Ujścia trójmiejskich rzek i potoków do morza

24 listopada 2018 (artykuł sprzed 2 lat)
Małgorzata Zimnoch

Przez Trójmiasto i okalające je lasy przepływa wiele potoków, strumieni i rzek. Ich wody, wpływając do Zatoki Gdańskiej przebijają się przez plaże i tworzą malownicze ujścia. Żeby docenić ich piękno, warto na nie spojrzeć z innej perspektywy. Zapraszamy na podniebną wyprawę szlakiem ujść trójmiejskich rzek i potoków.


Ujście Wisły, Gdańsk




W Gdańsku mamy właściwie trzy ujścia Wisły: Martwą Wisłę zobacz na mapie Gdańska, Wisłę Śmiałą zobacz na mapie Gdańska i Przekop Wisły zobacz na mapie Gdańska. Martwa Wisła to ujście najstarsze - jest to zamknięte ramię rzeki o długości ok. 24 km. Najważniejsze mosty to most w Sobieszewie, most Siennicki, most wantowy. W 2016 r. otwarto tunel pod Martwą Wisłą.

Po powodzi w 1840 r., gdy Wisła utorowała sobie nowe ujście, dzisiaj zwane Wisłą Śmiałą, postanowiono skrócić bieg rzeki i wykonać sztuczne koryto - w ten sposób powstał Przekop Wisły. To tutaj wody królowej polskich rzek po przebyciu ponad 1 tys. km spotykają się z Bałtykiem.

Ujście Potoku Oliwskiego, Jelitkowo




Źródło Potoku Oliwskiego znajduje się w okolicach Złotej Karczmy zobacz na mapie Gdańska, następnie strumień płynie Doliną Bobrów i Doliną Radości. Dzięki oliwskim cystersom wzdłuż jego nurtu powstało ponad dwadzieścia młynów, niektóre z nich zachowały się do czasów obecnych (np. Młyn XIII czyli Kuźnia Wodna zobacz na mapie Gdańska). 10-kilometrowy potok (w dolnym odcinku zwany Potokiem Jelitkowskim) uchodzi bezpośrednio do Zatoki Gdańskiej zobacz na mapie Gdańska. Jego wody przebijają się przez plażę, tworząc malownicze kształty i formy. Co jakiś czas niesforne, zmienne ujście jest regulowane przez ciężki sprzęt.

Ujście Potoku Swelina, Sopot/Gdynia




Jeszcze dziesięć lat temu w Sopocie było kilkanaście potoków i strumieni, których wody uchodziły do Zatoki na sopockiej plaży. Dziś został tylko jeden - Potok Swelina, którego nurt wyznacza granicę między Gdynią a Sopotem zobacz na mapie Gdańska. Wody pozostałych są wyprowadzane specjalnym systemem rur w głąb zatoki. Malownicza Swelina ma 2,6 km długości. To strumień o charakterze podgórskim. Jego źródła znajdują się na wysokości 60 metrów n.p.m. na terenie leśnej polany przy starej osadzie Bernadowo zobacz na mapie Gdańska.

Ujście Potoku Kolibkowskiego, Orłowo




Potok Kolibkowski to 2-kilometrowy strumień, który uchodzi do Zatoki w miejscu, gdzie zaczyna się Aleja Witolda Kukowskiego zobacz na mapie Gdyni. Chociaż właściwie patrząc na zdjęcia trudno powiedzieć, że uchodzi - jego nurt kończy się na plaży w umocnieniach wykonanych kilka lat temu. Oczko wodne, które utworzyło się w miejscu ujścia potoku, to wynik naturalnych procesów.

- Ostatnie sztormy naniosły bardzo dużo piasku, który zablokował ujście Potoku Kolibkowskiego. W najbliższych dniach naturalne ujście będzie odtwarzane - informuje Agata Grzegorczyk, rzecznik UM Gdyni.

Ujście rzeki Kaczej, Orłowo




Dla mieszkańców Trójmiasta jest rzeką, dla ekspertów w dziedzinie hydrologii to rów wodny. Kacza zaczyna się na mokradłach w pobliżu wsi Bojano zobacz na mapie Gdańska. Ma 15 km długości, jej główne dopływy to Źródło Marii i Potok Wiczliński. Uchodzi do morza w okolicy orłowskiego molo, obok przystani rybackiej zobacz na mapie Gdańska. Kacza kiedyś pełniła znaczącą rolę gospodarczą w rozwoju wsi Wielki i Mały Kack oraz Orłowa. Jeszcze na początku XIX wieku istniało wzdłuż jej wód sześć zakładów, które wykorzystywały energię silnego nurtu - na plaży w Orłowie można znaleźć pozostałości starej papierni.