II Forum Kościuszkowskie

Wspieramy demokratyczne aspiracje Białorusinów, a jednocześnie wzmacniamy procesy integracyjne w naszym regionie. To druga edycja Forum Kościuszkowskiego, której patronem jest wspólny bohater - Polaków, Białorusinów, Litwinów i Ukraińców. Hasło tegorocznego wydarzenia brzmi - Kultura siłą demokracji.

Dziś, gdy radość uwolnienia więźniów politycznych w Białorusi idzie w parze ze świadomym oraz instrumentalnym traktowaniem praw człowieka, spotkamy się w Gdańsku - mieście wolności i solidarności. Przez pryzmat kultury chcemy spojrzeć na świat, który coraz mocniej odchodzi od wartości stanowiących fundament naszej cywilizacji.

Forum Kościuszkowskie organizujemy w przekonaniu, że kultura jest platformą, na której buduje się solidarność narodów i daje głos tym, którzy upominają się o prawa obywatelskie. Co więcej, stanowi praktyczne narzędzie tworzenia zaufania oraz długofalowych relacji między białoruskimi aktorami politycznymi i społecznymi a ich partnerami z Polski, Ukrainy, Litwy i innych krajów europejskich.

Poprzez dialog w kulturze demokratyczna Białoruś jest podmiotem w ogólnoeuropejskiej przestrzeni współpracy - nie białą plamą czy przedmiotem bieżącej polityki. Czyni to Europę bardziej odporną wobec autorytaryzmów, wzmacnia bezpieczeństwo europejskie i stanowi inwestycję we wspólną przyszłość opartą na wzajemnym zaufaniu i odpowiedzialności. Poznanie jest warunkiem solidarności, zaproszeniem do wspólnoty. Kluczem do poznania jest właśnie kultura.

Organizatorami wydarzenia są Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP i Europejskie Centrum Solidarności.

Program

2/06/2026 wtorek

9.30
Uroczyste otwarcie konferencji
powitanie | Miasto Gdańsk i Europejskie Centrum Solidarności
otwarcie | Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP i Zjednoczony Gabinet Przejściowy Białorusi
ECS, sala wielofunkcyjna (parter)
transmisja online

10.10
Сeremonia wręczenia nagrody dla Lecha Wałęsy
Krzyż Dobrosąsiedztwa - odznaczenie Zjednoczonego Gabinetu Przejściowego Białorusi, przyznawane za szczególny wkład w budowanie relacji Białorusi z innymi krajami oraz w działania na rzecz demokratycznych przemian w Białorusi.
ECS, sala wielofunkcyjna (parter)
transmisja online

10.20
Сeremonia wręczenia Odznaki Solidarności i Praw Człowieka ECS
Uhonorowany zostanie Aleś Bialacki - białoruski obrońca praw człowieka, twórca Centrum Praw Człowieka "Wiasna", były więzień polityczny i laureat Pokojowej Nagrody Nobla.
Odznaką Solidarności i Praw Człowieka ECS wyróżniane są osoby nie za zasługi historyczne, ale tworzenie historii na nowo - wyjątkowo zaangażowane w obronę praw człowieka, nie tylko w sferze obywatelskiej, ale także na polu kultury, nauki i edukacji.
ECS, sala wielofunkcyjna (parter)
transmisja online

10.30
Dlaczego kultura jest odpowiedzią na czas politycznego impasu? | debata otwierająca z udziałem gościa specjalnego
Jakie znaczenie dla wspólnoty europejskiej ma europejska Białoruś? Czy kultura może budować porozumienie w obliczu polityki oddalającej się od wartości? Jakie są europejskie instrumenty wspierania kultury białoruskiej?
Gościem specjalnym będzie Aleś Bialacki, białoruski obrońca praw człowieka, twórca Centrum Praw Człowieka "Wiasna", więzień polityczny i laureat Pokojowej Nagrody Nobla.
ECS, sala wielofunkcyjna (parter)

11.30
Kultura nie milczy. Sukcesy kultury białoruskiej w Europie | okrągły stół
Prezentacja białoruskich aktorów i ludzi kultury odnoszących sukcesy w Europie. Czyim głosem mówi kultura białoruska? Jak z sukcesem realizowane są projekty białoruskie w obszarze kultury? Jak współpraca kulturalna wzmacnia europejską tożsamość?
ECS, sala wielofunkcyjna (parter)

14.00
Od dzisiejszych wyzwań do jutrzejszych rozwiązań. Badania, wnioski, szanse | okrągły stół
Prezentacja wyników badań nad współczesnymi kulturą i językiem białoruskim - raporty Rady Kultury, Zjednoczonego Gabinetu Przejściowego Białorusi we współpracy z Centrum Mieroszewskiego, Ośrodkiem Studiów Wschodnich i grupą roboczą KULTURA Forum Kościuszkowskie 2025.
ECS, sala wielofunkcyjna (parter)

16.00
Kultura białoruska 404 | okrągły stół
Niewidzialny kraj, dlaczego Białoruś jest wymazywana z agendy politycznej i historiografii niektórych państw? Błąd 404 to komunikat sygnalizujący użytkownikom Internetu, że wyszukiwana strona nie istnieje pod podanym adresem.
ECS, sala wielofunkcyjna (parter)

18.00
Clap & Slap | performance taneczny
Spektakl "Clap & Slap" bada złożone i paraliżujące napięcie, które pojawiło się między Litwą a Białorusią po pełnej inwazji Rosji na Ukrainę 24 lutego 2022 roku. Napięcie to jest analizowane przez pryzmat historyczny, polityczny, geograficzny i społeczny, a także poprzez osobiste doświadczenia Agnietė i Igora.
Igor, zaangażowany politycznie w wydarzenia białoruskiej rewolucji w 2020 roku, uczestniczył w protestach w Białorusi, a Agnietė brała udział w demonstracjach przed ambasadą Białorusi w Wilnie. Igor został zmuszony do opuszczenia ojczyzny, a Agnietė podjęła decyzję o niewspółpracowaniu z rosyjskojęzycznymi artystami. Teraz spotykają się na jednej scenie.
Po performensie zapraszamy na spotkanie z twórcami.
ECS, audytorium (parter)
tylko dla widzów powyżej 18 roku życia
bezpłatny bilet

19.00
Język ciała bez tłumaczenia | spotkanie z twórcami "Clap & Slap"
uczestnicy
Agnietė Lisičkinaitė | autorka koncepcji i choreografka
Igor Shugaleev | autor koncepcji i choreograf
moderacja | Patrycja Medowska, zastępczyni dyrektora ECS i Iwona Katarzyńska-Czaplewska, kierowniczka Działu Projektów Obywatelskich ECS
ECS, sala wielofunkcyjna (parter)
wstęp wolny