stat

Trudny rynek pracy dla osób niepełnosprawnych

13 marca 2018, 8:45
Aleksandra Wrona

Osoby niepełnosprawne na rynku pracy to wciąż trudny temat. Agencje pracy zapewniają, że ofert dla pracowników z niepełnosprawnością pojawia się coraz więcej, a jednak wskaźnik aktywności zawodowej niepełnosprawnych pozostaje niski. Wpływ na to mają małe zarobki, pułapka rentowa, bariery architektoniczne oraz oferty, które często są poniżej kwalifikacji poszukujących pracy osób.



- Często to brak wiedzy i świadomości wpływa na to, że osób niepełnosprawnych nie bierze się pod uwagę w procesie rekrutacji. Na szczęście to ciągle się zmienia, a poszczególne organizacje coraz chętniej i aktywniej wymieniają się pozytywnymi doświadczeniami i wiedzą w tym zakresie - mówi Martyna Ładkowska, kierownik gdańskiego oddziału firmy Jobhouse Sp. z o.o.

Zatrudnianie niepełnosprawnych



- Oferty tego typu pojawiają się i z perspektywy kilku ostatnich lat jest ich na rynku coraz więcej. Jeśli chodzi o charakter pracy, to dotyczą one zarówno osób niewykwalifikowanych, które mogą wykonywać proste czynności, np. biurowe lub związane z dozorowaniem, ale także specjalistów. Ta druga grupa poszukiwana jest głównie przez korporacje, częściej zagraniczne, co wynika z przyjętych przez nie standardów i polityki zatrudniania. Wymagają one określonych kompetencji zawodowych, doświadczenia czy znajomości języków, a niepełnosprawność nie ma w tym przypadku znaczenia - mówi Magdalena Białek, regionalny kierownik rekrutacji stałych, Grupa Progres.
Czy ofert faktycznie jest tak dużo? Według danych Powiatowego Urzędu Pracy w Gdyni, w okresie ostatniego roku wpłynęło tam 171 ofert (394 stanowiska pracy) dla osób z orzeczoną niepełnosprawnością (różne stopnie niepełnosprawności). W większości były to jednak stanowiska niewymagające specjalnych kwalifikacji.

Oferty pracy



Jednym z częściej wymienianych problemów dotyczących aktywizowania zawodowego osób z niepełnosprawnością są oferty pracy, które znajdują się poniżej ich kwalifikacji. Wśród ofert, które w okresie ostatniego roku wpłynęły do Powiatowego Urzędu Pracy w Gdyni, znalazły się: doradca klienta, konserwator części/sprzętu, księgowy, kucharz, mechanik pojazdów samochodowych, operator maszyn czyszczących, pakowacz ręczny, kasjer, pracownik ochrony fizycznej, robotnik gospodarczy, sprzątaczka biurowa, sprzedawca, szwaczka maszynowa, ślusarz, technik prac biurowych, zaopatrzeniowiec, kontroler jakości, operator myjni, parkingowy, pilarz, pokojowa, pomoc laboratoryjna, rejestratorka medyczna, specjalista ds. reklamy, specjalista ds. kadr, specjalista ds. szkoleń.

- Osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności najchętniej są zatrudniane jako wsparcie w dziale księgowości, kadr i płac, administracji czy obsłudze klienta, ale również w branży technicznej. Zarówno małe przedsiębiorstwa, jak i duże organizacje są otwarte na zatrudnienie osób niepełnosprawnych - mówi Martyna Ładkowska.
Mimo to, jak podaje NSZZ Solidarność, w 2017 roku mniej niż 30 proc. osób z niepełnosprawnością pracowało lub aktywnie poszukiwało zatrudnienia, bo praca poniżej kwalifikacji to jedno, kolejny problem to niskie zarobki. Mało zarabiają zarówno osoby bez wysokich kwalifikacji, jak i specjaliści.

Problemy związane z zatrudnieniem niepełnosprawnych



- Najważniejsze jest to, aby dokładnie sprawdzić, co jako firma, jako pracodawca, musimy zapewnić, zatrudniając te osoby, jak np. liczbę godzin pracy (nie większą niż 8 godz. w przypadku stopnia umiarkowanego, czy 7 godz. stopnia znacznego), odpowiednio przystosowane stanowisko pracy, jak i dodatkową przerwę. Praca, którą oferujemy, musi też być zgodna ze wskazaniami w orzeczeniu lekarskim - mówi Martyna Ładkowska.
Pracodawca powinien zadbać też o to, aby niepełnosprawny pracownik mógł bez problemu dostać się do miejsca pracy i komfortowo się w nim przemieszczać.

- Częstym problemem i barierą, zwłaszcza dla mniejszych firm, jest konieczność dostosowania infrastruktury, zarówno w aspekcie swobodnego poruszania się, jak również wyposażenia konkretnego stanowiska pracy. Zdecydowanie łatwiej jest podmiotom, które mają siedziby w nowoczesnych budynkach biurowych, dostosowanych do tego typu potrzeb. Choć rynek jest jeszcze mocno zróżnicowany pod tym względem, firmy są coraz bardziej otwarte na zatrudnianie osób niepełnosprawnych. Starają się inwestować w niezbędną infrastrukturę, a także odpowiednio szkolić kadrę managerską w tym zakresie - mówi Magdalena Białek, Grupa Progres.
Warto pamiętać, że niepełnosprawność obejmuje też schorzenia, które nie są widoczne na pierwszy rzut oka. O orzeczenie mogą starać się osoby chorujące m.in. na cukrzycę czy epilepsję, a także posiadające dysfunkcje wzroku. Zatrudniając takie osoby pracodawca powinien wziąć to pod uwagę. Przykładowo miejsce pracy osoby z cukrzycą powinno umożliwiać mu sprawdzenie poziomu cukru we krwi, wykonanie iniekcji insuliny lub zjedzenie przekąski.

Zatrudnianie osób niepełnosprawnych przynosi pracodawcy korzyść w postaci dofinansowania z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Niestety, często staje się to dla pracodawcy głównym powodem zatrudnienia tych osób, którym oferowane są potem niekorzystne warunki finansowe. Z drugiej strony osoby niepełnosprawne często boją się, że podejmując zatrudnienie zostaną całkowicie lub częściowo pozbawione renty. Tak zamyka się błędne koło.
Czy w twojej pracy zatrudnione są osoby niepełnosprawne?
49%

tak, jest to normalna praktyka firmy

11%

nie wiem, trudno to ocenić

40%

nie, moja firma nie zatrudnia osób niepełnosprawnych

łącznie głosów: 138