stat

'Lew' w Wiśle. Co znajdą archeolodzy?

25 sierpnia 2017 (artykuł sprzed 2 lat)
Michał Stąporek
artykuł historyczny

Czy uda się zlokalizować "Żółtego Lwa"? Taką nadzieję mają archeolodzy z Muzeum Historycznego Miasta Gdańska, którzy już niebawem przebadają koryto Martwej Wisły na odcinku 650 metrów w okolicy Twierdzy Wisłoujście zobacz na mapie Gdańska. To tu w 1628 r., pod szwedzkimi bombami, zatonął ten polski okręt wojenny.



Twierdza Wisłoujście w Gdańsku jest jednym z najciekawszych dzieł architektury militarnej na ziemiach polskich. Najstarsze fortyfikacje tego obiektu sięgają okresu średniowiecza.

Ze względu na swoje położenie, jako punkt obrony i kontroli nad ujściem Wisły, twierdza odgrywała wielokrotnie ważną rolę w konfliktach, które toczyła Rzeczypospolita na przestrzeni blisko pięciu wieków jej funkcjonowania jako obiektu fortecznego.

Tak też było na początku XVII wieku. To stąd w 1627 r. wyruszyła flota polska do walki w bitwie pod Oliwą. Kilka miesięcy później, w nocy z 5 na 6 lipca 1628 r., Szwedzi odgryźli się za tamtą porażkę bombardując polską flotę i zatapiając polski okręt "Żółty Lew" - pierwszą zbudowaną w gdańskiej stoczni pinkę służącą we flocie królewskiej. "Lew" został trafiony zapalającą kulą w magazyn prochu i eksplodował. W efekcie eksplozji zginął m.in. kapitan jednostki, Hans Kizero.

Czytaj także: Taka była nasza flota w bitwie pod Oliwą

Teraz archeologowie mogą odnaleźć szczątki tego okrętu, ale i innych, które mogły zatonąć w tej okolicy.

- Dotychczas na obszarze wokół twierdzy nie podejmowano szerszych działań dotyczących rozpoznania i lokalizacji podwodnych stanowisk archeologicznych, zarówno na odcinku Martwej Wisły oraz okalających samą Twierdzę dwóch pierścieni fos - przyznaje Waldemar Ossowski, dyrektor MHMG. - Dokonano tylko oględzin fundamentów fortu Carre. Ze względu na współczesne intensywne użytkowanie wskazanego obszaru badawczego wykonanie planowanych badań ma istotne znaczenie dla zachowania dziedzictwa archeologicznego.
Bitwa o Twierdzę Wisłoujście. Materiał archiwalny

W ramach wartego nieco ponad 100 tys. zł projektu "Podwodne rozpoznanie obszaru wokół Twierdzy Wisłoujście w Gdańsku" mają zostać wstępnie przebadane wody wokół fortyfikacji. Badanie ma pozwolić określić liczbę, zasięg oraz wartość kulturową i historyczną wszelkich potencjalnych zabytków i struktur zalegających na dnie.

- Potencjalne stanowiska i obiekty zostały już przebadane z wykorzystaniem aparatury hydroakustycznej przez Instytut Morski w Gdańsku. Kolejnym krokiem będzie wykonanie podwodnych oględzin, ale ograniczymy je do wykonania dokumentacji pomiarowo-rysunkowej, fotograficznej oraz, w przypadku natrafienia na drewniane struktury, pobrania próbek do analiz dendrochronologicznych. Samych zabytków nie będziemy na razie podnosić z dna - zastrzega Waldemar Ossowski.
Czy w trakcie badań zostanie odnaleziony "Żółty Lew"? Płetwonurkowie zejdą pod wodę 28 sierpnia 2017 r. Badania potrwają do 3 września br. Na szczegółowe wyniki badań oraz materiał video będzie trzeba poczekać do końca 2017 r.
Czy byłeś kiedyś w Twierdzy Wisłoujście?
34%

tak, parokrotnie

30%

tak, ale chyba tylko jeden raz

20%

nie, bo trudno do niej dojechać

3%

nie, nie ma tam dla mnie nic interesującego

13%

nie, nawet nie wiem, gdzie to jest

zakończona

łącznie głosów: 994