Nietypowe Budowle Trójmiasta. Dawny zbiornik gazu w Śródmieściu

30 listopada 2019 (artykuł sprzed 1 roku)
Ewa Budnik

Dawny zbiornik gazu wyraźnie góruje nad okoliczną zabudową.

Poruszając się po Trójmieście często mijamy budynki o dziwnym kształcie. Będziemy pokazywać je w nowym cyklu Nietypowe Budowle Trójmiasta. Dzisiaj wyjaśniamy czym jest okrągła budowla w rejonie ulicy Wałowej, na terenie gazowni. W następnym odcinku wyjaśnimy czym jest trójkątny budynek obok gdyńskiej plaży.



Okrągła budowla z wysoką, stalową konstrukcją pod adresem Wałowa 41/43 (tak naprawdę tuż obok ulicy Podstoczna) to dawny zbiornik gazu. Znajduje się on na terenie Polskiej Spółki Gazownictwa, która jest jego właścicielem. Związane z gazem tradycje na tym terenie sięgają początku XX wieku: 9 grudnia 1902 roku ówczesna rada miejska podjęła uchwałę o wybudowaniu tzw. Gazowni II w rejonie ujścia Motławy do Wisły, w sąsiedztwie Stoczni Cesarskiej. Druga w Gdańsku gazowania (pierwsza ulokowana była przy ulicy Toruńskiej) działać zaczęła w listopadzie 1904 roku.

W tym czasie wzniesiony został także zbiornik do magazynowania gazu niskiego ciśnienia. Jest to wolnostojący, stalowy zbiornik o uszczelnieniu wodnym. Jego pojemność to 30 tys. m sześć., powierzchnia zabudowy 1690 m kw., powierzchnia użytkowa 1476 m kw., kubatura 23 350 tys. m sześć., a wysokość do sufitu to 15 metrów.

Zbiornik oparty jest na ceglanym cokole o wysokości ok. 2,8 metra. W czasach kiedy zbiornik był wykorzystywany zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem, na cokole oparty był stalowy basen wodny o średnicy 46,4 metra i wysokości 10 metrów.

Zasada działania tego rodzaju zbiorników na gaz była następująca: basen wypełniany był wodą i nakrywany kielichem obróconym do góry dnem. Gaz wpuszczano do zbiorników od spodu, wówczas kielich unosił się, a kiedy gaz wypływał do sieci, kielich zanurzał się w wodzie.

Dno i boki basenu wykonane są z blachy grubości 8-14 mm. Blachy płaszcza basenu oraz okna zamontowane są na zakładkę i nitowane. Samo dno spoczywa na kratowych, promieniście rozłożonych przęsłach wspartych na zewnątrz na wewnętrznej pobocznicy basenu, a w środku na kratowej konstrukcji.

Obecnie obiekt jest nieczynnym zbiornikiem gazu wykorzystywanym jako pomieszczenie magazynowe w celu przechowywania armatury i urządzeń gazowniczych. Wewnątrz ma trzy kondygnacje. W 2014 roku został wykorzystany w nietypowy sposób: jako miejsce pokazu spektaklu filmowo-multimedialnego "Wybuch".

Drugi, podobny zbiornik gazu stał przy ulicy Wałowej do kwietnia 2018 roku, kiedy to został wyburzony.

Nowoczesnym nawiązaniem do historii tego miejsca jest wybudowany także przez Polską Spółkę Gazownictwa okrągły biurowiec na potrzeby pracowników spółki.


W następnym odcinku opowiemy historię trójkątnego akademika przy gdyńskim bulwarze.


Nietypowa budowla? Zgłoś nam do wyjaśnienia
Zastanawiasz się czym jest i jaką funkcję pełni dziwna budowla, którą mijasz w drodze do pracy lub która znajduje się w pobliżu twojego miejsca zamieszkania? Napisz do nas! Poinformuj o lokalizacji, napisz jakie masz pytania. Postaramy się ją sfilmować i wyjaśnić co to takiego.

inwestycje@trojmiasto.pl
Historia miasta, w którym mieszkam:
58%

bardzo mnie interesuje, wciąż szukam nowych faktów

27%

ciekawi mnie, ale nie mam czasu do jej zgłębiania

12%

lubię ciekawostki, ale ich nie szukam

3%

nie obchodzi mnie to

zakończona

łącznie głosów: 1557