Niedoczynność tarczycy. Czym się objawia?

18 listopada 2021, 10:00
JPU
Tarczyca jest niewielkim organem odpowiedzialnym za produkcję hormonów niezbędnych m.in. do odpowiedniej przemiany materii. Więcej zdjęć (2)

Tarczyca jest niewielkim organem odpowiedzialnym za produkcję hormonów niezbędnych m.in. do odpowiedniej przemiany materii.

fot. 123rf.com/isn5000

Tarczyca jest niewielkim organem odpowiedzialnym za produkcję hormonów niezbędnych m.in. do odpowiedniej przemiany materii.

fot. 123rf.com/isn5000

Jej objawy są bardzo różnorodne i mogą być mylone z innymi chorobami. Niedoczynność tarczycy, bo o niej właśnie mowa, jest chorobą spowodowaną niewystarczającym stężeniem hormonów produkowanych przez tarczycę. Jakie są przyczyny niedoczynności tarczycy? Po czym ją poznać?



Endokrynolog - czym się zajmuje i kiedy umówić się na wizytę?



Hormony produkowane przez tarczycę sterują przemianą materii w tkankach i narządach organizmu. Należą do nich T3, czyli trójjodotyronina, T4 - tyroksyna (T4) oraz kalcytonina. Za pracę gruczołu tarczycy odpowiada natomiast hormon TSH, który jest produkowany w przysadce mózgowej. W sytuacji, gdy tarczyca produkuje za mało hormonów względem zapotrzebowania, mowa jest o niedoczynności tarczycy.

- Niedoczynność tarczycy powoduje w organizmie niedobór lub całkowity brak hormonów produkowanych przez gruczoł tarczowy. Hormonem aktywnym metabolicznie jest T3, który powstaje przede wszystkim obwodowo z T4 w wyniku odszczepienia jednego z atomów jodu przez enzymy tkankowe - dejodynazy - tłumaczy dr n. med. Katarzyna Kocbuch, pełnomocnik rektora ds. kształcenia i studentów w Wyższej Szkole Zdrowia w Gdańsku.

Endokrynolodzy w Trójmieście



Niedoczynność tarczycy - objawy



Hormony tarczycowe są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Odpowiadają za prawidłowy rozwój i wzrost, a także stanowią istotny czynnik regulujący metabolizm. Niedoczynność tarczycy obniża podstawową przemianę materii organizmu i zmniejsza zużycie tlenu, dlatego jednym z objawów tej choroby jest obniżenie odczuwalnej temperatury ciała, poczucie chłodu, a także wzrost masy ciała mimo utrzymywania diety.

- Ta choroba bywa jednym z głównych problemów, z jakimi pacjenci, a zwłaszcza kobiety, zgłaszają się do dietetyka. Nieleczona lub niezdiagnozowana niedoczynność tarczycy cechuje się m.in. wzrostem masy ciała, wobec którego chory nie widzi wyraźnych powodów, w tym m.in. zwiększenia podaży kalorii czy ograniczenia aktywności fizycznej. Oprócz tego chorzy zauważają brak energii czy pogorszenie kondycji włosów i paznokci - mówi Anna Słomkowska-Ciszewska, dietetyk medyczny i sportowy.
Czytaj też: Centrum Leczenia Raka Tarczycy powstało w UCK

Niedoczynności tarczycy dodatkowo często towarzyszy senność, osłabienie czy szybsze odczuwanie zmęczenia. Nieleczona może negatywnie wpływać na układ sercowo-naczyniowy, w tym na spowolnienie pracy serca, obniżenie ciśnienia krwi czy upośledzenie kurczliwości mięśnia sercowego. Do objawów niedoczynności tarczycy należy także obniżenie nastroju, uczucie chronicznego zmęczenia, a w niektórych przypadkach nawet depresja.

- Wzrasta również ryzyko pojawienia się zmian miażdżycowych wskutek podwyższenia stężenia cholesterolu frakcji LDL. W układzie pokarmowym obserwuje się spowolnienie perystaltyki jelit i związane z tym komplikacje, jak zaparcia, wzdęcia czy nudności. Natomiast w obrębie skóry ma miejsce hiperkeratoza naskórka, czyli nadmierne rogowacenie objawiające się suchością, szorstkością i łuszczeniem się skóry, zwłaszcza w obrębie łokci i kolan. Dodatkowo dochodzi do obkurczenia naczyń krwionośnych oraz nagromadzenia płynu i glikozaminoglikanów w przestrzeni okołonaczyniowej, które też lokalnie mogą powodować obrzęki, np. w okolicy oczodołów - wymienia dr n. med. Katarzyna Kocbuch.
Zaburzenia hormonów tarczycy wpływają na cały układ hormonalny organizmu: m.in. zmniejszają wydzielanie hormonu wzrostu, podwyższają wydzielanie prolaktyny i powiększają przysadkę. To dlatego osoby chorujące na tarczycę zmagają się często z innymi problemami hormonalnymi lub metabolicznymi.

Czytaj też: Cukrzyca - choroba cywilizacyjna XXI wieku. Jak z nią walczyć?

Niedoczynności tarczycy często towarzyszy m.in. nagły wzrost masy ciała, senność, osłabienie czy szybsze odczuwanie zmęczenia, pogorszenie kondycji włosów i paznokci oraz odczuwanie zimna. Więcej zdjęć (2)

Niedoczynności tarczycy często towarzyszy m.in. nagły wzrost masy ciała, senność, osłabienie czy szybsze odczuwanie zmęczenia, pogorszenie kondycji włosów i paznokci oraz odczuwanie zimna.

fot. 123rf.com/ Eraxion

Niedoczynności tarczycy często towarzyszy m.in. nagły wzrost masy ciała, senność, osłabienie czy szybsze odczuwanie zmęczenia, pogorszenie kondycji włosów i paznokci oraz odczuwanie zimna.

fot. 123rf.com/ Eraxion

Badanie niedoczynności tarczycy



Do zdiagnozowania chorób tarczycy wykonuje się badania laboratoryjne, w tym określenie poziomu TSH, FT4, anty-TPO. Jeśli lekarz uzna to za stosowne, może zlecić także inne, dodatkowe badania.

- Jeśli podczas wywiadu pacjent nie raportuje niedoczynności tarczycy, ponieważ nie badał się w tym kierunku, a ma objawy, za każdym razem sugeruję wizytę u endokrynologa, który poprowadzi właściwą diagnostykę. Jeśli tarczyca choruje i nie jest leczona lub jest nieodpowiednio leczona, to dieta może nie przynieść oczekiwanych efektów. Dlatego warto się najpierw zbadać, a w kolejnym kroku odwiedzić dietetyka - sugeruje Anna Słomkowska-Ciszewska.
Po zdiagnozowaniu choroby i jej przyczyny oraz wdrożeniu odpowiedniego leczenia, m.in. poprzez suplementację L-tyroksyny, objawy choroby ustępują lub stają się mniej uciążliwe.

- Podstawą leczenia farmakologicznego i idącego za tym wsparcia żywieniowego w niedoczynności tarczycy jest wyrównanie hormonów we krwi pacjenta lekami, a wspomagająco ustalenie diety z wysoką podażą błonnika, zawartością selenu i jodu oraz ukierunkowanie na dietę przeciwzapalną bogatą w warzywa i owoce oraz kwasy wielonienasycone Omega 3 - wyjaśnia Katarzyna Andruszkiewicz, dietetyk medyczny z Dietamed.
Dodatkowo ważną rolę odgrywa regularna aktywność fizyczna, która poniekąd łagodzi skutki zmniejszonej przemiany materii, zmęczenia, niedotlenienia organizmu, a także zwiększa masę mięśniową, redukując jednocześnie tkankę tłuszczową.

- Każda aktywność sportowa jest cenna, począwszy od dynamicznych spacerów na świeżym powietrzu poprzez lekki jogging po ćwiczenia na sali. Moim pacjentom polecam, aby wybrali taki sport, który sprawia im radość, bo ma on towarzyszyć im do końca życia, a nie tylko okazjonalnie - dodaje Katarzyna Andruszkiewicz.
Czytaj także: Żywienie przy zaburzeniach hormonalnych. Jaka dieta w PCOS?

Co jest przyczyną niedoczynności tarczycy?



- Niedoczynność tarczycy może być wynikiem bardzo różnych zaburzeń dziejących się w organizmie, począwszy od niedorozwoju lub wycięcia gruczołu tarczowego, poprzez niedobór jodu w diecie lub też jego znaczny nadmiar czy też przeróżne procesy zapalne toczące się w obrębie tego gruczołu - dodaje dr n. med. Katarzyna Kocbuch.
Chociaż najpowszechniejsze w tym zakresie jest autoimmunologiczne zapalenie tarczycy Hashimoto, w przypadku którego układ immunologiczny niszczy powoli własne komórki tarczycy, to może to dotyczyć także innych zaburzeń.

- Może to być także efektem niedoczynności nadrzędnych gruczołów, takich jak przysadka mózgowa lub podwzgórze, jak również może być wywołana poprzez stosowanie leków zakłócających prawidłowe wytwarzanie lub działanie hormonów tarczycowych - zauważa dr n. med. Katarzyna Kocbuch.
Czy chorujesz na niedoczynność tarczycy?
76%

tak

6%

nie, ale cierpię na inne choroby tarczycy lub przemiany materii

7%

nie

11%

nie wiem, nie diagnozowano mnie pod tym kątem

zakończona

łącznie głosów: 611

JPU

Opinie wybrane


wszystkie opinie (23)

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.