Zimowe spacery po lasach wokół Trójmiasta

21 stycznia 2021, 7:00
Marta Nicgorska

Zobacz pomorskie lasy pod białą, śnieżną pierzynką.

Przedłużające się zakazy związane z pandemią, ograniczony dostęp do rozrywki, imprez i zajęć sportowych sprawiają, że szukamy form aktywności na świeżym powietrzu i chętniej spacerujemy. I dobrze, bo długie spacery i kontakt z przyrodą pozwalają zachować zdrowie i złapać równowagę psychiczną. Niska temperatura i śnieg za oknem wcale nie są przeszkodą - na spacer po lesie dobra jest każda pora roku. Podrzucamy kilka propozycji na rodzinne wędrówki po lasach w okolicy Trójmiasta.



W Trójmieście lasów nie brakuje, są na wyciągnięcie ręki. Naturalne bogactwo tych obszarów dowodzi, że przyroda potrafi przyciągać. Co weekend na leśnych ścieżkach można spotkać całe rodziny, piechurów z kijkami do nordic walkingu czy biegaczy - także na nartach. Urokliwe lasy otaczające Trójmiasto pod śniegową pierzyną, ciekawa, polodowcowa rzeźba terenu dają obraz atrakcyjnego miejsca na wyprawę.

Przygotowaliśmy dla was kilka propozycji miejsc, których odwiedzenie, nawet przy niskiej temperaturze, pozwoli wam na umysłowy detoks, zafunduje garść dobrze spalonych kalorii i solidną dawkę endorfin. Wystarczy odpowiednie ubranie, termos z ciepłą herbatą i kanapki w plecaku.

Od czego zacząć? Zawsze od mapy! Jeden rzut oka wystarczy, by przekonać się, że pod nosem mamy całą sieć turystycznych szlaków. Część z nich wiedzie przez rezerwaty przyrody. Warto poznać, które obszary są objęte specjalną formą ochrony ze względu na bogactwo walorów przyrodniczych, krajobrazowych, dydaktycznych i naukowych. W rezerwacie spotkacie rośliny i zwierzęta, które nie występują nigdzie indziej. Zimą jest to co prawda bardziej utrudnione, ale warto przetrzeć szlak, by wrócić tam na wiosnę.

Uciekając od miejskiego zgiełku do królestwa lasu, warto obrać jedną z trzech wytyczonych w Trójmiejskim Parku Krajobrazowym ścieżek przyrodniczych. 

Dolina Samborowo to malowniczy zakątek w kompleksie Lasów Oliwskich, sąsiadujący z gdańskim osiedlem VII Dwór. Pokonując leśną aleję z 11 drzewami w wieku od 150 do 300 lat napotkamy "Gruby Dąb" o obwodzie 5,6 metra i wysokości 25 m, będący - podobnie jak wiele innych okazów na naszej trasie - pomnikiem przyrody. Dno Doliny Samborowo pokrywa las wilgotny, tzw. grąd niski, w którym występuje wiele gatunków ptaków, m.in. strzyżyk. W dalszym biegu ścieżki ujrzymy liczne drzewa iglaste, daglezje, sosny i świerki. W drugiej części trasy na szczególną uwagę zasługuje kolejny dąb, z pniem obrośniętym dużym okazem bluszczu pospolitego. Przejście ścieżki w Dolinie Samborowo w Trójmiejskim Parku Krajobrazowym zajmie nam ok. 3 godziny.

Tyle samo czasu należy zarezerwować sobie na ścieżkę "Oliwskie Doliny", mającą swój początek w jednej z najstarszych i najbardziej urokliwych dzielnic Gdańska - Oliwie. W pierwszym etapie ścieżki przemierzamy zabudowania z czasów, w których działał na tych obszarach zakon cystersów. Dziś jest to miejsce niezwykle lubiane przez spacerowiczów, fotografów, a także przez ptaki. Jerzyki, kopciuszki chętnie tu gniazdują, ale zimą raczej tu ich nie spotkacie. Z ustawionej na pobliskim wzgórzu Pachołek wieży widokowej możemy dostrzec malowniczą panoramę Oliwy, a na dalszym planie nawet Zatokę Gdańską. Następnymi punktami historyczno-przyrodniczymi na ścieżce są Kuźnia Wodna i Dwór Oliwski. Zobaczymy tu też "Kamienną Twarz" - leżący w płytkim wąwozie głaz, którego charakterystyczny kształt stanowi zagadkę - nie wiadomo bowiem, czy jest dziełem natury czy człowieka. W bukowych lasach możemy usłyszeć muchołówkę małą - rzadki w skali Polski gatunek, dość liczny za to w oliwskich lasach. Na końcowym etapie ścieżki dotrzemy do rezerwatu "Źródliska w Dolinie Ewy" (z ponad 180 chronionymi gatunkami roślin naczyniowych), a następnie do Młyna Prochowego z XVI wieku, sąsiadującego z ogrodem zoologicznym.

Na obrzeżach Gdyni odnajdziemy z kolei Marszewo, ośrodek Nadleśnictwa Gdańsk łączący w sobie funkcje ogrodu botanicznego i centrum edukacji. Z myślą o gościach w różnym wieku pragnących zdobyć wiedzę o zbiorowiskach leśnych, wytyczono dwie ścieżki przyrodnicze. Niespełna 2-kilometrowy "Szlak Korzeni" wije się serpentynami, wiodąc na jedno ze wzgórz morenowych, a znajdujące się przy niej tablice edukacyjne przybliżają zagadnienia świata korzeni roślin oraz grzybów, ale także historii użytkowania lasów. Dodatkową atrakcją są tu drewniane, częściowo podziemne domki - drwala, zielarki oraz korzeni i grzybów. "Szlak Alicji w zaczarowanym lesie" to propozycja dedykowana najmłodszym, którzy mogą tu przenieść się do świata w makroskali i stanąć oko w oko z gigantycznym porostem czy kleszczem, ale także przejść przez labirynt zmysłów, z roślinami o różnorodnych zapachach, kształtach i fakturach.

Mieszkańcy Trójmiasta chętnie organizują wypady do położonego nieopodal Gdańska Otomina. Główna trasa rekreacyjna skupia się na pętli wokół jeziora. Jest ono dość mocno oblegane przez spacerowiczów, więc aby uciec od tłumów, warto zaszyć się w lasy otomińskie i poznać mniej uczęszczane przez turystów ścieżki. Dla łatwiejszej orientacji w terenie można skorzystać z oznakowanych szlaków pieszych, którymi dotrzemy m.in. do Rezerwatu Przyrody "Bursztynowa Góra" położonym nieopodal wsi Bąkowo. Rezerwat powstał w celu zachowania dawnej kopalni bursztynu oraz wyrobisk wyeksploatowanych szybów. Niegdyś była to kopalnia odkrywkowa, dziś to wyrobiska w postaci lejów. Największy z nich, który udostępniony jest dla turystów, ma około 40 m średnicy i 15 m głębokości.

Z Trójmiasta prowadzą trzy znane turystyczne trasy. Z powodu długości i różnego stopnia trudności nie sposób pokonać ich z dziećmi w całości. Warto rozważyć mały fragment dłuższego szlaku poza trójmiejską aglomeracją.

Niebieski szlak kartuski prowadzi z Trójmiasta do Kartuz i ma długość 69,5 km. Przechodzi przez okolice Otomina. Dalej podąża wzdłuż rzeki Raduni do okolic Żukowa. Jednym z najpiękniejszych odcinków jest wędrówka jarem rzeki Raduni, na terenie którego znajduje się rezerwat przyrody. Szlak jest dość trudny i wymagający, szczególnie na odcinkach, gdzie prowadzi stromymi brzegami Raduni.

Czarny szlak Wzgórz Szymbarskich ma długość 124,7 km. Początek swój bierze w Trójmieście, następnie przechodzi nad Jeziorem Otomin, przecina dwukrotnie kręte brzegi Raduni i towarzyszy długo Reknicy, gdzie przecina rezerwat przyrody "Jar Reknicy". Do Wzgórz Szymbarskich (ze wzniesieniem Wieżyca) dochodzi na terenie Nadleśnictwa Kolbudy od strony Egiertowa. Okolice, przez które biegnie szlak stanowią obszary chronionego krajobrazu: Otomiński, Doliny Raduni i Przywidzki.

Ciekawą wędrówkę można zorganizować samodzielnie do jaru rzeki Reknicy - niewielkiej strugi będącej prawym dopływem Raduni. Rzeka wypływa ze źródła położonego ok. 2 km na zachód od Przywidza na wschodniej wysoczyźnie morenowej Pojezierza Kaszubskiego. Przepływa przez cztery jeziora: Klonowskie, Klonowo, Głębokie oraz Ząbrskie. W dolnym odcinku nabiera na sile, przypominając nieco górski potok. Trasa licząca 23 km (6 godzin marszu) zatacza pętlę przez lasy Nadleśnictwa Kolbudy i skupia się głównie na rzece o nieco górskim charakterze oraz jarze, którym płynie.

Meandrujący potok można pokonać kamiennym mostem oraz drewnianą kładką. Trasa wiedzie poza obszarem chronionym, objętym Rezerwatem Jaru Reknicy. To ostatni odcinek rzeki przed jej ujściem do Raduni. Na obszarze tym struga meandruje głębokim jarem wśród wiekowych drzew, które objęte są ochroną. Przez rezerwat przyrody nie wiedzie żadna ścieżka dydaktyczna, ani szlak turystyczny. Na rzekę można rzucić okiem w trzech miejscach: przy dawnym młynie wodnym, na granicy obszaru chronionego i znajdującego się tam kamiennego mostu oraz z drewnianej kładki w okolicy Marszewskiej Kolonii.

Zielony szlak skarszewski o długości 80,7 km rozpoczyna się w Sopocie (Sopot Kamienny Potok), a kończy w Skarszewach na Kociewiu . Wiedzie przede wszystkim przez Pojezierze Kaszubskie. Na terenie nadleśnictwa szlak obchodzi Jezioro Otomin, następnie prowadzi ciekawym odcinkiem wzdłuż Raduni i dalej przez miejscowości: Kolbudy, Pręgowo, Buszkowy, Przywidz, Drzewina. Nad popularnymi wśród turystów jeziorami - Otomińskim i Przywidzkim - znajdują się grodziska. Szlak przeznaczony jest raczej dla bardziej doświadczonych  wędrowców. Trudny może być fragment biegnący stromym zboczem doliny Raduni.

Z uwagi na bliskość terytorialną, mieszkańcy Trójmiasta chętnie wyruszają do Nadleśnictwa Kartuzy, które zajmuje centralną, najbardziej atrakcyjną krajobrazowo i przyrodniczo część Pojezierza Kaszubskiego. Wiele osób bywa tam zimą, gdyż na najwyższym wzniesieniu - Wieżycy (329 m n.p.m.) działały co roku stoki narciarskie. W tym roku z powodu obostrzeń koronawirusowych na nartach w Wieżycy nie pojeździmy, za to możemy pospacerować po okolicznych lasach. Na terenie Nadleśnictwa Kartuzy znajduje się 13 florystycznych rezerwatów przyrody. Różnorodność siedlisk sprawia, że można tu spotkać wiele gatunków roślin i zwierząt objętych ochroną. Z uwagi na dużą ilość zbiorników wodnych i terenów zabagnionych gniazduje tu wiele gatunków ptaków chronionych jak żurawie, perkozy, łabędzie, a także bocian czarny, włochatka, pliszka górska i orlik krzykliwy.

Na uwagę zasługuje Arboretum Leśników Kartuskich z przyrodniczą ścieżką edukacyjną im. Jerzego Schwengla zlokalizowane przy północno-zachodniej granicy Kartuz. Stanowi fragment ponad 100-letniego lasu gospodarczego o powierzchni 4 hektarów, który przez dziesiątki lat gospodarowania leśników uzyskał niebywały wygląd. Na jego terenie można spotkać 23 gatunki i odmiany roślin drzewiastych oraz ponad 150 gatunków roślin zielnych i krzewów. Najstarsze drzewa, prawie 200-letnie buki pamiętają jeszcze czasy zakonu Kartuzów. Przez arboretum wiedzie przyrodnicza ścieżka edukacyjna o długości ok. 1 km. Na jej trasie odwiedzający odkrywają ciekawostki botaniczne, które zmieniają swój wygląd wraz z przemijającymi porami roku. Zwiedzający podczas spaceru mogą korzystać z trzech kładek nad przepływającym na tym terenie strumykiem oraz poręczy i schodów drewnianych, dzięki którym łatwiej i bezpieczniej można pokonywać kolejne etapy ścieżki.

Na krótkie piesze eskapady polecamy też Kaszuby Północne, nazywane Małymi Bieszczadami . Znajdziemy tu liczne wzniesienia, z których roztaczają się widoki na rozległe krajobrazy. Mocno pofałdowany obszar uzupełniają meandrujące rzeki, śródleśne jeziorka. Polecamy obszar w Nadleśnictwie Strzebielino i dwie trasy. Krótsza wędrówka na dystansie 4,5 km (około 1h) ze startem w okolicy leśniczówki Luzino oraz dłuższa, około 17-kilometrowa trasa (około 5 h) ze startem w okolicach leśniczówki Strzebielino.

Tutejsze wzniesienia mierzą od 100 do 170 m n.p.m. Najwyższy szczyt, Góra Wysoka, wznosi się 179,2 metrów nad poziom morza. Trasy prowadzą ścieżkami i drogami gruntowymi przez malownicze tereny: urokliwe wzgórza, na które trzeba się wdrapać, oraz doliny i wąwozy, którymi płyną potoki. Zimowe wędrówki bywają niemałym wyzwaniem - brodzenie w śniegu po kolana może być ekscytujące zwłaszcza dla dzieciaków.

Wędrówka po okolicy przyniesie też odkrycia kulturowe. W Czapielsku można zobaczyć XVIII w. kościół ryglowy z drewnianą wieżą, a w drodze do Pręgowa odnaleźć wczesnośredniowieczne grodzisko, położone na 30-metrowym wzniesieniu.

Więcej informacji znajdziecie na stronie Pomorskie Travel.
Spacerowanie po lesie:
63%

jest dla mnie bardzo ważne, więc chodzę regularnie

26%

to atrakcyjna propozycja na rodzinny weekend

7%

jest fajne, ale nie zimą

4%

nudzi mnie, nie jest dla mnie dobrą formą relaksu

zakończona

łącznie głosów: 1031