Czy odpowiednia dieta może nas ochronić przed wirusami i bakteriami?

6 marca 2020, 7:00
Katarzyna Lubańska

Sezon grypowy w pełni - w przychodniach tłumy, więc kolejki do lekarzy się wydłużają. Ratunku szukamy w aptekach, gdzie suplementy i witaminy wykupywane są w ilościach hurtowych. Jednak czy przyjmując coraz to więcej tabletek, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom? Aby nie stać się ofiarą zarazków, warto przede wszystkim wzmocnić odporność. W tym pomoże odpowiednia dieta.



- Jak do tej pory nie wykazano, że istnieją suplementy diety, wyciągi roślin, preparaty witaminowe, mieszanki minerałów i mikroskładników, które w sposób udokumentowany byłyby w stanie wspomagać pracę układu odpornościowego człowieka. Jedynym skutecznym sposobem wspierania jego pracy jest zdrowy, zbilansowany sposób odżywiania - twierdzi Michał Malinowski, dietetyk, psycholog z Centrum Dietetyki Żywienia Jem Zdrowo.

Jelita - nasz drugi mózg?



Sporo mówi się o tym, jak ważne jest zdrowe odżywianie. Podobno "jesteśmy tym, co jemy", ponieważ zdrowie człowieka zależy od sprawności i kondycji naszych jelit.

- Można powiedzieć, że jelita są naszym głównym układem immunologicznym. Błony śluzowe pokrywające przewód pokarmowy (GALT) stanowią pierwszą linię obrony organizmu przed zagrożeniami pochodzącymi ze środowiska zewnętrznego, to tam właśnie dzięki nabłonkowi jelita oraz komórkom dendrycznym dochodzi do bezpośredniego kontaktu wirusów i bakterii z naszym organizmem. Szacuje się, że powierzchnia jelit człowieka zajmuje aż około 250 m kw. - informuje Michał Malinowski. I dodaje:
- Aby nasz układ odpornościowy działał w sposób najbardziej wydajny, potrzebujemy żywych, dobrze odżywionych kultur bakterii, które kolonizują nasz układ pokarmowy i odpowiadają za prawidłowy rozwoju tkanki GALT. Bez prawidłowo ukształtowanej mikrobioty jelitowej (wszystkich mikroorganizmów zasiedlających przewód pokarmowy) układ immunologiczny staje się mało wydajny, a nasza odporność obniża się. Szacuje się, że masa bakterii w układzie pokarmowym to nawet 2 kg. Tak wielka ilość bakterii, ściśle przylegających do nabłonka jelita, stanowi warstwę ochronną przed różnymi patogenami, a także odpowiada za odpowiedź przedinfekcyjną w naszym układzie immunologicznym. Bakterie jelitowe aktywują wiele komórek, w tym komórki NK (natural killer), które są przygotowywane do atakowania i niszczenia patogenów. Przyglądając się tym wszystkim procesom, widzimy, jak bardzo nasz układ odpornościowy związany jest z prawidłowo odżywioną mikrobiotą. Wszystkie współczesne badania potwierdzają, że siła naszej odporności ukryta jest w naszych jelitach, a nasz sposób odżywiania pełni bardzo ważną rolę w tym procesie - przekonuje.

Warzywa i owoce - podstawa zdrowego odżywiania



Co zatem powinniśmy jeść, żeby nasza dieta była zdrowa i skutecznie chroniła nas przed bakteriami i wirusami?

- Według najnowszych badań podstawą zdrowego odżywiania są warzywa i owoce, to właśnie im powinniśmy poświęcić najwięcej uwagi w naszych codziennych wyborach żywieniowych. Warzywa i owoce należy spożywać w jak największej ilości i jak najczęściej. Zgodnie z zaleceniami WHO powinno to być przynajmniej 400 g dziennie, ale w miarę możliwości powinniśmy starać się jeszcze zwiększyć tę ilość. Oprócz tego ważna jest również liczba porcji w codziennej diecie. Im częściej jemy w ciągu dnia, tym lepiej dla naszego zdrowia, optymalnie jest spożywać pięć porcji, natomiast idealny stosunek warzyw do owoców wynosi 4 do 1 - mówi Michał Malinowski.
Jak przekonuje, warzywa i owoce są kolorowe nie bez powodu. Pod tym względem można podzielić je na grupy.

- Ze względu na zawartość składników odżywczych, witamin i minerałów warzywa i owoce można podzielić na czerwone i fioletowe, zielone i białe oraz żółte i pomarańczowe. Każda grupa kolorystyczna charakteryzuje się inną zawartością związków fitochemicznych i w codziennej diecie powinniśmy postarać się zjadać różne ich kolory. Możemy spożywać je surowe, w postaci surówek, sałatek, marynat, przecierów, solanek, ale również w formie grillowanej, ugotowanej w domowej kuchni czy suszonej. Kluczem do zdrowia i sprawnej odporności naszego organizmu jest codzienne spożywanie odpowiedniej oraz zróżnicowanej liczby warzyw i owoców, bez faworyzowania którejkolwiek z tych grup oraz wyznaczania jakiejś najjaśniejszej gwiazdy, czyli superfood. Starajmy się po prostu jadać jak najbardziej kolorowo - mówi Michał Malinowski.

Nie zapominajmy o kiszonkach



Mimo niezaprzeczalnych korzyści nie tylko warzywa i owoce wpływają na dobrą pracę jelit.

- Nie możemy również zapomnieć o kiszonkach. Kwas mlekowy powstający podczas fermentacji pomaga utrzymać równowagę flory bakteryjnej jelit, właściwa mikrobiota to również lepsze wchłanianie substancji odżywczych z pożywienia - przypomina dietetyk.
By zdrowo żyć, nie wystarczy tylko zdrowo się odżywiać. Ważne są również inne czynniki i wprowadzone odpowiednie nawyki.

Przeczytaj także: Okiem dietetyka: dieta dobra dla jelit

- Zdrowy sposób odżywiania, prawidłowa masa ciała, włączenie do codziennego życia lekkiego wysiłku fizycznego mogą zdecydowanie poprawić zarówno odporność naszego organizmu, jak i wpłynąć na jakość i długość naszego życia - twierdzi Malinowski.
Wiele osób uważa, że kluczem do sukcesu jest trzymanie się konkretnej diety. np. ketogenicznej czy wegańskiej. Czy faktycznie odżywiając się według zasad określonej diety, można dostarczyć organizmowi wszystkich niezbędnych składników do prawidłowego funkcjonowania?

- Nie ma jednego, idealnego sposobu odżywiania dla wszystkich. Każdy, który jest zgodny z naszymi wewnętrznymi przekonaniami i preferencjami, jest dla nas dobry. Trudno osobę niejedzącą mięso namówić do jego spożywania, a z drugiej strony również wydaje się być niełatwe przekonanie osoby je kochającej do diety wegańskiej. To przestrzeń autonomiczna, w którą nie należy ingerować. Bez względu na to, jakie są nasze preferencje żywieniowe, powinniśmy starać się odżywiać zdrowo i sensownie. Można być weganinem żywiącym się wyłącznie drożdżówkami, chipsami i słodyczami czy też mięsożercą zjadającym pięć porcji warzyw i owoców w ciągu dnia. Każdy sposób odżywiania może wpływać na nasze zdrowie korzystnie albo może nam szkodzić bez względu na swoją nazwę. Zawsze powinniśmy starać się odżywiać zdrowo i utrzymywać odpowiedni poziom masy ciała - mówi Michał Malinowski.
Sprawdź: Ranking - najlepsi dietetycy w Trójmieście

Warto dbać o szczupłą sylwetkę



Utrzymywanie odpowiedniego poziomu masy ciała jest bardzo ważne. Wysoki poziom tkanki tłuszczowej zwiększa ryzyko występowania wielu chorób.

- Dzisiejsze badania potwierdzają, że zbyt wysoki poziom tkanki tłuszczowej w organizmie nie tylko zwiększa ryzyko wystąpienia choroby niedokrwiennej serca czy udaru mózgu, ale również w znaczący sposób odpowiada za powstawanie chorób nowotworowych. Dlatego bez względu na dietę, jaką preferujemy, zawsze powinniśmy starać się zachować odpowiednią masę ciała - informuje Michał Malinowski.
Sporo osób zastanawia się, czy przed zmianą swojej diety nie należy zrobić jakichś badań, które mogłyby nam powiedzieć, które produkty są dla nas bardziej wskazane, a których powinniśmy unikać.

- Jeżeli jesteśmy zdrowi, to absolutnie nie potrzebujemy żadnych badań naszych osobistych predyspozycji żywieniowych. Nie istnieją żadne dowody potwierdzające zasadność wykonywania testów sugerujących nam, co powinniśmy jeść. Jeżeli natomiast chorujemy, to oczywiście musimy dostosować swój sposób odżywiania do aktualnego stanu naszego zdrowia i wtedy badania zlecone przez lekarza specjalistę w dziedzinie naszej choroby są jak najbardziej wskazane - podsumowuje Michał Malinowski.

Dietetycy w Trójmieście

Czy jesteś podatny(a) na infekcje?
8%

tak, ciągle jestem chory(a)

26%

choruję parę razy w roku

46%

raczej nie, rzadko łapię infekcje

20%

nie, niemal nigdy nie choruję

zakończona

łącznie głosów: 364