Transplantacje w dobie pandemii. Ponad 200 przeszczepów w tym roku

29 lipca 2020, 13:30
ws

Pandemia nie przeszkodziła działać największemu ośrodkowi transplantacyjnemu na Pomorzu. Od początku marca, mimo że zanotowano widoczny spadek, przeszczepiono łącznie 120 organów, natomiast od początku tego roku 201. Z kolei poprzedni rok przyniósł rekordową liczbę 366 przeszczepień.



Uniwersyteckie Centrum Kliniczne to wieloprofilowy ośrodek transplantacyjny. Przeszczepiane są tutaj: nerki, serca, wątroby, płuca, rogówki, szpik i wyspy trzustkowe.

- Transplantacje to bardzo istotny kierunek zarówno w sensie badawczym, jak i w sensie klinicznym, dlatego jest niezmiernie ważny dla naszej uczelni, dla Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Jest to jedna z najbardziej innowacyjnych dziedzin medycyny - podkreśla prof. Edyta Szurowska, prorektor ds. klinicznych Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.
W 2019 roku w Uniwersyteckim Centrum Klinicznym wykonano 113 przeszczepów nerek.

- Transplantacje nerek odbywają się w gdańskim ośrodku już od 40 lat. Zeszły rok był bardzo dobry - wykonaliśmy najwięcej transplantacji w Polsce. Natomiast ten rok, jest rokiem wyjątkowym, pandemia wstrząsnęła całym światem. Kiedy dostaliśmy zalecenia konsultanta krajowego, zalecenia Poltransplantu, musieliśmy się w tym wszystkim odnaleźć. Najważniejsze dla naszego zespołu było, żeby utrzymać program. Dzięki zaangażowaniu szpitala, stworzeniu bezpiecznego otoczenia dla procesu transplantacji mogliśmy program kontynuować. Oczywiście doszło do spadku przeszczepionych nerek w kwietniu, maju, ale już czerwcu się odbudowaliśmy - tłumaczy prof. Alicja Dębska-Ślizień, ordynator Kliniki Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych.
Ze względu na pandemię wstrzymane zostały przeszczepy nerek od dawców żywych oraz transplantacje wysp trzustkowych.

Czytaj też: Maleją zapasy banku krwi. "Wakacje to trudny czas"

Utrudniona logistyka



Uniwersyteckie Centrum Kliniczne to czwarty ośrodek w kraju, jeśli chodzi o przeszczepy szpiku.

- W zeszłym roku obchodziliśmy 25. rocznicę pierwszej allogenicznej transplantacji szpiku w naszym ośrodku. Większość chorób, z powodu których wykonuje się transplantacje komórek krwiotwórczych, nazywa się ostrymi. Okno na wykonanie transplantacji jest zwykle bardzo krótkie, w związku z tym jakiekolwiek opóźnienie, utrudnienie, jakim niewątpliwie był okres pandemii, może oznaczać dla chorego stratę jednej jedynej szansy. Jeśli chodzi o przeszczepienia allogeniczne, czyli przeszczepiania od dawców dla biorców - nie odnotowaliśmy żadnego spadku, a wręcz przeciwnie - przeszczepiliśmy komórek krwiotwórczych od dawców więcej niż w analogicznym okresie roku ubiegłego. Spadek około 20 proc. liczby transplantacji odbił się głównie na przeszczepieniach autologicznych - zaznacza prof. Maria Bieniaszewska, koordynator programu transplantacji szpiku w UCK.
Działania te były zgodne z rekomendacjami Europejskiej Grupy ds. Transplantacji Krwi i Szpiku, która sprawuje pieczę nad transplantacjami w Europie i wydaje zalecenia w sytuacjach takich jak pandemia Covid-19. Ze względu na sytuację epidemiologiczną utrudniona została logistyka przeszczepu, dostępność dawców z zagranicy zdecydowanie się zmniejszyła.

Czytaj też: "Tu dostałem drugie życie". 25-lecie pierwszego przeszczepu szpiku w Gdańsku

Ograniczone dawstwo



Jednym z nowych, zapoczątkowanym w 2018 roku, programów przeszczepowych w UCK są transplantacje wątroby.

- Od października 2019 roku dołączył do naszego zespołu dr Piotr Remiszewski z ośrodka warszawskiego. Z jego udziałem liczba transplantacji wątroby zdecydowanie wzrosła. Przeszczepiamy średnio pięć-sześć wątrób miesięcznie, co plasuje nas w chwili obecnej na drugim miejscu w Polsce. W pandemii odnotowaliśmy nieznaczny spadek ilości przeszczepień, do trzech w marcu i dwóch w kwietniu, ale nie wynikało to z gotowości naszego zespołu czy też z możliwości, które dawał nam szpital, ale z organicznego dawstwa - mówi dr Anna Drobińska z Oddziału Transplantacji Wątroby Klinki Chirurgii Ogólnej, Endokrynologicznej i Transplantacyjnej UCK.
W UCK wątrobę przeszczepia się głównie w trybie planowym, u pacjentów ze schyłkową niewydolnością wątroby, chorych z marskością wątroby w skrajnej dekompensacji.

Dziewięć przeszczepień płuc i dziewięć transplantacji serca



Innym prężnie rozwijającym się programem przeszczepowym w UCK, kierowanym przez dr. Jacka Wojarskiego z Kliniki Kardiochirurgii i Chirurgii Naczyniowej UCK, są transplantacje płuc. Pierwszy przeszczep wykonano, podobnie jak w przypadku wątroby, w 2018 roku. Rok później odnotowano 12 przeszczepień, natomiast w tym roku już dziewięć. Łącznie liczba wykonanych przeszczepień zamyka się w 25. W zeszłym roku dynamiczny wzrost zaobserwowano również w transplantacjach serca, które koordynuje dr Maciej Duda. W 2019 roku przeszczepiono 16, natomiast w roku bieżącym już dziewięć.

Czytaj też: Dziesiąty przeszczep płuc w UCK. Podsumowano pierwszy rok programu

Wstrzymane przeszczepy wysp trzustkowych



Od wielu lat w Klinice Okulistyki wykonywane są przeszczepy rogówki. Liczba transplantacji w 2019 roku wynosi tutaj 41, mimo pandemii już w lipcu 2020 roku ta liczba jest taka sama. W UCK wykonywane są także, wstrzymane ze względu na obecną sytuację epidemiologiczną, przeszczepy wsyp trzustkowych, których w 2019 roku zrealizowano pięć.

- W całej Polsce w kwietniu i maju spadła liczba przeszczepień, natomiast czerwiec był chyba rekordowy w ogóle, jeśli chodzi o nasz szpital, nadrabiając zaległości za te słabsze miesiące. Bardzo cieszę się, że anestezjolodzy i lekarze, którzy zgłaszają dawców, nie zaprzestali tych zgłoszeń - dodaje mgr Anna Milecka, kierownik Regionalnego Centrum Transplantacji UCK.
Czy jesteś zarejestrowany(a) jako dawca szpiku?
34%

tak

3%

tak, oddałe(a)m już szpik innej osobie

6%

nie, ale zamierzam się zarejestrować

11%

nie i nie zamierzam się rejestrować

46%

nie mogę być dawcą ze względów zdrowotnych

zakończona

łącznie głosów: 157

ws