Festiwal Europejski Poeta Wolności 2026

Europejski Poeta Wolności od 2010 roku prezentuje współczesną poezję kontynentu, umożliwia polskiej publiczności spotkanie z jej autorami i autorkami oraz skupia się na poezji jako punkcie wyjścia do rozmowy o otaczającym nas świecie. EPW to odbywający się co dwa lata festiwal literacki, międzynarodowa nagroda poetycka oraz seria wydawnicza prezentująca najciekawszych współczesnych autorów i autorki w najlepszych polskich przekładach.

Zapraszamy do Gdańska na Festiwal Europejski Poeta Wolności, który odbędzie się pod hasłem "Miejsca styku". To już dziewiąta edycja wydarzenia organizowanego przez Instytut Kultury Miejskiej. Motyw przewodni wytyczy ścieżki rozmów i spotkań, a zaproponowany został przez Radę Programową festiwalu, którą po raz kolejny tworzą Magdalena Kicińska i Małgorzata Lebda. Wcześniej - pod koniec lutego 2026 roku - ukaże się sześć tomów poetów i poetek nominowanych w tej edycji EPW. Za oprawę wizualną książek odpowiada Maciej Bychowski.

W 2026 roku festiwal odbędzie się pod hasłem "Miejsca styku". Rozumiemy je jako przestrzenie wspólne, w których dochodzi do pobudzającego spotkania zarówno na linii czytelnik-tekst, jak i twarzą w twarz. W miejscach styku pojawiają się warunki do prowadzenia dialogu - z szacunkiem i przyzwoleniem na wątpliwość.

• Ciekawi nas również to, co nie styka: krawędzie chaosu, na których dziś funkcjonujemy", mówi Magdalena Kicińska, współtwórczyni koncepcji.


• Wojna tuż obok, ludobójstwa oglądane na ekranie telefonu, polaryzacja polityczna, która coraz częściej przekłada się na wzrost agresji w codzienności, to tylko kilka zagrożeń, jakie nas otaczają.


• Poza tym inne dotykające nas procesy, jak choćby rozwój sztucznej inteligencji, postępujące zmiany klimatu i ich skutki.


• Wszystko to budzi uzasadniony niepokój, z którym wielu z nas nie potrafi sobie poradzić - wyjaśnia Kicińska.

Wierzymy, że poezja może być przestrzenią, w której powstają rozwiązania i chcemy ich poszukać razem z gośćmi i publicznością festiwalu. Wydarzenie odbędzie się w dniach 16-18 kwietnia, a w jego trakcie tradycyjnie zaprosimy na spotkania, dyskusje, spacery poetyckie, slam oraz wydarzenia artystyczne. Spotkamy się również z poetami i poetkami oraz tłumaczami i tłumaczkami nominowanymi do Nagrody Literackiej Miasta Gdańska "Europejski Poeta Wolności".

Nominowane tomy
Zorientowany na rozmowę o współczesności motyw przewodni festiwalu wiąże się z wątkami i tendencjami obecnymi w twórczości nominowanych autorów i autorek. Ich poezja w wyraźny sposób odnosi się do aktualnych wyzwań: doświadczenie emigracji, rola kobiety w XXI wieku, nieheteronormatywna tożsamość, walka o wewnętrzną wolność w reżimowej rzeczywistości, pytanie europejskiego dziedzictwa w sytuacji kryzysu wartości etc. Nominowane tomy zakorzenione są w doświadczeniu rzeczywistości.

Seria poetycka Europejski Poeta Wolności 2026 na księgarnianych półkach zadebiutuje już w lutym 2026 roku. Do zaprojektowania serii zaprosiliśmy grafika Maćka Bychowskiego, który zrezygnował z ilustracyjnego podejścia do okładek, by zwrócić się ku typografii: "Tytuł stał się jedynym elementem budującym znaczenie", tłumaczy Bychowski. "Układany na wzór zapisu wiersza, bliski myśleniu poezji konkretnej, delikatnie przesuwa akcenty interpretacyjne. Stały, uporządkowany układ typograficzny stanowi dla tej zmienności tło i punkt odniesienia".

W lutym do rąk czytelników i czytelniczek trafią następujące książki:

• Amina Elmi "Z całą miłością", wybór i przekład z jęz. duńskiego Bogusława Sochańska


• Nora Iuga "Niewola kręgu", przekład z jęz. rumuńskiego Enormi Stationis


• Laima Kreivytė "Stany nieważkości", wybór i przekład z jęz. litewskiego Dominika Jagiełka


• Luigi Nacci "Jak przechodzi światło. Wiersze z lat 2004-2024", wybór i przekład z jęz. włoskiego Joanna Ganobis


• Roger Robinson "Przenośny raj", przekład z jęz. angielskiego Bartosz Wójcik


• Alicia Elsbeth Stallings "Druga strona detalu. Wiersze z lat 1999-2024", wybór i przekład z jęz. angielskiego Janusz Solarz

Duńska poetka somalijskiego pochodzenia Amina Elmi jest tegoroczną zdobywczynią Nagrody Literackiej Miasta Gdańska "Europejski Poeta Wolności". Jury uhonorowało jej tom "Z całą miłością" w wyborze i przekładzie Bogusławy Sochańskiej. Żarliwa i nieobojętna poezja Laureatki przypomina, że niemożliwy jest bunt bez miłości - zaangażowanie w sprawy świata wynika z głębokiej troski o to, co piękne i kruche, sprawiedliwe i autentyczne. 32-letnia Amina Elmi jest najmłodszą dotąd zwyciężczynią Nagrody EPW. Wręczenie nagród odbędzie się 17 kwietnia podczas Festiwalu Europejski Poeta Wolności (16-18 kwietnia). Szczegóły → www.europejskipoetawolnosci.pl.

Jury Nagrody Literackiej Miasta Gdańska "Europejski Poeta Wolności" 6 marca 2026 roku obradowało w Gdańsku w składzie: Anna Czekanowicz, Krzysztof Czyżewski (przewodniczący Jury), Cezary Łasiczka, Stanisław Rosiek, Anda Rottenberg, Michał Rusinek, Beata Stasińska, Olga Tokarczuk (obecna on-line) oraz Andrzej Jagodziński (niegłosujący sekretarz Jury). Jurorzy i Jurorki wybierali spośród sześciu książek poetyckich nominowanych w edycji 2024-2026.

Zróżnicowanie formalne i tematyczne tomów, przy jednocześnie wysokim poziomie artystycznym omawianej poezji, wywołało zaangażowaną dyskusję między Jurorami. Wiele wątków w tej rozmowie dotyczyło kierunków rozwoju języka współczesnej poezji: redefinicji granic wyznaczonych tradycjami europejskiej poezji, powrotu do klasycznych wzorców, poszukiwania autentycznych, osobistych idiomów. Po niemal czterogodzinnej dyskusji Jury zdecydowało o przyznaniu Nagrody Aminie Elmi oraz jej tłumaczce Bogusławie Sochańskiej.

W uzasadnieniu werdyktu Jury czytamy:
Urodzona w Somalii duńska poetka Amina Elmi studiowała anglistykę w Aalborgu i ukończyła kopenhaską szkołę pisarzy. Zna więc kulturę europejską i świetnie się w niej porusza, a jednak nie znalazła dotąd własnego miejsca w duńskiej rzeczywistości. Tom poezji "Z całą miłością" to przejmujące świadectwo losu nieakceptowanej i wykluczonej imigrantki, która pragnie w Europie znaleźć swój dom i wziąć za niego odpowiedzialność. Zbuntowana przystawia nam zwierciadło, a jednocześnie wyciąga rękę, otwierając drogę do wspólnego życia i wspólnej walki. Także do miłości wolnej od obyczajowej przemocy, czego świadectwem są jej piękne i czyste w swym liryzmie erotyki.

Poruszające wiersze Aminy Elmi to gniewny i zarazem pełen empatii głos globalnej większości zamieszkującej Europę. Głos ten niejednokrotnie rozbrzmiewał wśród finalistów gdańskiej Nagrody, a teraz - po raz pierwszy - sięga po najwyższy laur Europejskiego Poety Wolności.

Poznaj tom → https://tashka.pl/produkt/amina-elmi-z-cala-miloscia/

Fundatorem nagrody jest Miasto Gdańsk, a organizatorem nagrody i festiwalu oraz wydawcą serii jest Instytut Kultury Miejskiej.

Projekt dofinansowany jest z dotacji celowej Miasta Gdańska.

Wydanie tomów Aminy Elmi, Alicii Elsbeth Stallings, Laimy Kreivytė i Luigiego Nacciego dofinansowane zostało ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.