Tradycyjne smaki Pomorza: przepisy pachnące jabłkiem

28 listopada 2011 (artykuł sprzed 8 lat)
Justyna Spychalska
Najnowszy artukuł na ten temat

Wielkanoc od kuchni: tradycyjne wypieki

Dawniej uwielbiane, dziś niedoceniane, uważane za pospolite. Najlepiej smakują w połączeniu z cynamonem, wanilią, goździkami. Mają tyle odmian, że trudno je zliczyć, mogą być kwaśne, słodkie, winne. Jabłka: jesienią i zimą warto się w nich rozsmakować.


Dawniej jabłko było atrybutem królewskiej władzy, dziś to jeden z najtańszych owoców, który można kupić wszędzie. Stał się tak pospolity, że jego spożywanie przestało kojarzyć się z przyjemnością.

Wystarczy jednak przejrzeć tradycyjne przepisy, żeby apetyt na jabłko powrócił. Młodziowy kuch z kruszonką i jabłkami to jedna ze smaczniejszych, wiejskich receptur: bardzo jajeczne, drożdżowe ciasto, które pachniało cynamonem i wanilią.

- Bardzo popularnym kaszubskim ciastem był też "pleśniak", czyli szarlotka na kruchym spodzie z białkową chmurką na wierzchu - dodaje Andrzej Ławniczak z Pomorskiej Akademii Kulinarnej. - Jeśli już jesteśmy przy wypiekach, warto wspomnieć też o jabłku zapiekanym z twarogiem, rodzynkami i skórką pomarańczową. To bardzo smaczny i prosty w wykonaniu deser.

Przepisów na tradycyjne, wiejskie, łatwe desery z jabłek jest więcej. Racuchy z jabłkami, placki z jabłkowym musem czy najprostszy: jabłka smażone w cieście naleśnikowym. Z wędzonych i suszonych jabłek przyrządzano też aromatyczne kompoty.

Smak jabłek pasuje także do mięs: schabowy z jabłkami i majerankiem, gęś czy kaczka nadziewana jabłkami to dobre przykłady tradycyjnych przepisów na dania z tym owocem.

Ślinka leci na myśl o gdańskich, XIX-wiecznych deserach. Jabłka z jadalnymi kasztanami, postna potrawa z jabłek zapiekanych w cieście, jabłkowy tort na francuskim cieście z dodatkiem białego wina: takie przysmaki gościły na stołach mieszczan.

Kulinarna wiedza na temat jabłek nie byłaby pełna, gdyby nie znajomość lokalnych, dawnych odmian.

- Jedną z bardziej znanych starych odmian jest kwaskowa, zielona antonówka - opowiada Justyna Ziemniewska z Towarzystwa Przyjaciół Dolnej Wisły - w swojej szkółce mamy też inne stare, od wieków uprawiane odmiany jabłoni: kwaskowe renety i sztetyny, słodko-kwaśne malinówki, winno-słodkie ananasy berżenickie.

Opanowanie nazw jabłoni i kojarzenie ich ze smakiem jabłka nie jest proste. Warto wiedzieć, że w staropomorskiej kuchni używano kiedyś jabłek dziko rosnących. Rozkwit sadownictwa przypada na XIX wiek, to wtedy powstało najwięcej odmian. Przykładem jednej z nich - obecnie praktycznie zapomnianej, a dawniej popularnej w kuchni pomorskiej - jest bursztówka: żółte, lekko kwaskowe jabłko.

O tym, że jabłka jeść warto, świadczy stare angielskie przysłowie, które w wolnym tłumaczeniu znaczy: "Jedno jabłko dziennie trzyma Cię z dala od lekarza". Co na ten temat sądzi dietetyk?

- Jabłka stanowią dobre źródło witamin i minerałów, głównie witaminy C - tłumaczy dietetyk, Agnieszka Kolan - Warto je spożywać w okresie jesienno-zimowym, gdyż poprawiają funkcjonowanie układu odpornościowego, ponadto sprzyjają utrzymaniu prawidłowego stanu skóry, włosów i paznokci. Są niskokaloryczne, dostarczają 46 kcal w 100 gramach.

Na koniec już tradycyjnie - prosty jabłkowy przepis, który tym razem przygotował dla nas Krzysztof Zdunek z Pomorskiej Akademii Kulinarnej, pracujący w firmie cateringowej BanGlob. Smacznego!

Jabłka w cieście z sosem malinowym

Składniki (na 3-4 porcje):
Jabłka 3 sztuki
Mąka 2 szklanki
Mleko 2 szklanki
Jajka 2 sztuki
Maliny 100 g
Cukier puder 20 g
Cukier ok. 2 łyżki
Cukier waniliowy 1-2 łyżki
Czerwone wino 50 ml

Przygotowanie sosu malinowego:
Na rozgrzanej patelni rozpuszczamy 2 łyżki cukru, następnie dodajemy maliny i dokładnie mieszamy, żeby cukier nam się nie przypalił. Podlewamy delikatnie czerwonym winem i odparowujemy do uzyskania odpowiedniej konsystencji sosu.

Przygotowanie jabłek:
Mąkę, jaja, mleko mieszamy w misce i doprawiamy cukrem waniliowym do smaku. Po uzyskaniu jednolitej gęstej masy jabłka kroimy w krążki o grubości ok. 1-2 cm i pozbywamy się gniazdka nasiennego. Następnie zanurzamy i obtaczamy jabłka obustronnie w cieście i smażymy na rozgrzanym oleju do uzyskania złotego koloru z obu stron. Tak podsmażone krążki jabłek układamy na talerzu, posypujemy cukrem pudrem. Dekorujemy świeżą miętą i odrobiną sosu malinowego.
Jak często jesz jabłka?
47%

codziennie, to najzdrowsza przekąska

47%

nieregularnie, ale wiem, że warto je jeść

5%

prawie w ogóle, wolę inne owoce

1%

nigdy, to niesmaczny i pospoilty owoc

zakończona

łącznie głosów: 358

autor

Justyna Spychalska

j.spychalska@trojmiasto.pl