Które parki w Gdańsku są największe? Zobacz zestawienie

2 sierpnia 2020, 12:00
Krzysztof Koprowski

125 "terenów zieleni urządzonej", czyli parków, skwerów i zieleńców o łącznej powierzchni ok. 448 hektarów znajduje się obecnie w Gdańsku - tak wynika z wyliczeń Biura Rozwoju Gdańska opracowanych na potrzeby prac nad studium zagospodarowania. Sprawdzamy, które z nich są największe oraz przybliżamy ich historię.



Nim przejdziemy do zestawienia, należy przyjąć metodologię wyliczeń Biura Rozwoju Gdańska, zgodnie z którą, nie każdy teren zieleni jest traktowany jako "zieleń urządzona", która oprócz wartości krajobrazowych i przyrodniczych ma infrastrukturę rekreacyjną.

Zobacz też: Najpiękniejsze parki w Gdyni

Z tego powodu w zestawieniu nie ma Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego (w granicach Gdańska o powierzchni aż 2342 ha), który jest przede wszystkim terenem leśnym czy Parku Jaśkowej Doliny we Wrzeszczu, który powstał pierwotnie jako park, lecz po wojnie został przekształcony w "las komunalny" (Biuro Rozwoju Gdańska w studium zagospodarowania przestrzennego zdefiniowało Park Jaśkowej Doliny jako "teren leśny, zadrzewiony").

1. Park Nadmorski im. Ronalda ReaganaMapka - pow. 86,06 ha



Niekwestionowanym liderem terenów zieleni urządzonej jest Park Nadmorski im. Ronalda Reagana. Z powierzchnią ponad 86 hektarów daleko mu jednak do polskiego rekordzisty - Parku Śląskiego (ok. 620 ha), przy czym do zielonej dumy Górnego Śląska wlicza się także tereny leśne, ogród zoologiczny, wesołe miasteczko oraz Stadion Śląski.

Park Nadmorski powstał na początku XXI wieku w miejscu zajmowanym przez ogródki działkowe oraz nieużytki. W pierwszej kolejności wykonano dwa zbiorniki retencyjne oraz ścieżkę na przedłużeniu ul. Jagiellońskiej.

W kolejnych latach utworzono m.in. plac zabaw dla dzieci, skatepark czy górę saneczkową. W parku znajdziemy też miejsce do rozpalenia ogniska oraz tzw. gaj ojców, gdzie w ramach regularnie prowadzonych akcji rodzice mogą pod okiem specjalistów od zieleni zasadzić drzewo na część nowonarodzonego dziecka.

Czytaj też: Gaj Ojców - akcja sadzenie drzew w 2019 r.

Najnowszą częścią parku jest fragment urządzony w 2014 r. pomiędzy ulicami Pomorską a Piastowską. W efekcie park Nadmorski łączy się z parkiem PrzymorzeMapka, choć docelowo pomiędzy nimi przebiegać będzie Droga Zielona.

Czytaj też: Napełnili wodą dawny staw w parku Przymorze

Wspomniana Droga Zielona to pomysł z czasów PRL, który zakładał przeprowadzenie drogi szybkiego ruchu omijającej dzielnice dolnego tarasu. Równolegle do niej planowano także budowę nadmorskiej linii Szybkiej Kolei Miejskiej, wykorzystującej linię do Nowego Portu i włączającej się główną linię przed stacją w Sopocie.

Obecnie pomysł budowy nadmorskiej linii SKM został całkowicie zarzucony, zaś nadal podtrzymana jest rezerwa terenowa pod Drogę Zieloną w formie "Zielonego Bulwaru", która ma łączyć port oraz tunel pod Martwą Wisłą przez tereny nadmorskie z tunelem pod Pachołkiem, istniejącą obwodnicą w Osowej i dalej planowaną obwodnicą metropolitalną.

Czytaj też: Droga Zielona: najpierw nowy plan zagospodarowania

2. Park nad Opływem MotławyMapka - powierzchnia 41,98 ha



Opływ Motławy to tereny rekreacyjne, z których korzystają przede wszystkim mieszkańcy Dolnego Miasta, Starego Przedmieścia i Olszynki. Jego współczesny kształt został nadany w latach 20. ubiegłego wieku na bazie dawnej fosy miejskiej i systemu umocnień z charakterystycznym bastionami.

W latach 90. XX w. rozpoczęto porządkowanie terenów oraz budowę nowych ścieżek spacerowych. Do wód Motławy odprowadzany jest nadmiar wody z Kanału Raduni, zaś na drugim końcu - od strony ul. Elbląskiej znajdują się wrota chroniące teren przed zalaniem przez wody Martwej Wisły.

Charakterystycznymi elementami Opływu Motławy poza bastionami jest Śluza Kamienna z XVII wieku, która umożliwiała zalanie terenów na południe od Śródmieścia, chroniąc miasto przed zdobyciem przez wrogą armię.

Czytaj więcej: Historia Śluza Kamiennej, jedynej takiej budowli w Europie

Śluza Kamienna z lotu ptaka
Nieco bardziej na wschód znajduje się Brama Nizinna XVII w.,która powstała wraz z całym systemem fortyfikacji w tej części miasta. Jest obecnie jedyną historyczną bramą, przez którą wciąż prowadzony jest regularny ruch samochodów - pomiędzy Śródmieściem a Orunią.

Czytaj też: Kiedy auta przestaną jeździć przez Bramę Nizinną?

Odwiedzając ten teren zieleni, warto także wejść na kładkę z charakterystycznymi kolorowymi barierkami na wysokości ulicy Kurzej i Pustej, skąd rozpościera się malowniczy widok, zaś po stronie Olszynki atrakcją dla dzieci jest niewielki plac zabaw.

3. Park Zaspa im. Jana Pawła IIMapka - powierzchnia 21,29 ha



Park na Zaspie powstał wraz z budową osiedla na terenie dawnego lotniska. Na makietach i planach budowy Zaspy z okresu PRL planowano w tym miejscu duży obiekt użyteczności publicznej - przypuszczalnie stadion.

Czytaj też: Zaspa. Dzielnica z lotniczym rodowodem z lotu ptaka

Swoją nazwę zawdzięcza mszy świętej odprawionej przez papieża Jana Pawła II w 1987 r. 20 lat po tym wydarzeniu, od strony ul. Meissnera, utworzono tzw. Zielony Pomnik - niewielką kompozycję zieleni, która znajduje się w miejscu papieskiego ołtarza.

W 2017 r. w parku zmodernizowano główną aleję spacerową, łączącą al. Rzeczypospolitej z ul. Meissnera w pobliżu skrzyżowania z al. Jana Pawła II. Obok nowego chodnika wybudowano drogę rowerową. Wykonano też nowe oświetlenie.

Ministadion piłkarski przy parku na Zaspie. Materiał z 2015 r.


4. Jar WilanowskiMapka - powierzchnia 18,76 ha



Jar Wilanowski to teren rekreacyjny, który przyciąga przede wszystkim mieszkańców nowych osiedli Południa. Powstał na terenie, który wykorzystywano jako strzelnicę wojskową.

W okresie PRL w ramach planów zagospodarowania dzielnicy Chełm, planowano tędy poprowadzić drogę szybkiego ruchu, łączącą rejon ul. Podmiejskiej z Trasą W-Z (Armii Krajowej), z czego ostatecznie zrezygnowano.

Główną atrakcją krajobrazową jest zbiornik retencyjny Madalińskiego. Ponadto znajdziemy tutaj altanki, tor do minigolfa, plac zabaw dla dzieci oraz wybieg dla psów z przeszkodami.

W 2018 r. zbudowano tunel pieszo-rowerowy pod ul. Wilanowską, który połączył obie części jaru.

5. Park Fortu Góry Gradowej (Grodzisko)Mapka - pow. 18,34 ha



Tereny dawnych fortyfikacji od zachodniej strony Śródmieścia to miejsce doskonale znane wszystkim turystom i mieszkańcom, którzy chcą spojrzeć na Gdańsk z góry. Łatwy dostęp od strony dworca PKS czy ul. Nowe Ogrody - Kartuskiej sprawia, że jest to miejsce chętnie odwiedzane przez cały rok.

W latach 1945-1947 na terenie Grodziska funkcjonowało studio radiowe Radia Gdańsk, które następnie zostało przeniesione do Wrzeszcza. Nadal działał tutaj jednak maszt radiowy do emisji polskich programów radiowych i instalacje zagłuszania sygnału Radia Wolna Europa.

W 2000 r. na szczycie Góry Gradowej wzniesiono Krzyż Dwutysiąclecia Chrześcijaństwa i Tysiąclecia Gdańska (tzw. Krzyż Milenijny). W 2018 r. na terenie Grodzisko usytuowano kolejną dominantę krajobrazową - Maszt Niepodległości, upamiętniający 100-lecie odzyskania niepodległości.
Uroczyste wciągnięcie polskiej flagi na maszt na Grodzisku w 2018 r.

Na terenie dawnych fortyfikacji funkcjonuje Hevelianum - placówka edukacyjna z interaktywną wystawą adresowaną przede wszystkim do dzieci, choć dorośli również nie będą się tutaj nudzić. W przestrzeni ogólnodostępnej zwiedzać można bezpłatnie wystawę "Wehikuł czasu - człowiek i pocisk", przybliżającą historię Grodziska.

Aktualne wydarzenia organizowane przez Hevelianum


Pełne zestawienie wszystkich terenów zieleni urządzonej (aneks 6 do studium - pdf)

Czytaj też:

Łąki kwietne do poprawki. Gdańsk wyciągnie wnioski

Który z terenów zieleni urządzonej oceniasz najlepiej?
45%

Park Nadmorski im. Ronalda Reagana

6%

Park Nad Opływem Motławy

2%

Park Zaspa im. Jana Pawła II

4%

Jar Wilanowski

9%

Park Fortu Góry Gradowej

34%

inny, nieujęty w tym zestawieniu

zakończona

łącznie głosów: 2303