stat

Nie tylko książki. O współczesnych bibliotekach

10 stycznia 2019, 15:00
Magdalena Raczek

Współczesne biblioteki w niczym nie przypominają swoich wcieleń sprzed kilku dekad - przestały świecić pustkami, zajmować się jedynie gromadzeniem archiwów, oferować publikacje wydane brzydko czy zwyczajnie mało atrakcyjne. Dzisiaj te zacne instytucje wkroczyły dumnie w XXI wiek i wiele z nich stało się otwartymi, nowoczesnymi centrami kultury, gdzie znajdziemy nie tylko książki, ale i sporo innych atrakcji. Sprawdziliśmy, jakich.



Nie tylko wypożyczalnia książek



Biblioteka to oczywiście przede wszystkim wciąż miejsce, w którym skorzystamy z największych zasobów literatury i prasy, w dodatku nieodpłatnie i bez ograniczeń (jedynym limitem jest termin zwrotu danej pozycji). Kolejną zaletą biblioteki jest przede wszystkim jej ogólna dostępność, a także otwarte dla wszystkich czytelnie, które dziś właściwie przypominają bardziej dawniejsze pracownie komputerowe - bowiem poza przejrzeniem aktualnej prasy czy poczytania książkowej nowości - skorzystać tu możemy z bezpłatnego dostępu do Internetu.

Wydarzenia w trójmiejskich bibliotekach


Nowoczesne centra kultury



Dzisiejsze biblioteki przeobraziły się z dawnych "zakurzonych" miejsc, gdzie z rzadka ktoś zaglądał i gdzie jedynie można było wypożyczyć książkę (tradycyjną rzecz jasna) w obecne - wręcz centra kultury, oferujące wiele ciekawych imprez i to niekoniecznie literackich, a także animujących życie kulturalne w mieście, integrujące życie lokalnych społeczności. Instytucje te prężnie się rozwijają i starają się nadążyć za rozwijającą się technologią oraz potrzebami współczesnych czytelników.

Przeczytaj także: Jarosław Zalesiński - biblioteka to miejsce pierwszego kontaktu z kulturą

Biblioteki wychodzą ze swej pierwotnej roli, poszerzając swoją ofertę, organizując coraz więcej imprez i inicjatyw, ale nie zapominają przy tym oczywiście o swej fundamentalnej roli, jaką jest promocja czytelnictwa. Nowoczesne biblioteki prowadzą wiele działań kulturalnych, dostępnych dla szerokiego grona odbiorców, aby różnymi sposobami przyciągnąć do siebie nowych czytelników.

Powstają tu różnego rodzaju grupy dyskusyjne, kluby, itp. Organizowane są spotkania ze znanymi pisarzami oraz twórcami kultury, ale także wystawy malarstwa i fotografii, pokazy filmowe czy warsztaty, teatrzyki i inne imprezy dla dzieci, w tym czytania oraz zajęcia plastyczne.


- Proces wychodzenia bibliotek z tej pierwotnej roli trwa już od jakiegoś czasu. Przestają być jedynie wypożyczalniami, a stają się tak zwanym trzecim miejscem, w którym warto spędzać czas. Wynika to z potrzeb czytelników. Dziś oferta kulturalna bibliotek jest różnorodna i bogata w wydarzenia, począwszy od spotkań autorskich, które pozwalają czytelnikowi porozmawiać z ulubionym pisarzem, poprzez dyskusyjne kluby książki, skończywszy na warsztatach z różnych dziedzin. Książka jest tu jedynie punktem wyjścia. Dlatego Biblioteka Gdynia to nie tylko książki. Biblioteka to czytelnicy, spotkania, integracja. Biblioteka to ludzie - mówi Zuzanna Gajewska, p.o. kierownika Działu Marketingu i Promocji Literatury w Bibliotece Gdynia.
Przeczytaj także: Biblioteka inspiruje rodziców do rozwoju i bawi się z dziećmi

Bogactwo mediatek



Mieszkańcy przychodzą do biblioteki już nie tylko po tradycyjne książki, lecz także po e-booki, audiobooki, komiksy czy płyty DVD, CD i winylowe, a także gry (konsole i tradycyjne planszówki), co szczególnie ma miejsce w oddziałach zwanych mediatekami, do których należy m.in. Sopoteka, czyli galeria kultury multimedialnej, należąca do Biblioteki Sopockiej. Oferuje ona sztukę w różnorodnym wydaniu: słowo, obraz i muzykę, zarówno w wydaniu tradycyjnym, jak i cyfrowym.

Imprezy w Bibliotece Sopockiej


Odbywają się tutaj spotkania autorskie, wydarzenia cykliczne, m.in. Biesiady Literackie (i wcale niekoniecznie z pisarzami) - najbliższa ze Zbigniewem Hołdysem (12 stycznia), kolejna z Hanną Suchocką (19 stycznia), a następnie z Radosławem Sikorskim (9 lutego). Organizowane są tutaj ponadto pokazy drukarki 3D, planszowiska, warsztaty multimedialne, fotograficzne i językowe, performatywne czytanie tekstów, bezpłatne konwersacje "Mówimy po polsku!" i inne. Sopoteka jest również galerią sztuki - co miesiąc można tu obejrzeć inną wystawę - obecnie "Lino-lity" - pierwszą zbiorową wystawę studentów Grafiki Artystycznej na gdańskiej ASP.


Przeczytaj także: Rusza najnowocześniejsza biblioteka na Pomorzu

Równie prężnie działa Biblioteka Manhattan w Gdańsku - filia Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdańsku. W styczniu odbędą się tu warsztaty komputerowe dla seniorów, planszogranie, spotkania Dyskusyjnego Klubu Książki, a także spektakl Teatrzyku Wesoły Molik dla najmłodszych. Manhattan to także miejsce dużych wydarzeń festiwalowych oraz kameralnych zajęć kulturalno-edukacyjnych dla dzieci i młodzieży w różnych grupach wiekowych. Biblioteka wyposażona jest nie tylko w konsole do gier, ale także w instrumenty muzyczne: gitarę, perkusję i pianino elektroniczne. Przy Bibliotece Manhattan działa również Pracownia Komiksowa, organizująca warsztaty komiksowe dla dzieci i młodzieży.

Przeczytaj także: Biblioteka Manhattan jeszcze bardziej przyjazna czytelnikom

Przy tej okazji wypada także wspomnieć o mediatece po sąsiedzku, czyli o Stacji Kultura w Rumi. To innowacyjna przestrzeń biblioteczna, która w ofercie proponuje szereg wydarzeń kulturalnych na pograniczu poezji, literatury, muzyki, teatru. W jej przestrzeni wydzielono osobne strefy na wypożyczalnię, pracownię fotografii, malarstwa i rzeźby, kącik dla najmłodszych, stanowiska komputerowe, sale konferencyjne, biura dla organizacji pozarządowych oraz czytelnię. To placówka skrojona na miarę XXI wieku, nic dziwnego więc, że jury prestiżowego amerykańskiego konkursu Library Interior Design Awards uznało Stację Kultura za najpiękniejszą bibliotekę globu w kategorii Single Space Design. To wyróżnienie mówi samo za siebie.

Mediateka ma powstać także w Gdyni, o czym pisaliśmy w artykule Minimediateka powstanie w śródmieściu Gdyni.


Imprezy w WiMBP w Gdańsku


Kino, wystawy, spotkania naukowe oraz... koncerty



Współczesna biblioteka jest więc typem otwartego domu kultury, gdzie nie brak propozycji kulturalnych różnego rodzaju, np. filmowych. Przykład może stanowić Kino w Bibliotece Obłuże - cykliczne spotkania w gronie miłośników filmu, podczas których wspólnie ogląda się na dużym ekranie ciekawe, nagradzane na międzynarodowych festiwalach tytuły. Tutaj również, w każdą sobotę (do 26.01), o godz. 10, organizowane są Poranki filmowe dla dzieci od 7. roku życia. Wstęp na te wydarzenia jest wolny.

Innym typem inicjatywy są z kolei spotkania np. naukowe, w których przoduje Filia Naukowa Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdańsku. W najbliższy piątek, 11 stycznia, odbędzie się tu spotkanie z Dianą Dziaduch - oceanografem, biologiem morza, przewodniczką po Trójmieście i pilotką wycieczek, a także podróżniczką, zatytułowane Malta dla każdego. Z kolei tydzień później w tym samym miejscu pod lupę wzięta zostanie Albania w trakcie spotkania Albańskie opowieści.

Przeczytaj także: Nowa biblioteka w Gdyni z książkami i instrumentami

Z kolei jedna z filii Gdyńskiej Biblioteki - Biblioteka z Pasją to miejsce, gdzie naprawdę wiele się dzieje. Możemy skorzystać np. z warsztatów rysowniczych Manga krok po kroku, zmierzyć się w grze podczas codwutygodniowych RPG w Bibliotece z Pasją, podszkolić się z angielskiego w trakcie English Tandem lub Chatterbox with Kristof albo przyjść posłuchać muzyki - na Jam Session lub koncert jazzowy Tatev Hayrapetyan.

Imprezy w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Gdyni




Biblioteka - miejsce spotkań



Ale to jedynie wybrane przykłady imprez, jakie odbywają się niemal codziennie w naszych trójmiejskich bibliotekach. W tej chwili można naliczyć około 70 wydarzeń w tych instytucjach.

Przeczytaj także: Mnóstwo atrakcji dla najmłodszych w bibliotekach

- Moim zdaniem od kilku lat jesteśmy w bardzo ciekawym i dynamicznym momencie rozwoju bibliotek publicznych. Rzeczywiście coraz częściej pełnią one rolę centrów kultury (zwłaszcza w miejscowościach gminnych czy powiatowych). Sam też przez taką bibliotekę byłem wychowywany. Było to jedyne miejsce w mojej miejscowości, w którym można było się spotkać, porozmawiać o literaturze, a z czasem wziąć udział w warsztatach edukacyjnych czy skorzystać z internetu. Od tego czasu oczywiście sporo się zmieniło w bibliotekach, przeszły one metamorfozy i trudno w nich szukać paprotek na wysokich (trudno dostępnych) regałach. Obserwując trend otwierania nowoczesnych przestrzeni bibliotecznych - czy to w centrach handlowych, czy na dworcach kolejowych - za każdym razem zachwycam się ideą umieszczania książek i bibliotek w miejscach, w których na co dzień są ich potencjalni odbiorcy. Dotyczy to głównie ludzi młodych, którzy biblioteki traktują "zbyt serio". Kojarzą je głównie z możliwością wypożyczenia książek do nauki czy cichymi czytelniami. Dzisiaj biblioteka to dużo więcej. To przede wszystkim miejsce spotkań: ludzi, idei, myśli, doświadczeń, szeroko pojętej kultury. Przy tym wszystkim biblioteka to nadal przestrzeń, w której można się wyciszyć, zainspirować i dać się porwać literaturze, która dla nas - bibliotekarzy i bibliotekarek, zawsze będzie najważniejsza, nawet jeśli oferta edukacyjno-kulturalna bibliotek jest coraz bogatsza - mówi Przemysław Czaja, kierownik Działu Promocji, Marketingu i Public Relations Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Josepha Conrada-Korzeniowskiego w Gdańsku.
Kiedyś Jorge Luis Borges w swoim opowiadaniu "Biblioteka Babel" opisał wszechświat jako potężną bibliotekę o nieokreślonej i może nieskończonej liczbie pomieszczeń, przypominającą wielki labirynt, w którym znajdowały się wszystkie książki świata, te napisane i jeszcze nienapisane. To piękna metafora naszego świata, ale żeby go w pełni zrozumieć, trzeba wpierw pójść do biblioteki.
Kiedy ostatnio byłe(a)ś w bibliotece?
63%

niedawno, chodzę tam regularnie

11%

kilka miesięcy temu

8%

rok i więcej temu

15%

tak dawno, że nie pamiętam

3%

dawno temu, ale zamierzam się tam ponownie wybrać

łącznie głosów: 346