Hormon stresu, a dbanie o sylwetkę. Jak działa kortyzol?

19 kwietnia 2018 (artykuł sprzed 2 lat)
Joanna Puchala

Kortyzol czyli hormon stresu wbrew powszechnej opinii nie jest złym hormonem, jednak jego nadmierna aktywność utrudnia codzienne funkcjonowanie. Gdy jego poziom w naszym organizmie przekracza dopuszczalne normy mamy problem z redukcją tkanki tłuszczowej i tracimy jednocześnie masę mięśniową.



- Kortyzol należy do grupy hormonów - glikokortykoidów i potocznie jest nazywany hormonem stresu, ponieważ właśnie sytuacje stresowe powodują jego wzrost. Kortyzol jest hormonem oddziałującym na metabolizm węglowodanów, białek i tłuszczy w tkankach całego organizmu. Działanie hormonu sprawia, że poziom glukozy we krwi wzrasta - mówi Natalia Rykowska z VitalmedClinic.
Kortyzol jest produkowany i uwalniany przez nadnercza w reakcji na bodźce stresowe.

- W sytuacjach stresowych jego poziom znacznie wzrasta, co oznacza dla naszego organizmu "walcz albo uciekaj". Wiąże się z tym szereg objawów, takich jak: podwyższony poziom cukru czy zwiększone ciśnienie krwi. Ciągle towarzyszący stres, a więc kortyzol generuje wydzielanie nadmiernej ilości insuliny, która powoduje odkładanie tkanki tłuszczowej w okolicach talii. Co więcej, spowalnia przemianę materii, wpływając negatywnie na pracę tarczycy oraz zmniejsza zdolność do wykorzystania leptyny, czyli hormonu sytości, dlatego ciągle towarzyszy nam uczucie głodu i mamy większe skłonności do podjadania - tłumaczy dietetyk medyczny Dominika Dietrich z Akademii Skutecznej Diety.
Jednocześnie może się też wydawać, że osoby zestresowane mniej jedzą, a tym samym dbanie o prawidłową wagę przychodzi im znacznie łatwiej. W rzeczywistości jednak okazuje się, że podwyższone stężenie kortyzolu negatywnie oddziałuje na metabolizm i utrudnia chudnięcie. Dzieje się tak ze względu na to, że hormon ma destrukcyjne działanie uderzające głównie w tkankę mięśniową. Obniża tempo przemiany materii, wpływa na funkcjonowanie tarczycy. Oprócz tego źle wpływa na gospodarkę insulinową, pogarsza wrażliwość tkanek i wątroby na insulinę.

- Skutkiem stale podwyższonego kortyzolu może być nadmierne przybieranie na wadze, co jest wynikiem wysokiego poziomu glukozy. Zbyt wysoki poziom glukozy we krwi może prowadzić do osłabionej wrażliwości na insulinę, czyli do insulinooporności - dodaje Natalia Rykowska.
Negatywnie wpływa też na czas i jakość snu. Utrudnia regenerację organizmu, co jeszcze bardziej utrudnia odchudzanie i jeszcze bardziej napędza wzrost stężenia kortyzolu.

Kortyzol a aktywność fizyczna



Warto także zauważyć, że czasami nadmierne wytwarzanie kortyzolu może być powiązane ze zbyt intensywnym wysiłkiem fizycznym, czyli u osób, których treningi są zbyt obciążające dla organizmu.

Sposoby na prawidłowy poziom kortyzolu



Wydawać by się mogło, że pewnego rodzaju błędne koło jest drogą bez jakiegokolwiek wyjścia. Dbając jednak o równowagę pomiędzy wysiłkiem i odpoczynkiem możemy wpłynąć na ustabilizowanie jego poziomu. Wśród codziennych zajęć powinniśmy znaleźć czas na relaks czy umiejętnie organizować służbowe obowiązki tak, by odciążyć organizm z myślenia o pracy. Nie bez znaczenia jest również właściwa dieta. Unikanie nierozsądnego odżywiania, dostarczanie odpowiedniej ilości białka czy witamin, a także dopasowanie intensywności treningu do możliwości organizmu będzie zapobiegać nadmiernemu wzrostowi tego hormonu.

Jak zorientować się, że mamy wysoki poziom kortyzolu?



- Jeżeli towarzyszy nam wiele stresujących sytuacji i nie potrafimy sobie z nimi radzić, cierpimy na bezsenność, jesteśmy apatyczni, mamy problemy ze zrzuceniem dodatkowych kilogramów, to być może poziom kortyzolu jest podwyższony. Najlepiej jednak potwierdzić, to wynikami badań laboratoryjnych - sugeruje Dominika Dietrich.
- Poziom kortyzolu warto sprawdzić w sytuacji, kiedy stosujemy się do zasad zdrowego żywienia, mamy optymalną ilość wysiłku fizycznego, a pomimo tego poziom tkanki tłuszczowej nie ulega redukcji - podkreśla Natalia Rykowska.
Czy badałeś kiedyś poziom kortyzolu w organizmie?
6%

tak, robię to regularnie

10%

tak, kiedyś się zdarzyło

4%

nie wiem, być może

68%

nie, ale chyba powinienem zbadać

12%

nie, myślę, że mój kortyzol jest w normie

zakończona

łącznie głosów: 692