Książka o chorobie Literacką Książką Roku. Przyznano Nagrody "Wiatr od Morza" 2019

23 października 2020, 21:30
Magdalena Raczek

W tym roku nietypowo, bo zdalnie - poprzez kanały internetowe poznaliśmy laureatów Pomorskiej Nagrody Literackiej za 2019 rok w kategoriach: Literacka Książka Roku 2019, Pomorska Książka Roku 2019, Całokształt twórczości oraz Kaszubska Nagroda Literacka za rok 2019. Zostali nimi kolejno: Izabela Morska z książką "Znikanie", prof. Józef Borzyszkowski oraz prof. Cezary Obracht Prondzyński za monografię "Historia Kaszubów w dziejach Pomorza" tomy III-V, prof. Zenon Józef Ciesielski oraz prof. dr hab. ojciec Adam Sikora.



Księgarnie w Trójmieście


Organizatorzy konkursu w związku z epidemią i rosnącą liczbą zakażeń koronawirusem, podjęli decyzję o odwołaniu tegorocznej Gali Pomorskiej Nagrody Literackiej. Przygotowali na tę okazję film, w którym przedstawiono wszystkich nominowanych oraz ich dzieła. W piątek, 23 października, o godzinie 18.00, podczas jego emisji na stronie Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdańsku, mogliśmy się dowiedzieć, kto otrzymał nagrodę. Materiał jest nadal dostępny i można go obejrzeć.

374 dzieł związanych z Pomorzem



Pomorska Nagroda Literacka "Wiatr od morza" jest formą uznania dla twórczej pracy i licznych dokonań pomorskich pisarzy i wydawców książek. Została powołana w 2018 roku i jest przyznawana autorom zamieszkałym i tworzącym na Pomorzu albo autorom dzieł w istotny sposób związanych z tematyką pomorską oraz za całokształt dokonań twórczych lub pracy na rzecz literatury, książki, czytelnictwa w roku poprzedzającym jej wręczenie. Miejsce publikacji dzieła nie ma znaczenia. Fundatorem nagrody jest Samorząd Województwa Pomorskiego, a organizatorem Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku.

Podczas nagrania Marszałek Województwa Pomorskiego - Mieczysław Struk, w towarzystwie dyrektora Departamentu Kultury - Władysława Zawistowskiego oraz dyrektora gdańskiej biblioteki - Jarosława Zalesińskiego przedstawił nazwiska laureatów. Dowiedzieliśmy się, że zgłoszonych tytułów było aż 374, czyli o 30 utworów więcej niż w ubiegłym roku. W większości były to lektury o dużej objętości.

Ogrom pracy Jury



Warto tu podkreślić ogromną pracę Jury konkursowego, które obradowało podczas czterech spotkań. Najpierw wyłoniono 32 tytuły, potem 18, a na koniec nominowane 7 książek. Jury obradowało w składzie: prof. dr hab. Zbigniew Majchrowski (przewodniczący Jury - literaturoznawca, krytyk literacki i teatrolog, członek Komitetu Nauk o Literaturze PAN), Bożena Orczykowska (zastępca dyrektora ds. merytorycznych Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdańsku), Elżbieta Pękała (redaktor, organizator i promotor czytelnictwa), dr hab. Katarzyna Szalewska (prof. nadzw. UG - adiunkt na Uniwersytecie Gdańskim, autorka i współredaktorka książek naukowych) oraz Władysław Zawistowski (pisarz, dyrektor Departamentu Kultury UMWP).

Literacka Książka Roku - "Znikanie"



Pomorska Nagroda Literacka przyznawana jest w trzech kategoriach. W każdej kategorii przyznawane są statuetki oraz nagrody pieniężne w wysokości 10 tys. zł. Pierwszą kategorią jest Literacka Książka Roku, w której oceniane są utwory należące do szeroko rozumianej literatury pięknej: poezja, proza, reportaż literacki, esej, monografia, rozprawa krytyczno-literacka o wysokich wartościach estetycznych, a także scenariusz, utwór dramatyczny.

Nominowane do Literackiej Książku Roku były tytuły: "Potop. Poemat przewlekły o końcu świata" Salci Hałas (Grupa Wydawnicza Foksal), "Zapach Porcelany" Bogdana Jaremina (Wydawnictwo Bernardinum) oraz "Znikanie" Izabeli Morskiej (Wydawnictwo Znak). Przypomnijmy, że rok temu nagrodzono "Latawiec z betonu" Moniki Milewskiej, a dwa lata temu książkę Martyny Bundy pt. "Nieczułość".

Laureatką w kategorii Literacka Książka Roku 2019 została Izabela Morska za książkę "Znikanie". Izabela Morska (dawniej Filipiak) to pisarka, eseistka, krytyczka kultury, członkini Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, adiunkt w Zakładzie Badań nad Literaturą Anglojęzyczną na Uniwersytecie Gdańskim. Jej książka "Znikanie" została nominowana do tegorocznej Nagrody Nike. To książka prozatorska, łącząca elementy autobiografii, reportaż interwencyjny oraz traktat filozoficzny na temat choroby.

- Jestem wzruszona i podniesiona na duchu. Wszyscy dziś bardziej niż zwykle, w izolacji spowodowanej pandemią, potrzebujemy pozytywnych przesłań. Jestem zaszczycona, że mogłam tak ważne otrzymać. Chociaż urodziłam się w Gdyni i studiowałam literaturę na Uniwersytecie Gdańskim, to wiele lat spędziłam na emigracji. Efekt był tego taki, że jestem "stąd", ale nie do końca "tu". Dziś poczułam się naprawdę zakorzeniona w Gdańsku, potrzebna tu i objęta przez "Wiatr od Morza" - skomentowała nagrodę specjalnie dla naszego portalu laureatka - Izabela Morska.

Pomorska Książka Roku - "Historia Kaszubów..."



Durgą kategorią w konkursie jest Pomorska Książka Roku. Oceniane są w niej publikacje związane tematycznie z Pomorzem, zarówno literackie, jak i pochodzące z innych dziedzin piśmiennictwa: opracowania historyczne, monografie, biografie, studia regionalne, przewodniki, albumy, rozprawy naukowe.

Nominowani do Pomorskiej Książka Roku 2019 były książki: "Historia Kaszubów w dziejach Pomorza" tomy III-V Józefa Borzyszkowskiego i Cezarego Obrachta Prondzyńskiego (Instytut Kaszubski), "Lekcja anatomii u Hansa Memlinga" Jerzego Jankaua (Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego), "Miasta skoszarowane. Gdańsk i Sopot jako garnizon Wehrmachtu w latach 1939-1945" Jana Daniluka (Muzeum Gdańska) oraz "Żelewscy w cieniu von dem Bacha" Andrzeja Janusza (Wydawnictwo Instytutu Teologicznego Księży Misjonarzy).

Pomorską Książką Roku 2019 została monografia "Historia Kaszubów w dziejach Pomorza" tomy III-V. Książka ta jest kontynuacją dzieła zaprojektowanego i zapoczątkowanego przez prof. Gerarda Labudę. Autorzy - Cezary Obracht-Prondzynski (profesor Uniwersytetu Gdańskiego, wybitny historyk, socjolog i antropolog) oraz Józef Borzyszkowski (profesor historii, jeden z najbardziej zasłużonych działaczy Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego) stworzyli syntezę, będącą swoistym podsumowaniem dotychczasowego stanu badań nad życiem codziennym Kaszubów w świecie wielu kultur, przemian zachodzących w procesie dziejowym w dziedzinie kultury materialnej i duchowej, wzbogaconą unikatowymi dokumentami i fotografiami.

Całokształt twórczości - prof. Zenon Ciesielski



Dorobek pracy twórczej autorów doceniany jest w kategorii Całokształt pracy literackiej. Nagroda przyznawana jest za wartość intelektualną, artystyczną, oddziaływanie krajowe, znaczenie dla regionu, a także dokonania w dziedzinach pozaliterackich: edukacji, życiu kulturalnym i społecznym oraz popularyzacji literatury, książki i czytelnictwa. W ubiegłych latach otrzymali ją: prof. Stefan Chwin oraz Aleksander Jurewicz.

Nagrodę za Całokształt Twórczości 2019 otrzymał profesor Zenon Józef Ciesielski - historyk literatury i kultury skandynawskiej, emerytowany pracownik Uniwersytetu Gdańskiego, doktor honoris causa Uniwersytetu Umea w Szwecji, główny twórca gdańskiej skandynawistyki. Opublikował ponad 350 rozpraw, artykułów, recenzji i not w czasopismach krajowych i zagranicznych. Jego dzieła to między innymi: "Zbliżenia skandynawsko-polskie", "Skandynawia w oczach Polaków", "Dziennik skandynawski", "Od Fredry do Różewicza: dramat i teatr polski w Szwecji w latach 1835-1976", "Historia literatury szwedzkiej", "Słownik pisarzy skandynawskich", "Dzieje kultury skandynawskiej", "Zapisane w pamięci, czyli meandry mojego życia".

Kaszubska Nagroda Literacka dla ojca prof. Sikory



Przyznano również, działającą na bliźniaczych zasadach, Kaszubską Nagrodę Literacką - wyróżnienie przyznawane za szczególne dokonania literackie w języku kaszubskim. Dotyczy to również tłumaczeń na język kaszubski zrealizowanych w roku poprzedzającym jej wręczenie lub całokształtu pracy literackiej w tym języku.

Laureatem Kaszubskiej Nagrody Literackiej za rok 2019 został prof. dr hab. ojciec Adam Sikora - polski teolog i zakonnik, profesor teologii biblijnej, franciszkanin. Autor tłumaczeń Biblii z języków oryginalnych na język polski i kaszubski oraz pracownik naukowy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (UAM) w Poznaniu. Ojciec Profesor większość pracy naukowej poświęcił przekładom Biblii, w tym na język kaszubski. Między innymi przetłumaczył z oryginalnej greki na język Kaszubów wszystkie Ewangelie i Psalmy. W ubiegłym roku zaprezentował wyniki swojej ostatniej, blisko 5-letniej pracy - po raz pierwszy w historii wszystkie księgi Tory przetłumaczono z języka oryginału, czyli hebrajskiego, na język kaszubski. Kapituła Kaszubskiej Nagrody Literackiej doceniła to wyjątkowe dokonanie i podjęła decyzją o uhonorowaniu Ojca Profesora Kaszubską Nagrodą Literacką za rok 2019.

Jak zapowiadają organizatorzy, ogłoszenie dzisiejszych wyników to początek działań promocyjnych publikacji, które Jury uznało za najważniejsze dla Pomorza w 2019 roku. Spotkania z książkami i ich autorami będą się odbywały on-line, a zaprezentowane zostaną na stronie gdańskiej Biblioteki.