Nietypowe Budowle Trójmiasta. Chłodnie na terenie gdyńskiego Dalmoru

25 stycznia 2020, 15:00
Patryk Szczerba

Tak z bliska i od wewnątrz wyglądają chłodnie. W przyszłości zostaną wyremontowane i dostosowane do nowych funkcji.

W cyklu Nietypowe Budowle Trójmiasta prezentujemy budynki, które mogą zadziwiać swoim wyglądem. Tym razem zaglądamy na teren Nabrzeża Angielskiego w Gdyni, gdzie znajdują się dwie chłodnie: powojenna nr 1 i przedwojenna chłodnia nr 2. Do obydwu budynków udało się nam wejść z kamerą. W poprzednim odcinku wyjaśniliśmy, co znajduje się w trójkątnym budynku obok gdyńskiej plaży, za miesiąc zaprezentujemy budynki po Spółdzielni Mleczarskiej Maćkowy przy ulicy Starogardzkiej w Gdańsku.



Budynki o nietypowej architekturze widoczne są ze skweru Kościuszki w Gdyni. Są to dwie ogromne chłodnie. Znajdują się na terenie po przedsiębiorstwie Dalmor, które do 2012 roku zajmowało się dalekomorskim połowem i przetwórstwem ryb. Chłodnie od dziesięcioleci stanowią nieodłączny element nadmorskiej zabudowy Gdyni.

Chłodnia nr 1 - zbudowana po wojnie



Chłodnię Nr 1 wraz z maszynownią budowano w latach 1948-1952, a poszczególne instalacje chłodnicze były montowane aż do połowy lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Budynek został wzniesiony w oparciu o żelbetową konstrukcję szkieletową. W latach 90-tych pomieszczenia na parterze zostały przystosowane do przetwórstwa ryb. Zamontowano odpowiednie instalacje służące w głównej mierze do zamrażania ryb i szprota bałtyckiego.

Chłodnia była eksploatowana do 2001 roku, gdy została wyłączona z użytku. Później rozpoczęła się jej modernizacja, pozwalająca na przechowywanie tam bananów i owoców.

- Po przebudowie w 14 komorach przechowalniczych można składować ok. 2800 ton owoców. W celu usprawnienia transportu owoców ze statków cumujących przy Nabrzeżu Angielskim, wybudowano pomosty załadunkowe, umożliwiające podawanie towaru bezpośrednio na poszczególne piętra - pisali Jerzy Skibiński i Jerzy Stella w artykule opublikowanym w 2009 roku w piśmie Technika Chłodnicza i Klimatyzacyjna.

Chłodnia nr 2 - przedwojenna, w latach 60. rozbudowana



W 1930 roku zapadła decyzja o budowie zespołu budynków na potrzeby rybołówstwa morskiego. W jej skład miała wchodzić Chłodnia Śledziowa - Chłodnia nr 2. Powstała ona w latach 1931-1932. Była budynkiem czterokondygnacyjnym, niepodpiwniczonym. Powstała w oparciu o żelbetową konstrukcję szkieletową - taką samą jak budynek Chłodni Portowej przy ul. Polskiej.

Niemcy na koniec wojny zniszczyli część stworzonego kompleksu, tj. parterową Chłodnię Rybną i parterową Halę Rybną. Chłodnia Śledziowa (Chłodnia nr 2) ocalała. W 1960 roku rozpoczęto jej rozbudowę, polegającą na wymianie instalacji chłodniczej i zwiększeniu pojemności składowej poprzez nadbudowanie o trzy kondygnacje. Trwała ona pięć lat. Dodatkowo w roku 1982 dokonano remontu kapitalnego instalacji chłodniczej.


Chłodnie w Gdyni zostaną zachowane



Wśród mieszkańców nietrudno znaleźć (kierowane głównie sentymentem) opinie, że budynki, choć budowane dla przemysłu, mają walory i detale, które trzeba koniecznie zachować.

Wiadomo już, że w trakcie postępującej zabudowy terenów po Dalmorze chłodnie nie znikną. Są wpisane do rejestru zabytków, więc zostaną powiązane z nowymi budynkami. W jaki sposób? To się okaże w najbliższym czasie.

Podczas tworzenia artykułu wykorzystano informacje z artykułu Jerzego Skibińskego i Jerzego Stelli pt. "Świat, o którym nie można zapomnieć" opublikowanego w 2009 roku w piśmie Technika Chłodnicza i Klimatyzacyjna.

Zobacz też archiwalne materiały cyklu: Niezwykłe Świątynie Trójmiasta
Nietypowa budowla? Zgłoś nam do wyjaśnienia
Zastanawiasz się czym jest i jaką funkcję pełni dziwna budowla, którą mijasz w drodze do pracy lub która znajduje się w pobliżu twojego miejsca zamieszkania? Napisz do nas! Poinformuj o lokalizacji, napisz jakie masz pytania. Postaramy się ją sfilmować i wyjaśnić co to takiego.

inwestycje@trojmiasto.pl
Czy zdarza ci szukać dodatkowych informacji o ciekawych budynkach?
58%

tak, często

23%

tak, ale raczej podczas zwiedzania innych miast

19%

nie, jeśli tak robię, to rzadko

zakończona

łącznie głosów: 611