Wiersz Tadeusza Dąbrowskiego wśród najlepszych w "New Yorkerze"

30 grudnia 2019, 15:30
Magdalena Raczek

Wiersz Tadeusza Dąbrowskiego pt. "Sentence" w przekładzie Antonii Lloyd-Jones, opublikowany w lipcu w "New Yorkerze", znalazł się na liście najlepszych wierszy 2019 roku, sporządzonej przez ten ceniony tygodnik. To już drugie takie wyróżnienie tego trójmiejskiego poety - podobnie było z jego utworem pt. "People Exchange Words", który ukazał się w "New Yorkerze" w 2014 r.



"Zdanie"

To jakbyś obudził się w zamkniętej celi i znalazł
w kieszeni kartkę, a na niej jedno zdanie
w nieznanym ci języku.

I wiedziałbyś, że to zdanie jest kluczem do twojego
życia. I do tej celi.

I spędziłbyś lata, próbując zrozumieć to zdanie,
aż wreszcie byś je pojął.

Po jakimś czasie, zrozumiałbyś, że znaczyło
coś zupełnie innego. I tak miałbyś dwa zdania.

A potem trzy i cztery, i dziesięć, aż stworzyłbyś nowy język.

Napisałbyś w tym języku powieść swojego życia.
I gdy byłbyś już stary, spostrzegłbyś, że drzwi celi
są otwarte. Wyszedłbyś w świat. Schodził go wzdłuż i wszerz,

aż w cieniu wielkiego drzewa zatęskniłbyś
za tamtym jednym zdaniem w nieznanym ci języku.


Tadeusz Dąbrowski to urodzony w 1979 roku w Elblągu poeta, eseista i krytyk literacki, a także redaktor ogólnopolskiego dwumiesięcznika literackiego "Topos", którego redakcja znajduje się w Sopocie. Dąbrowski od wielu lat związany jest z Gdańskiem. Ukończył tu filologię polską na Uniwersytecie Gdańskim, a od 2010 roku (czyli od pierwszej edycji) pełni funkcję dyrektora artystycznego Międzynarodowego Festiwalu Literatury Europejski Poeta Wolności.

Debiutował w 1999 roku tomem poetyckim "Wypieki". W swoim dorobku ma jeszcze sześć tomów wierszy: "e-mail" (2000), "mazurek" (2002), "Te Deum" (2005, 2008), "Czarny kwadrat" (2009), "Pomiędzy" (2013) oraz "Środek wyrazu" (2016). Opublikował także powieść pt. "Bezbronna kreska" (2016). Jego twórczość przyniosła mu wiele prestiżowych nagród. Małe Berło Fundacji Kultury Polskiej odebrał w 2006 roku z rąk samego Tadeusza Różewicza. Krytycy docenili zwłaszcza tomik zatytułowany "Czarny kwadrat", za który otrzymał Nagrodę Kościelskich. Jest również laureatem Nagrody Miasta Gdańska dla Młodych Twórców w Dziedzinie Kultury (2002 rok) oraz Nagrody Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury "Splendor Gedanensis" (2007 rok) i wielu innych laurów.

Przeczytaj także: Tadeusz Dąbrowski - Ból egzystencjalny zastąpiła nuda

W 2019 roku "The New Yorker" drukował wiersze wielu autorów, którzy dotychczas nie gościli na jego łamach, a także utwory nadesłane przez poetów, których pismo publikuje od dziesięcioleci. Na użytek publikacji dokonano właśnie m.in. tłumaczenia wiersza Tadeusza Dąbrowskiego pt. "Zdanie" (pierwodruk w "Czasie Literatury" 2018 nr 4). Utwór nosi tytuł "Sentence".

Translacji dokonała wybitna tłumaczka - Antonia Lloyd-Jones - jedna z najlepszych i najbardziej zasłużonych tłumaczek literatury polskiej na język angielski, która przetłumaczyła książki wielu cenionych polskich pisarzy, a w tym utwory Olgi Tokarczuk. Jest nieoficjalną ambasadorką literatury polskiej w kręgach anglojęzycznych, nominowana do nagrody Bookera razem z Olgą Tokarczuk za "Prowadź swój pług przez kości umarłych", nagrodzona m.in. Found in Translation Award za przekład "Ostatniej wieczerzy" Pawła Huellego.

Wśród 25 najlepszych wierszy z całego świata na liście podsumowującej rok 2019 "New Yorkera" znalazł się właśnie utwór pt. "Sentence" Tadeusza Dąbrowskiego. Pełna lista 25 najlepszych wierszy publikowanych w 2019 roku w "The New Yorker" znajduje się tutaj. Na stronie tygodnika można wiersz przeczytać i posłuchać czytania w wykonaniu samego autora. To kolejna publikacja poety na tych łamach. W marcu 2014 roku magazyn umieścił jego wiersz pt. "People Exchange Words" (również w przekładzie Lloyd-Jones).

Jak na to wydarzenie zareagował sam poeta?

- Druk na tych legendarnych łamach to wielka radość i satysfakcja. "The New Yorker" otrzymuje kilkaset tysięcy propozycji poetyckich rocznie, z czego wybiera do publikacji około stu wierszy. Drobny ułamek tej liczby stanowią wiersze w przekładzie. Tym bardziej jest mi miło, że mogę współpracować z tym pismem. Mój poprzedni wiersz ukazał się w "New Yorkerze", gdy redaktorem działu poezji był Paul Muldoon. Jego następcą został Kevin Young, który zaakceptował mój tegoroczny wiersz "Sentence". Ci dwaj poeci i redaktorzy to zupełnie różne osobowości twórcze. To mnie napawa nadzieją, że moje teksty docierają do ludzi o odmiennych wrażliwościach i preferencjach czytelniczych, że powstając w polszczyźnie, potrafią być jednocześnie ponadjęzykowe. Po angielsku są w stanie wybrzmieć dzięki fantastycznej tłumaczce Antonii Lloyd-Jones - komentuje wydarzenie sam Tadeusz Dąbrowski.
Tadeusz Dąbrowski to urodzony 28 października 1979 roku w Elblągu poeta, eseista i krytyk literacki, a także redaktor sopockiego dwumiesięcznika literackiego "Topos". Dyrektor artystyczny festiwalu Europejski Poeta Wolności. Publikował w wielu pismach, m.in. w: "Tygodniku Powszechnym", "Polityce", "Gazecie Wyborczej", "Zeszytach Literackich", "Chimerze", "Twórczości", "Odrze", "Res Publice Nowej" oraz w prasie zagranicznej, w tym właśnie w tygodniku "The New Yorker". Wielokrotny stypendysta i laureat nagród literackich w Polsce i zagranicą, m.in Horst Bienek-Preis (2014), Nagrody Literackiej m.st. Warszawy (2014), Nagrody Kościelskich (2009), Hubert-Burda-Preis (2008), nagrody Splendor Gedanensis (2007), Nagrody Artystycznej GTPS (2007), Nagrody Miasta Gdańska dla Młodych Twórców (2002). Nominowany także do najważniejszych nagród literackich w Polsce, w tym do Nagrody Literackiej Nike (2010). Od Tadeusza Różewicza otrzymał Nagrodę Fundacji Kultury Polskiej (2006). Uczestniczył w wielu spotkaniach autorskich i festiwalach w Polsce i na świecie. Tłumaczony na ponad 20 języków. Autor książek poetyckich: "Wypieki" (1999), "e-mail (2000)", "mazurek" (2002), "Te Deum" (2005, 2008), "Czarny kwadrat" (2009), "Pomiędzy" (2013) oraz "Środek wyrazu" (2016). Opublikował także powieść pt. "Bezbronna kreska" (2016). Redaktor antologii wierszy "Poza słowa. 1976-2006." (2006). Mieszka w Gdańsku.