stat

Szczepienia przeciw pneumokokom dla starszych? Samorząd opracowuje program

15 listopada 2017 (artykuł sprzed 1 roku)
Wioleta Stolarska

Najbardziej zagrożone są małe dzieci poniżej 2 roku życia i osoby powyżej 65 roku życia - Sanepid odnotowuje na Pomorzu coraz więcej w skali kraju przypadków zachorowania na inwazyjną chorobę pneumokokową. Dla najmłodszych darmowe szczepienia dostępne są już od 2017 roku, teraz trwają prace nad sfinansowaniem programu szczepień dla starszych osób. O korzyściach szczepień dla dzieci i dorosłych mówiono podczas konferencji "Zdrowie-Człowiek-Profilaktyka".



- W obecnych czasach można stwierdzić, że istnieje zagrożenie powrotu niektórych chorób, które - wydawałoby się - już nam nie zagrażają, dlatego trzeba twardo mówić o tym niebezpieczeństwie, promować działania zachęcające do szczepień. Na Pomorzu wszystkie instytucje, które działają na rzecz zdrowia, działają na rzecz szczepień - mówił wicemarszałek Paweł Orłowski.
Kwestia szczepień niestety wciąż budzi wiele kontrowersji, ma zarówno swoich zwolenników, jak i wielkich przeciwników. Efektem tej sytuacji jest m.in. fakt, że w tej chwili na terenie woj. pomorskiego mamy ok. 2,7 tys. nieszczepionych dzieci, a według ekspertów z Sanepidu będzie ich coraz więcej. Jak powiedział Tomasz Augustyniak, dyrektor Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Gdańsku "zbliżamy się do tego etapu, gdzie poziom nieszczepionych osób zbliża nas do sytuacji epidemiologicznej". Duży wpływ na taką sytuację mają osoby, które zniechęcają rodziców do szczepień.

- Z ruchami antyszczepionkowymi nie jest tak, że jest ich bardzo dużo, ale powodują hałas, przez który nie są w stanie przebić się żadne argumenty. My walczymy o tych, którzy wątpią. Jeśli rodzice, którzy nie chcą szczepić swoich dzieci mówią, że ogranicza się ich prawa i wolność, bo każe im się szczepić, to my możemy powiedzieć, że to nasza wolność i naszych dzieci jest zagrożona, bo nasze dzieci są zaszczepione, a zagrożeniem dla nich są właśnie nieszczepione dzieci - przekonywała Sabina Szafraniec, prezes stowarzyszenia Parasol dla Życia.
Obowiązkowo na szczepienie

Jak podkreślali eksperci, jednym z największych zagrożeń jest inwazyjna choroba pneumokokowa. Najwięcej zachorowań spowodowanych pneumokokami dotyczy osób starszych, u których rozwija się sepsa, ale chorują również dzieci. Jak przekonują lekarze, najskuteczniejszą metodą zapobiegania zakażeniom pneumokokowym są szczepienia ochronne. Szczepionka PCV13 jest zarejestrowana zarówno dla dzieci, jak i osób dorosłych.

Czytaj więcej: Szczepienie przeciw pneumokokom: darmowe i obowiązkowe

- Od 2017 r., zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia z dnia 3 listopada 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, zostały wprowadzone do Programu Szczepień Ochronnych szczepienia przeciwko pneumokokom dla wszystkich dzieci w pierwszym roku życia (urodzonych po 1 stycznia 2017 r.). Pozytywne efekty programu już widać - mówiła Szafraniec.
Program szczepień dla dorosłych

Szczepienia przeciwko pneumokokom są rekomendowane również dla osób po 50 roku życia i osób dorosłych z zaburzeniami odporności oraz obciążonych chorobami przewlekłymi. Regionalny Program Profilaktyki Zdrowotnej zakłada wdrożenie darmowych szczepień przeciwko pneumokokom dla osób 65+ z grup podwyższonego ryzyka, którego założenia zgodne są z Celem operacyjnym 5: Promocja zdrowego i aktywnego starzenia Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020.

- Wobec narastającej zachorowalności na zakażenia pneumokokowe w woj. pomorskim, a także groźnych powikłań i utrzymujących się od lat wysokich wskaźników umieralności, nadszedł czas na podjęcie działań profilaktycznych. Na początku niezbędną ochroną chcemy objąć osoby po 65 roku życia znajdujące się w grupie wysokiego ryzyka zachorowania - są to seniorzy z przewlekłym nieżytem oskrzeli, dychawicą oskrzelową - mówiła Marzena Mrozek, dyrektor Departamentu Zdrowia Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego.
Obecnie trwa etap analiz epidemiologicznych, analizowane są też możliwości finansowe i prawne. Według wstępnych szacunków całkowity koszt realizacji programu na terenie województwa pomorskiego wyniesie 1 495 080 zł. Koncepcja realizacji programu zakłada dofinansowanie przez Samorząd Województwa Pomorskiego 50 proc. kosztów przeznaczonych na szczepienia mieszkańców powyżej 65 r.ż. z grup wysokiego ryzyka zamieszkałych na terenie powiatów i gmin, które zdecydują się przystąpić do programu.

Od zapalenia płuc po sepsę

Infekcje wywołane przez pneumokoki mogą przybierać różne formy: zapalenia płuc, ucha środkowego, zatok obocznych nosa, wsierdzia czy stawów.

- Wbrew pozorom to nie bakteria nas zabija, tylko reakcja zapalna wywołana przez działanie na mechanizm ochronny organizmu, czyli sepsa - najcięższa postać zakażenia to tzw. inwazyjne infekcje pneumokokowe, które rozprzestrzeniają się bardzo dynamicznie i zajmują różne narządy, prowadząc do ogólnoustrojowej reakcji zapalnej - mówił dr hab. Tomasz Smiatacz z Kliniki Chorób Zakaźnych GUMed.
Zakażenie rozprzestrzenia się głównie drogą kropelkową podczas kaszlu i kichania oraz przez kontakt z wydzielinami z dróg oddechowych osoby zakażonej, w związku z czym istotną rolę odgrywa szybka diagnostyka, wdrożenie leczenia oraz opieka nad chorym.

- Pneumokok to jest taka bakteria, która gdzieś krąży w układzie, ale nie widać jej, jeśli nie dotrze do naszego układu odpornościowego, wtedy trzeba działać szybko, bo liczy się czas. Mówi się, że lekarze używają zbyt wiele antybiotyków, ale w sytuacji, kiedy mają przed sobą małe dziecko z dużą gorączką, nie należy im się dziwić - dodał.
Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny informuje, że z roku na rok w województwie pomorskim na inwazyjną chorobę pneumokokową zapada coraz więcej osób w skali kraju.

W 2015 r. 37 zachorowań zakończyło się zgonem, co stanowi 22 procent wszystkich zgłoszonych przypadków pneumokokowych zakażeń inwazyjnych. Zgony dotyczyły głównie osób w starszym wieku. Najmłodsza osoba miała 43 lata. Z kolei w roku 2016 odnotowano 31 śmiertelnych przypadków, co stanowiło 21 procent wszystkich zachorowań spowodowanych zakażeniem pneumokokami. W 2014 roku chorobę zdiagnozowano u 115 osób, w 2015 - 167, a w 2016 roku 145 przypadków. Najwięcej zachorowań w ubiegłym roku było w Gdańsku (39), Gdyni (20) i powiecie wejherowskim (16).

Liczba zachorowań rośnie nie tylko w naszym województwie, ale także w Polsce - średnia zapadalność w Polsce w 2014 r. wynosiła 1,82, w 2015 r. - 4,26.
Korzystasz ze szczepień przeciw pneumokokom?
17%

tak, szczepię zarówno dziecko, jak i siebie

26%

korzystam ze szczepienia dla dziecka, bo jest darmowe

17%

nie korzystam, bo szkoda mi pieniędzy

40%

nie uznaję szczepień ochronnych

łącznie głosów: 164