posypką czy nawet wytrawnym nadzieniem, ale także równie popularne: faworki, chrusty, gniazdka, rogaliki, churros, ptysie czy racuchy.



Cukiernie i piekarnie w Trójmieście


Faworki i chrusty



Tradycyjne, chrupkie ciastka w kształcie złożonej kokardki przez wielu są znacznie bardziej lubiane niż król karnawału - pączek. Ciasto przygotowuje się z dużej ilości żółtek, z dodatkiem spirytusu. Przed rozpoczęciem wałkowania należy je długo "zbijać", aby było odpowiednio "napowietrzone". Następnie faworki smaży się w głębokim tłuszczu i posypuje dużą ilością cukru pudru. Efekt: cieniutkie, chrupiące ciastka z mnóstwem bąbelków.

Czym faworki różnią się od chruścików? Niczym. To jedynie kwestia określenia. Jak tłumaczy prof. Jerzy Bralczyk, chrust to polskie, metaforyczne określenie, przyrównujące niewielkie kruche ciasteczka do delikatnych, suchych gałązek. Z kolei nazwa faworek najprawdopodobniej wywodzi się od francuskiego faveur i oznacza cienką wstążeczkę, tasiemkę. Faworek przypomina właśnie taką wstążeczkę. Faworki znane są nie tylko w Polsce. Dużą popularnością cieszą się na Litwie, a także w innych krajach europejskich.

Karnawałowe wypieki, w tym faworki, dostaniemy m.in. w cukierni Baccate.

Oprócz tradycyjnego chrustu można spotkać także chrust lany. To połączenie faworka i pączka. Ciasto podobne jest trochę do naleśnikowego. Przelewa się je do butelki, a następnie leje prosto na gorący olej, tworząc fantazyjne kształty.

Faworki ma w swojej ofercie m.in. cukiernia  Baccate . Więcej zdjęć (8)

Faworki ma w swojej ofercie m.in. cukiernia Baccate .

fot. Cukiernia Baccate/Facebook.pl

Faworki ma w swojej ofercie m.in. cukiernia Baccate.

fot. Cukiernia Baccate/Facebook.pl

Ciastko parzone



Ciastka parzone, czyli tzw. gniazdka, powstają przez zaparzenie mąki pszennej mieszaniną wody z tłuszczem. Gotowe wypieki mają słomkowy kolor, są lekkie, suche i puste w środku. Samo ciasto nie jest słodkie, słodyczy nadaje mu dopiero lukier, którym są obsmarowane.

Czytaj także: Maskarady, zapusty, reduty... Karnawał po polsku

Przepis na ciasto parzone powstał w XVIII wieku. Od nazwy pâte à choux, oznaczającej ciasto parzone, powstały nazwy gotowych wypieków z tego rodzaju ciasta, takich jak: ptysie czy profiterolki.

Ptysie również powstają z ciasta parzonego. Różnią się od gniazdek nie tylko kształtem, ale również tym, że zamiast grubej warstwy lukru przekładane są kremem - bezowym lub bitą śmietaną. Z wierzchu zaś posypywane są cukrem pudrem. Korpusy na ptysie można również przekładać nadzieniami słonymi.

Ptysie w wersji z kruchą czapeczką, kremem kawowym i chrupką czekoladą to nowość w ofercie cukierni Słodki okruszek.

Ptysie z kruchą czapeczką, z kremem kawowym i chrupką czekoladą to nowość w ofercie cukierni Słodki Okruszek. Więcej zdjęć (8)

Ptysie z kruchą czapeczką, z kremem kawowym i chrupką czekoladą to nowość w ofercie cukierni Słodki Okruszek.

fot. Słodki Okruszek/Facebook.pl

Ptysie z kruchą czapeczką, z kremem kawowym i chrupką czekoladą to nowość w ofercie cukierni Słodki Okruszek.

fot. Słodki Okruszek/Facebook.pl

Profiterole również wywodzą się z Francji. To niewielkie ciastka z ciasta ptysiowego, wypiekane na blasze. Wypełnione są często kremem, bitą śmietaną lub lodami, a z wierzchu oblane sosem czekoladowym.

W Trójmieście profiterole oferuje m.in. cukiernia Umam. Korpus tutejszego ciastka serwowanego w wersji mango tworzy ciasto parzone odpiekane pod dyskiem z croustillant (ciasto kruche), w środku znajduje się cremeux mango oraz krem Chantilly, a dekoracja powstaje z barwionej czekolady.

Podobne do profiterolek są eklery. Również ich bazę stanowi ciasto parzone, przekładane są kremem (najczęściej budyniowym) oraz oblewane polewą czekoladową.

Szukając eklerów w ciekawych smakach, warto zajrzeć do gdańskiej Eklerowni. Nie ma tu typowych eklerów z ciężkim, budyniowym kremem i czekoladopodobną polewą, lecz są eleganckie eklery w takich smakach jak: kokos, marakuja czy pistacja-malina. Są też bardziej nietypowe wariacje na temat tego ciastka - eklery tworzone na kruchym cieście. Można ich spróbować w takich smakach jak np. wiśnia i czekolada.

Churros



Churros to hiszpański odpowiednik naszego pączka. Stanowią one tam jedną z najpopularniejszych przekąsek śniadaniowych. Nimi wita się też Nowy Rok. Churro ma formę długiego pręta, w przekroju przypominającego swoim kształtem gwiazdę. Wytwarzany jest z wyciskanego na głęboki olej ciasta (składającego się głównie z mąki pszennej, oleju i cukru) i smażonego w wysokiej temperaturze.

Churros cieszą się dużą popularnością również w Polsce, gdzie sprzedawane są nie tylko jako deser w restauracjach z hiszpańską kuchnią, ale przede wszystkim w budkach na różnego rodzaju jarmarkach i festynach. Zwykle podaje się je posypane cukrem pudrem lub z dodatkiem płynnej czekolady, w której się je macza. Bywają też serwowane ze stopionym serem, np. w Urugwaju.

Karnawałowe  churrosy ma w swojej ofercie cukiernia Baccate. Więcej zdjęć (8)

Karnawałowe churrosy ma w swojej ofercie cukiernia Baccate.

fot. Cukiernia Baccate/Facebook.pl

Karnawałowe churrosy ma w swojej ofercie cukiernia Baccate.

fot. Cukiernia Baccate/Facebook.pl

Racuchy i ruchanki



Typowe racuchy to niewielkie placuszki z mąki, świeżego lub zsiadłego mleka, drożdży, jaj oraz jabłek - krojonych lub startych na tarce. Istnieją również inne wariacje racuchów, w których zamiast jabłka dodaje się rabarbar, śliwki, banany lub bakalie. Racuchy podaje się się posypane cukrem pudrem lub ze śmietaną, czasem też z marmoladą.

Inną odmianą racuchów są ruchanki. To płaskie, owalne racuszki przygotowywane z ciasta drożdżowego i smażone na gorącym tłuszczu. Powstają z mąki pszennej i drożdży. Na Kaszubach to obowiązkowy wypiek w czasie karnawału. Podaje się je na ciepło, posypane cukrem pudrem lub z jabłkami. Ruchanki wpisane są na Listę produktów tradycyjnych województwa pomorskiego. Wedle tej listy średnica gotowych racuszków powinna liczyć od 5 do 7 cm, a ich grubość ok. 0,5 cm.

W pierwotnej wersji ruchanki przygotowywano z resztek ciasta chlebowego, co dawało im lekko kwaśnawy smak. Spożywano je wówczas np. na śniadanie zamiast chleba.
Moje ulubione karnawałowe ciastka to:
24%

pączki

59%

faworki/chruściki

5%

ciastka parzone: ptysie, eklery, profiterolki

4%

racuchy i ruchanki

3%

rogaliki

2%

churros

3%

inne

zakończona

łącznie głosów: 741